بایگانی مطالب : جامعه
سرزنش کارگر، فرار مدیران
پس از آتشسوزی گسترده در بازار آهن شادآباد تهران در پاییز ۱۴۰۲، شهردار پایتخت علت حادثه را بهسرعت «بیاحتیاطی انسانی» یک کارگر اعلام کرد. این واکنش الگویی آشنا در مواجهه با حوادث کار در ایران است. روایتی که مسئولیت را متوجه فرد میکند و بهسرعت پرونده را در افکار عمومی میبندد. اما گزارشهای بعدی کارشناسان، تصویری متفاوت را ترسیم کرد که از نقصهای ایمنی در کل مجموعه و قصور احتمالی نهادهای مدیریتی حکایت داشت. این دوگانگی در روایت، که پیشازاین در ابعادی بسیار بزرگتر در فاجعه ساختمان پلاسکو نیز تجربه شده بود، پرسشی بنیادین را مطرح میکند که در سراسر این گزارش به آن پرداخته میشود: آیا تمرکز بر «خطای انسانی» یک تحلیل علمی از ریشههای حوادث کار در ایران است یا سرپوشی بر یک بحران عمیقتر در ساختارهای مدیریتی و نظارتی؟
تمایز میان CSR و ESG
در دنیایی که دیگر سودآوری تنها معیار موفقیت نیست، دو مفهوم «مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR)» و «حاکمیت زیستمحیطی، اجتماعی و شرکتی (ESG)» به واژههای کلیدی کسبوکارها بدل شدهاند. از یکسو CSR با تکیه بر ارزشها و مسئولیتهای اخلاقی شرکتها تلاش دارد چهرهای انسانی از تجارت بسازد، و از سوی دیگر ESG با ابزارهای دادهمحور و رتبهبندیهای جهانی، عملکرد واقعی سازمانها را در برابر جامعه و محیط زیست میسنجد. پرسش اصلی اینجاست: آیا این دو رویکرد، رقیب یکدیگرند یا مکملی برای آینده پایدار کسبوکار؟
«سورت» رنگی اسرار کهن را فاش میکند
|پیام ما| چشمههای سورت در مازندران که با مناظر طبیعی منحصربهفرد و رنگهای چشمنواز و فرم پلکانیاش شناخته میشد، حالا قرار است صفحه جدیدی از تاریخ مازندران را ورق بزند و روایت استقرار بشر را در مجاورت این عارضه کمنظیر طبیعی نقل کند. بهتازگی گروهی از باستانشناسان برای تعیین عرصه و حریم محوطه باستانی سورت در این منطقه مستقر شدهاند و به شواهدی دست پیدا کردهاند. براساس گزارش پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، بررسیهای اولیه باستانشناسان نشان میدهد این محوطه در مسیر یکی از مهمترین گذرگاههای تاریخی در میان تمدن قوشه (شهر صددروازه، دامغان امروزی) و دشت گرگان قرار گرفته و شواهدی از توالی استقرارهای کهن را در خود جا داده است.
برجها خط آسمان زایندهرود را شکستند
زایندهرود، شاهرگ تاریخی اصفهان، امروز زیر سایه برجهای سر به فلک کشیده و دیوارهای شیشهای، نفسنفس میزند. هر طبقه اضافه، بخشی از هویت تاریخی شهر را فرو میبلعد و چشمانداز منحصربهفرد اصفهان را درهم میشکند. رودخانهای که روزگاری قلب حیات فرهنگی و اجتماعی شهر بود، اکنون در معرض تخریب تدریجی قرار دارد. خط آسمان تاریخی اصفهان در حال فروپاشی است و روند شتابان ساختوساز، هیچ نشانهای از توقف ندارد. هر مجوز بیرویه، زخمی تازه بر پیکره میراث طبیعی و فرهنگی شهر وارد میکند و فرصتی که برای حفظ هویت تاریخی باقی مانده، در حال تباهشدن است. این تهدید، هر شهروند و گردشگری را که به حریم زایندهرود میآید، به سکوتی پر از اضطراب و نگرانی میکشاند. این گزارش با هدف واکاوی دقیق برجسازیها در حریم زایندهرود و پیامدهای خطرناک آن برای هویت تاریخی اصفهان تهیه شده است. در ادامه، کارشناسان، معماران و مسئولان مرتبط، در گفتوگو با «پیام ما» جزئیات تهدیدهای جاری را بیان میکنند و هشدارهای جدی خود را درباره نابودی میراث فرهنگی شهر مطرح میکنند.
داروهای بینسخه، تبلیغات اغواکننده
با وجود انواع قوانین محدودکننده تبلیغات کالاهای سلامتمحور و ممنوعیت کالاهای آسیبرسان به سلامت، انواع قرصهای لاغری، چاقی، بهبوددهنده گردش خون، تقویتکننده قوای جنسی، انواع ویتامین و پروتئین، ترکیبات آرایشی و بهداشتی بهمنظور سلامت پوست، مو و دندان، راهکارهای درمانی برای برخی بیماریها، ورزشهایی برای بهبود کمردرد، افزایش قد و مواد غذایی آسیبرسان شبکههای اجتماعی را اشباع کردهاند. «محمد هاشمی»، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با «پیام ما» دلیل افزایش این تبلیغات را ضعف در اجرای قوانین دانست.
پسلرزههای کودتا بر حقوق زنان
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نمیتوان فقط یک تغییر قدرت سیاسی دانست؛ بلکه بازتابی پیچیده از نقشها و کنشهای پنهان و آشکار زنان در دل تحولات تاریخی ایران بود. در این دوره زنان در دو جبهه متفاوت حضور داشتند؛ آنانی که یکی با قدرتهای پشتپرده کودتا همسو شدند و دیگری در صفوف جنبش ملیشدن نفت، برای آزادی و برابری مبارزه کردند. هرچند که پس از جنبش مشروطه و حضور مهم زنان در پشت صحنههای سیاسی، این نقش به محاق رفت و کودتای ۲۸ مرداد تأثیر منفی بر راه دستیابی به حقوق بنیادینشان گذاشت. «سیمین کاظمی»، جامعهشناس، در گفتوگو با «پیام ما» ابعاد کمتردیدهشده را بازخوانی میکند و توضیح میدهد که چگونه این نقشها بر تجربه سیاسی و اجتماعی زنان در دهههای بعد تأثیر گذاشته است. امروزه نیز، با وجود میل روبهرشد زنان به حضور فعال در جامعه و عرصههای سیاسی، موانع ساختاری و دیدگاههای محافظهکارانه نظام سیاسی، مسیر دستیابی به برابری واقعی را دشوار کرده است؛ همانطورکه کاظمی میگوید: «هنوز به مؤلفههای مهمتر برابری جنسیتی نرسیدهایم.»
زنان علیه مصدق
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، به زعم بسیاری از پژوهشگران تاریخ زخمی عمیق بر پیکره تاریخ معاصر ایران بود. واقعهای که رؤیای استقلال و خودباوری ملی را در هم شکست. در آن روز، آتش امیدی که با نهضت ملی شدن نفت شعلهور شده بود، با توطئه قدرتهای خارجی و همدستی نیروهای داخلی رو به خاموشی گرایید و سرنوشت مردمی که به آزادی و عدالت چشم دوخته بودند را به یاسی عمیق بدل کرد. در این کودتا گروهی علیه مصدق به خیابانها ریختند که از دید بسیاری از جامعهشناسان جزو اراذل و اوباش بهشمار میآمدند. در کنار آنها تعداد بسیاری از زنان شهرنو هم حضور داشتند و علیه مصدق شعار میدادند. با این وجود این گروه همواره بهدلایل مختلف در محضر افکار عمومی واکاوی نشدهاند. مسیری که زنان از مشروطه آغاز کرده بودند ناگهان ابعاد متفاوتی پیدا کرده بود. در این پرونده تلاش کردیم که تاثیر کودتا بر رویه حضور زنان در دورههای بعدی را بررسی کنیم.
زن پرنفوذی که در تاریخ ناپدید شد
درباره نقش ملکه اعتضادی در کودتای ۲۸ مرداد
درآمد پایگاهها و موزهها کجاست؟
|پیام ما| دیروز یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس در گفتوگو با فارس از ارسال پرونده تخلفات وزارت میراثفرهنگی به دادسرای دیوان محاسبات کشور خبر داد. بهگفته «فتحالله توسلی»، نماینده بهار و کبودرآهنگ در مجلس، این وزارتخانه در یک سال گذشته و پس از ابلاغ قانون برنامه هفتم توسعه، درآمدهای پایگاهها و موزههای تحت نظارت خود را به حساب خزانه کل کشور واریز نکرده است. درحالیکه براساس قانون برنامه هفتم، ملزم به واریز صد درصد این درآمدها به حساب خزانه است تا بعد از انجام تشریفات این درآمدها در همان پایگاه و موزه هزینه شود. این مسئله در سالهای اخیر منجر به بروز چالشهایی بهویژه برای پایگاههای میراثفرهنگی شده است، چراکه به درآمدهای پایگاه که باید صرف حفاظت و مرمت و پروژههای مطالعاتی شود، دسترسی ندارند و براساس رویه ایجادشده در نهضت تفویض اختیار، درآمد پایگاهها در اختیار مدیران کل استانها قرار میگیرد و آنها به صلاحدید و براساس اولویتهای موجود آن را هزینه میکنند. با اینکه قائممقام وزیر میراثفرهنگی بارها قول اجرای این قانون را داده، هنوز این موضوع پا را از حریم وعدهها فراتر نگذاشته است.
شرکتهای هواپیمایی اسیر قیدوبندهای دولتی
در حالی روز گذشته معاون اول رئیسجمهور، بر بازسازی و نوسازی ناوگان حملونقل هوایی کشور تأکید کرد که «محمود مهرانپور»، کارشناس مطالعات هوایی، در گفتوگو با «پیام ما» با اشاره به محرومیت شرکتهای هوایی ایران از وامهای جهانی ارزان قیمت، بر لزوم رهاسازی صنعت هوایی کشور از قیدوبندهای دولتی برای بهینهسازی این صنعت تأکید دارد. او ادامه داد: «با توجه به نوسانات شدید قیمت کالاهای اساسی مانند شیر، مرغ و تخممرغ، بهتر است صنعت هوانوردی نیز تحت نظارت دولت نباشد و قیمتها براساس مکانیزم بازار تعیین شوند. این اقدام میتواند به فعالشدن بخش خصوصی و بهبود خدمات در این حوزه منجر شود.» این کارشناس حملوونقل هوایی با تأکید بر اینکه منابع مالی باید به بخشهایی مانند حملونقل عمومی اختصاص پیدا کند، گفت: «این موضوع باید بهعنوان یک مسئله جدی مورد توجه قرار گیرد تا نفع آن به طبقات پاییندست جامعه برسد.»
