بایگانی مطالب : اقتصاد
ناترازی به «برنج» رسید
موضوع انباشت برنج میان کشاورزان و در کارخانههای شالیکوبی به مرحلهای رسید که سازمان بازرسی کشور را ناچار به مداخله کرد. این سازمان طی نامهای خطاب به وزیر جهادکشاورزی اعلام کرد برای سال جاری نیاز به تدوین سیاستهای حمایتی بیشتری است و البته موضوع عدم تجهیزات و هدررفت این محصول کشاورزی را نیز یادآور شد. کشاورزان اما میگویند مسئله مربوط به اعمال سیاستهای واردات و زمانهای ممنوعیت آن است که بازار برنج و قیمت تمامشده را پریشان کرده است. در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در پی انباشت برنج در کارخانههای شالیکوبی با افزایش قیمت برنج ایرانی و همزمان با ممنوعیت واردات، میزان تولید ضایعات این محصول افزایش معنادار داشت و حالا کارشناسان میگویند همین اتفاق در شرف وقوع دوباره است و باید با مسببان ایجاد ناترازی برنج برخورد شود.
ایران برای عبور از ناترازی راه آلمان را دنبال میکند؟
شهریور امسال شاخص مدیران خرید پنجمین کاهش متوالی و رکود در تولید را ثبت کرد. تداوم مشکل قطعی برق در کنار قطعی گاز در زمستان، مخل رشد صنعت شده است. وزیر نیرو فرصت آزمونوخطا ندارد، دولت چهاردهم ناگزیر به توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است. بخش خصوصی بر طبل واردات گسترده پنلهای خورشیدی میکوبد و انجمن سازندگان و تأمینکنندگان کالا و خدمات انرژیهای تجدیدپذیر(ساتکا) معتقد است دولت باید بهسمت کوچکمقیاسها رود، راهی که آلمان در پیش گرفته و با ظرفیتهای ۵، ۱۰، ۲۰، ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۵۰۰ کیلووات به ظرفیت سالانه ۱۴ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی رسیده است.
واحد دو نفره طبیعتگردی
رونق اکوتوریسم در مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیطزیست و باز کردن درها بهروی گردشگران چندسالی است که از سوی این سازمان مطرح میشود. آنها میگویند میتوان براساس طرحهای مدیریت مناطق که در آنها زونهای تفرجی مشخص شده، هم سازههای سازگار با طبیعت را بارگذاری کرد و هم مسیرهایی را برای زونهای تفرجی گسترده در نظر گرفت. سال گذشته در اولین همایش پارکهای ملی کارشناسان گردشگری بر پتانسیلهای این بخش تأکید کردند، آنها امسال نیز در دومین همایش پارکهای ملی در شهرکرد نیز این گزینه را راهحلی برای بهبود شرایط حفاظت دانستند. «ایمان هادی»، مسئول واحد طبیعتگردی سازمان حفاظت محیطزیست، نیز در این دو همایش و در کارگاه گردشگری مشارکتی تالاب میقان در اراک، سازوکارهای قانونی انجام این کار را تبیین کرد. آیا گردشگری حیاتوحش یا اکوتوریسم در ایران با شرایط حاضر این قابلیت را دارد که بازوی حفاظت باشد؟ در گفتوگو با ایمان هادی دراینباره از او پرسیدیم.
سرمایهگذار باید ترغیب شود تا در حوزه تجدیدپذیرها سرمایهگذاری کند
انرژیهای تجدیدپذیر بهعنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار و کاهش آثار تغییراقلیم شناخته میشوند. این درحالیاست که حوزه تجدیدپذیرها در ایران بهدلیل کمبود سرمایهگذاریهای لازم با چالشهای جدی مواجه است. نگرانی از بازگشت سرمایه و عدم وجود مشوقهای کافی، موجب شده است بخش خصوصی تمایل کمتری به سرمایهگذاری در این بخش داشته باشد. دراینارتباط با «پیام باقری»، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران، به گفتوگو پرداختهایم. او در این مصاحبه چالشها و فرصتهای موجود برای بخش خصوصی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر را مورد بررسی قرار داده و بر ضرورت همکاری میان دولت و بخش خصوصی تأکید کرده است.
اگر توسعه انرژی خورشیدی نیازمند قانون باشد، تصویب میکنیم
رشد جمعیت جهان و پیشرفت تکنولوژی موجب افزایش استفاده از سوختهای فسیلی شده اما این سوختها بسیار زودتر از آنکه تقاضای جهان را پاسخ دهند، تمام خواهند شد. کمبود انرژی از چالشهای مهم جهان در ۵۰ سال آینده است و همین، نیاز به انرژی جایگزین و نو را ضروری ساخته. از میان انواع انرژیهای جایگزین، انرژی حاصل از خورشید به دلیل رایگان بودن، کاهش انتشار گازهای گلخانهای، جلوگیری از افزایش دمای زمین و کاستن از آلودگی هوا از بهترین گزینههای در دسترس جهان است. این، برای ایران که در میان مدارهای ۲۵ تا ۴۰ درجه عرض شمالی قرار گرفته و به لحاظ دریافت انرژی خورشیدی در بالاترین رده در میان سایر نقاط دنیا قرار دارد موقعیت ویژهای ساخته است. میزان تابش خورشیدی در ایران بین ۱۸۰۰ تا ۲۲۰۰ کیلوواتساعت بر مترمربع در سال تخمین زده شده که بالاتر از میزان میانگین جهانی است. همچنین میانگین سالانه بیش از ۲۸۰ روز آفتابی گزارش شده هم فرصت بیشتری در این زمینه برای ایران فراهم آورده. بااینهمه بخشندگی خورشید، ما چقدر از این انرژی استفاده میکنیم؟ به گفته کارشناسان بسیار کمتر از آنچه که باید. با وجود دسترسی بالا به انرژی پاک خورشید، ایران ۱/۷ درصد کربندیاکسید جهان را تولید میکند و جزو ۱۰ کشور اول دنیا در مصرف انرژیهای فسیلی و بزرگترین انتشاردهنده کربندیاکسید در خاورمیانه است. سهم نیروگاههای تجدیدپذیر که نیروگاههای خورشیدی بخشی از آن به شمار میرود در ظرفیت تولید برق کشور، تنها ۱/۱ درصد است. چرا بهرهبرداری از انرژیهای تجدیدپذیر مورد غفلت قرار گرفته و موانع کجاست؟ قوانین در این زمینه چقدر پاسخگو و الزامآور است و چه اقدامات قانونی باید برای توسعه انرژیهای پاک انجام شود؟ مصطفی نخعی عضو کمیسیون انرژی مجلس یازدهم شورای اسلامی، سخنگوی این کمیسیون و ناظر شورایعالی انرژی کشور در گفتوگوی زیر به این سوالات پاسخ داده است.
یکسوم برق صنایع، خورشیدی میشود
کشور به گلوگاه تأمین سوخت رسیده است؛ کمبود برق به کمبود گاز دامن زده. در زمستان ۶۰ تا۷۰ روز گاز پتروشیمیها و فولادیها قطع میشود تا گاز منازل و خوراک نیروگاههای حرارتی تأمین شود. ۲۰ هزار مگاوات کسری برق امسال در پیک مصرف عدد کمی نیست؛ بهاندازه مصرف دو کشور است. پیشبینی میشود میزان ناترازی در سال آینده ۲۵ هزار مگاوات باشد. اتاق بازرگانی بهعنوان پارلمان بخش خصوصی برای عبور از گرداب ناترازی بهرهمندی از انرژی خورشیدی را توصیه میکند. «آرش نجفی»، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با «پیام ما» از طرحی خبر میدهد که بر مبنای آن با مشارکت صنایع ظرف دو سال نیروگاههایی احداث شود که تا ۱۲ هزار مگاوات برق از طریق انرژی خورشیدی تأمین شود؛ این میزان برابر یکسوم مصرف برق صنایع است.
پژوهش و آموزش جای هیاهو را بگیرد
من با این تفکر که بگوییم یک مکان بکر را معرفی نکنیم تا به آن آسیب نرسد، موافق نیستم. ما برای شانه خالی کردن از برنامهریزی و وضع قوانین و ضمانت اجرایی آنها راه آسان را که وضع ممنوعیت است، انتخاب کردهایم. «نورآقایی» در گفتوگو با «پیام ما» از ساماندهی بلاگرهای سفر میگوید و پروژه ناتمامش بهدلیل عدم حمایت دولتی درباره استفاده از بلاگرها برای توسعه گردشگری. او علت اصلی همه مشکلات در حوزه گردشگری را ضعف قانونی و عدم وجود برنامهریزی در این حوزه میداند. موضعگیریهای احساسی دلسوزانه بدون پشتوانه علمی، باعث میشود ما از امکانات کشور(ظرفیت فضاهای تاریخی) استفاده نکنیم و درگیر هیاهو برای هیچ باشیم.
گرفتار تاخر فرهنگی شدهایم
نیاز، مهمترین عامل شکلگیری صنایعدستی بوده است، و البته فرهنگ تأثیری مستقیم بر شکل و فرم صنایعدستی دارد. صنایعدستی بهعنوان عنصری از فرهنگ مادی، برآمده از فرهنگ هر منطقه است. اما پس از خلق، تبدیل به شاخصهای فرهنگی میگردد. یعنی عنصری از فرهنگ مادی که حامل فرهنگ غیرمادی است. این عنصر فرهنگ مادی در جهتی معکوس، نقش بسیار پررنگی در حفظ بستر فرهنگی خود دارد. علی چراغی مدرس و فعال گردشگری، پژوهشگر حوزه فرهنگ اقوام و صنایعدستی، در گفتوگویی با «پیامما» درباره تأثیر آموزش بر توسعه پایدار، گردشگری و حفظ فرهنگ و منابع کشور میگوید.
توقف پروژه ساخت مجتمع گردشگری در حریم تخت جمشید
مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید از توقف ساخت مجتمع گردشگری و سرویس بهداشتی در حریم درجه یک تخت جمشید (پارسه) خبر داد.
جایزهٔ نوبل و لزوم سرمایهگذاری در علوم پایه
سالها قبل، زمانی که در شهر کرمان دانشجو بودم، شبی در کوپهٔ قطار تهران-کرمان همسفر مردی میانسال بودم که مدرک دکتری ریاضی داشت. امروز را نمیدانم، ولی آنزمان دانشگاه کرمان و پژوهشکدهٔ «ماهانی» قطب ریاضی کشور بود و دانشجویان زیادی در رشتههای مختلف ریاضی در آن تحصیل میکردند. آنشب، صحبتمان با آن آقای دکتر به اینجا کشید که علوم پایه مانند ریاضیات، مادر علوم و فناوریهای نوپدید هستند از جمله اینکه «در شرکت (خودروسازی) بی.ام.و چند صد ریاضیدان مشغول به کارند.» اگرچه در آن زمان این حرف برای من و دیگر همسفران دانشجو در آن کوپهٔ قطار کمی عجیب و غیرقابل هضم بود، اما حالا با گسترش فناوریهای جدید درک جملهٔ آن آقای دکتر برایم آسانتر است.
