بایگانی مطالب : جامعه
نسخه ۲۰ ساله ناخوانا
یکی از طرحهای طولانی و برزمینمانده نظام سلامت ایران، طرح «نظام ارجاع و پزشک خانواده» است که دو دهه از نوشتن آییننامه و اجرای آزمایشی آن میگذرد. از آن زمان تا امروز شش دولت بر سر کار آمده و هر یک این طرح را از طاقچه درآورده و پس از تکاندن آن، برنامه اصلی خود قرار داده است؛ اما بهغیر از اجرای آزمایشی و محدود، هرگز خبری از اجرای کامل آن نشد. پس از بیست سال، دوباره «محمدرضا ظفرقندی»، وزیر بهداشت دولت سیزدهم، از اجرای کامل این طرح خبر داد. این درحالیاست که «حمید سوری»، استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علومپزشکی شهیدبهشتی، در گفتوگو با «پیام ما» گفت: «در رابطه با اجرای طرح پزشک خانواده پرسشهایی وجود دارد که تا پاسخ مستندی به آن داده نشود، اجرای آن بسیار نگرانکننده است.»
آخرین شهید؛ یک نونهال
«امیرعلی»، چهارساله. انگار باید این نام را پشت کاغذ نقاشی که از یک دفتر جدا شده و قرار است بر دیوار اتاقی آویز شود، نوشته باشند. اما این نام حالا روی سنگ مزاری نوشته شده است: «امیرعلی فلاح»: آخرین شهید جنگ تحمیلی دوزادهروزه ایران و اسرائیل. امیرعلی و دوستانش در حاشیه روستای «رازباشی» بیرانشهر، وقتی بقایای مهمات را مانند یک اسباببازی در روستا پیدا کرده و مشغول بازی بودند، در اثر انفجار جان داد. بازی، با احتمالاً عجیبترین شیئی که در طول عمر کوتاهش دیده بود، آخرش مرگ بود.
قبرفروشی در گورستان ۱۲۰۰ ساله؟
|پیام ما| از یادگارینویسی روی سنگ قبرهای هزارساله تا آتشسوزیهایی که نشان از تجمع بیخانمانها در محوطه گورستان دارد و بسیاری تصاویر دیگر، نشان از وخامت اوضاع قدیمیترین گورستانهای ایران دارد. «دارالسلام» در شهر شیراز یکی از سه گورستان کهن ایران است که متعلق به دوران اولیه اسلامی است. اما اقدامات شهرداری و بیتوجهیهای اوقاف در این مجموعه ردپای پررنگی از تخریب و آسیب به هویت تاریخی آن بهجا گذاشته است. در آخرین مورد، شهرداری شیراز اقدام به ساختوساز در عرصه این گورستان ثبت ملی کرده است؛ پروژهای که بدون اخذ مجوز و ارائه طرح پروژه به میراثفرهنگی، از سر گرفته شده است. بهگفته معاون میراثفرهنگی استان فارس، شهرداری قصد داشت بخشی از خیابان مجاور را به مجموعه گورستان اضافه کند و بهعنوان قطعه هنرمندان و مشاهیر در نظر گیرد. کلیات این طرح توسط میراثفرهنگی تصویب شد، اما شهرداری هنوز جزئیات آن را به میراثفرهنگی ارائه نکرده. مدتی است که در همان محل ساختوسازهایی آغاز شده، هرچند هنوز معلوم نیست پروژه همان قطعه هنرمندان است که شهرداری قصد ایجادش را داشت یا پروژه دیگری در حال اجراست؟
سرزنش کارگر، فرار مدیران
پس از آتشسوزی گسترده در بازار آهن شادآباد تهران در پاییز ۱۴۰۲، شهردار پایتخت علت حادثه را بهسرعت «بیاحتیاطی انسانی» یک کارگر اعلام کرد. این واکنش الگویی آشنا در مواجهه با حوادث کار در ایران است. روایتی که مسئولیت را متوجه فرد میکند و بهسرعت پرونده را در افکار عمومی میبندد. اما گزارشهای بعدی کارشناسان، تصویری متفاوت را ترسیم کرد که از نقصهای ایمنی در کل مجموعه و قصور احتمالی نهادهای مدیریتی حکایت داشت. این دوگانگی در روایت، که پیشازاین در ابعادی بسیار بزرگتر در فاجعه ساختمان پلاسکو نیز تجربه شده بود، پرسشی بنیادین را مطرح میکند که در سراسر این گزارش به آن پرداخته میشود: آیا تمرکز بر «خطای انسانی» یک تحلیل علمی از ریشههای حوادث کار در ایران است یا سرپوشی بر یک بحران عمیقتر در ساختارهای مدیریتی و نظارتی؟
تمایز میان CSR و ESG
در دنیایی که دیگر سودآوری تنها معیار موفقیت نیست، دو مفهوم «مسئولیت اجتماعی شرکتی (CSR)» و «حاکمیت زیستمحیطی، اجتماعی و شرکتی (ESG)» به واژههای کلیدی کسبوکارها بدل شدهاند. از یکسو CSR با تکیه بر ارزشها و مسئولیتهای اخلاقی شرکتها تلاش دارد چهرهای انسانی از تجارت بسازد، و از سوی دیگر ESG با ابزارهای دادهمحور و رتبهبندیهای جهانی، عملکرد واقعی سازمانها را در برابر جامعه و محیط زیست میسنجد. پرسش اصلی اینجاست: آیا این دو رویکرد، رقیب یکدیگرند یا مکملی برای آینده پایدار کسبوکار؟
«سورت» رنگی اسرار کهن را فاش میکند
|پیام ما| چشمههای سورت در مازندران که با مناظر طبیعی منحصربهفرد و رنگهای چشمنواز و فرم پلکانیاش شناخته میشد، حالا قرار است صفحه جدیدی از تاریخ مازندران را ورق بزند و روایت استقرار بشر را در مجاورت این عارضه کمنظیر طبیعی نقل کند. بهتازگی گروهی از باستانشناسان برای تعیین عرصه و حریم محوطه باستانی سورت در این منطقه مستقر شدهاند و به شواهدی دست پیدا کردهاند. براساس گزارش پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، بررسیهای اولیه باستانشناسان نشان میدهد این محوطه در مسیر یکی از مهمترین گذرگاههای تاریخی در میان تمدن قوشه (شهر صددروازه، دامغان امروزی) و دشت گرگان قرار گرفته و شواهدی از توالی استقرارهای کهن را در خود جا داده است.
واردات بنزین سوپر، خدمت جدید وزارت نفت به سبد انرژی مردم
وزارت نفت، واردات بنزین سوپر را با هدف تأمین سوخت خودروهای خاص و ایجاد تعادل در بازار انرژی کشور در آستانه اجرا قرار داده است؛ اقدامی که مطابق اعلام وزیر نفت، هیچ تغییری در سهمیه یا قیمت بنزین یارانهای ایجاد نخواهد کرد.
برجها خط آسمان زایندهرود را شکستند
زایندهرود، شاهرگ تاریخی اصفهان، امروز زیر سایه برجهای سر به فلک کشیده و دیوارهای شیشهای، نفسنفس میزند. هر طبقه اضافه، بخشی از هویت تاریخی شهر را فرو میبلعد و چشمانداز منحصربهفرد اصفهان را درهم میشکند. رودخانهای که روزگاری قلب حیات فرهنگی و اجتماعی شهر بود، اکنون در معرض تخریب تدریجی قرار دارد. خط آسمان تاریخی اصفهان در حال فروپاشی است و روند شتابان ساختوساز، هیچ نشانهای از توقف ندارد. هر مجوز بیرویه، زخمی تازه بر پیکره میراث طبیعی و فرهنگی شهر وارد میکند و فرصتی که برای حفظ هویت تاریخی باقی مانده، در حال تباهشدن است. این تهدید، هر شهروند و گردشگری را که به حریم زایندهرود میآید، به سکوتی پر از اضطراب و نگرانی میکشاند. این گزارش با هدف واکاوی دقیق برجسازیها در حریم زایندهرود و پیامدهای خطرناک آن برای هویت تاریخی اصفهان تهیه شده است. در ادامه، کارشناسان، معماران و مسئولان مرتبط، در گفتوگو با «پیام ما» جزئیات تهدیدهای جاری را بیان میکنند و هشدارهای جدی خود را درباره نابودی میراث فرهنگی شهر مطرح میکنند.
داروهای بینسخه، تبلیغات اغواکننده
با وجود انواع قوانین محدودکننده تبلیغات کالاهای سلامتمحور و ممنوعیت کالاهای آسیبرسان به سلامت، انواع قرصهای لاغری، چاقی، بهبوددهنده گردش خون، تقویتکننده قوای جنسی، انواع ویتامین و پروتئین، ترکیبات آرایشی و بهداشتی بهمنظور سلامت پوست، مو و دندان، راهکارهای درمانی برای برخی بیماریها، ورزشهایی برای بهبود کمردرد، افزایش قد و مواد غذایی آسیبرسان شبکههای اجتماعی را اشباع کردهاند. «محمد هاشمی»، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفتوگو با «پیام ما» دلیل افزایش این تبلیغات را ضعف در اجرای قوانین دانست.
پسلرزههای کودتا بر حقوق زنان
کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نمیتوان فقط یک تغییر قدرت سیاسی دانست؛ بلکه بازتابی پیچیده از نقشها و کنشهای پنهان و آشکار زنان در دل تحولات تاریخی ایران بود. در این دوره زنان در دو جبهه متفاوت حضور داشتند؛ آنانی که یکی با قدرتهای پشتپرده کودتا همسو شدند و دیگری در صفوف جنبش ملیشدن نفت، برای آزادی و برابری مبارزه کردند. هرچند که پس از جنبش مشروطه و حضور مهم زنان در پشت صحنههای سیاسی، این نقش به محاق رفت و کودتای ۲۸ مرداد تأثیر منفی بر راه دستیابی به حقوق بنیادینشان گذاشت. «سیمین کاظمی»، جامعهشناس، در گفتوگو با «پیام ما» ابعاد کمتردیدهشده را بازخوانی میکند و توضیح میدهد که چگونه این نقشها بر تجربه سیاسی و اجتماعی زنان در دهههای بعد تأثیر گذاشته است. امروزه نیز، با وجود میل روبهرشد زنان به حضور فعال در جامعه و عرصههای سیاسی، موانع ساختاری و دیدگاههای محافظهکارانه نظام سیاسی، مسیر دستیابی به برابری واقعی را دشوار کرده است؛ همانطورکه کاظمی میگوید: «هنوز به مؤلفههای مهمتر برابری جنسیتی نرسیدهایم.»
