بایگانی مطالب: گزارش روز

طرحی برای قبض یا بسط حق ‌اعتراض؟

حق اعتراض که این روزها کلیات آن در قالب طرحی در مجلس به تصویب رسیده، به محل مناقشه حقوقدانان تبدیل شده است. برخی آن را محدودکننده اصل ۲۷ قانون اساسی تلقی می‌کنند و برخی آن را بسط‌دهنده این اصل مهم برای به رسمیت شناختن حقوق شهروندان می‌دانند.

دلمان پر از درد است

«مجبوریم.» این خلاصه‌ای است از دلیل حضور زنان دستفروش در محله «خواجه‌عطا»ی بندرعباس. مؤذن که «الله‌اکبر» را می‌گوید،‌ «آمنه»،‌ «معصومه»،‌ «آزاده»، «مریم» و ده‌ها زن دیگر بندرعباسی،‌ تابه، سایه‌بان،‌ سه‌شعله، موکت و حصیر،‌ فلاسک،‌ چای، لیوان و سایر اقلامشان را روی گاری می‌ریزند و راه می‌افتند به‌سمت «خواجه‌عطا». در میدان اصلی شهر در پیاده‌روها مردم گروه‌گروه راه می‌روند‌. در ساحل، این زنان از سر ناچار در سرما می‌نشینند،‌ انواع نان «تموشی» را می‌پزند و می‌فروشند تا شب بچه‌هایشان گرسنه نمانند.

صدایی که از جامعه کم شد

دو هفته از قطع دسترسی به شبکه جهانی اینترنت می‌گذرد و باوجود این شرایط، بسیاری از روزنامه‌نگاران در داخل ایران در این روزها تلاش‌ کرده‌اند روایتگران صادق شرایط فعلی کشور باشند. اما درست در همان روزی که رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی از تلاش‌های رسانه‌ها «در انعکاس حوادث و واقعیات» تشکر کرد، روزنامه سراسری «هم‌میهن» توقیف شد تا صداهای مرجع داخلی محدودتر از گذشته شود. اما چنین اقداماتی چطور موجب فشار مضاعف بر روزنامه‌نگاران می‌شود و مرجعیت رسانه‌های داخلی را به خارج از ایران منتقل می‌کنند؟ تحریریه این روزنامه و سردبیران سایر رسانه‌ها از خطر افزایش این فشارها و مشکلات آتی برای روزنامه‌نگاری ایران می‌گویند.

۸۰ هزار ساختمان ناایمن در تهران‌ وجود دارد

۹ سال پیش در چنین روزی ساختمان ۵۶ساله پلاسکو فرو ریخت. این فاجعه هشداری را با خود در پی داشت؛ هشدار ناایمن بودن بسیاری از ساختمان‌های تهران که هرکدام می‌توانند پلاسکویی دیگر را رقم بزنند. حتی مراکز درمانی نیز از این بحران در امان نبوده‌اند و بیمارستان‌هایی مانند رسول اکرم و فجر تهران نیز در سال‌های گذشته به‌دلیل ناایمنی دچار حادثه شدند. سخنگوی آتش‌نشانی در گفت‌وگو با «پیام ما» از کمک دستگاه قضائی به آتش‌نشانی می‌گوید: «این امر باعث پای کار آمدن ساختمان‌های بیشتری شده است.» او امیدوار است این روند در سال‌های آینده هم ادامه‌دار باشد و تعداد ساختمان‌های ناایمن روز‌به‌روز کاهش یابد.

سامانه‌های تلفنی «مشاوره» در بحران کارایی دارند؟

با وقوع ناآرامی‌های اخیر، تشدید وضعیت بد اقتصادی و محدودیت‌های ارتباطی، امکان بروز مشکلات سلامت روان در جامعه افزایش پیدا کرده است. در چنین زمان‌هایی معمولاً اختلال اضطراب شیوع پیدا کرده و حس تنهایی و ناامیدی بسیاری از افراد را فرامی‌گیرد. سازمان بهزیستی برای کمک به افرادی که اختلال‌های اضطرابی و افسردگی را تجربه می‌کنند، سامانه مشاوره ۱۴۸۰ را معرفی کرده است. به‌گفته یک روانشناس بالینی، این سامانه‌ در کوتاه‌مدت می‌تواند به افراد کمک کند، اما در بلندمدت کارایی ندارد.

زخم تعلیق

تمام جلسات آنلاین روان‌درمانی تعطیل شده است. دو هفته است که اینترنت بین‌المللی قطع شده و تعداد زیادی از افرادی که جلسات تراپی خود را به‌صورت آنلاین می‌گذراندند، دیگر چنین امکانی ندارند. این روزها که بیشتر از هر روز دیگری به گفت‌وگو با روان‌شناس نیاز است، آدم‌ها در دنیایی از ابهام و درماندگی بدون کمک روان‌درمانگر خود، رها شده‌اند. در این گزارش با دو روان‌شناس گفت‌وگویی انجام شده تا راهی هرچند کوچک برای رهایی از این وضعیت بحرانی پیدا کنیم.

بازگشت بشقاب‌ها

با قطع و خاموشی کامل اینترنت در پنجشبه، ۱۸ دی‌ماه، و ادامه‌دار بودن این فرایند، بازار ماهواره‌ها دوباره داغ شده است. در این میان با افزایش تقاضا و کاهش تجهیزات، هزینه خرید و نصب آن تا ۴۰ میلیون تومان و حتی شاید بیشتر رسیده است. اما مسئله اصلی این نیست. مسئله این است که با قطع اینترنت بین‌الملل و دسترسی مردم به منابع متنوع خبری، روایت‌ها در داخل در دست خبرگزاری و برنامه‌های تلویزیونی داخلی و در ماهواره در دست شبکه‌های خارج از ایران است. روایت‌هایی که ممکن است با واقعیت تفاوت زیادی داشته باشد، اما چون جریان آزاد ارتباطات وجود ندارد، درنتیجه آینده کشور در وضعیت نامعلومی به سر می‌برد. هنگام نوشتن این گزارش، خبرهایی مبنی‌بر توقیف روزنامه «هم‌میهن» نیز شنیده می‌شود که بار دیگر این سؤال را به ‌وجود می‌آورد: اگر بستری برای گفت‌وگو و دسترسی به اخبار در رسانه‌ها و مطبوعات داخلی وجود نداشته باشد، ایران چه چشم‌اندازی خواهد داشت؟

کسب‌و‌کارهای زنان آفلاین شد

«پریسا» به شاگردانش در کشورهای مختلف زبان فارسی آموزش می‌داد و به آنها می‌گفت ایران آن چیزی نیست که در خبرها می‌گویند. او از ۱۲ روز پیش تا امروز نتوانسته اینستاگرام، تلگرام و واتس‌اپ را باز کند و تا امروز حتماً شاگردانش اخبار را دیده‌اند. «الهه» مشاور تغذیه است و می‌گوید بسیاری از مراجعانش که وضعیت روزانه‌شان را آنلاین پیگیری می‌کرد، به پرخوری عصبی افتاده‌اند و دل‌ودماغ رسیدن به وضع سلامتشان را ندارند. «رضوان» شب‌ها به‌سختی پلک روی هم می‌گذارد، چون اجناس سفارشی مشتریانش از کشورهای دیگر به دستش نمی‌رسد. شبیه او بسیارند. طولانی‌ترین خاموشی اینترنت ایران دامن همه را گرفته است و درآمدزایی کسب‌وکارهای خرد آنلاین متوقف شده است.

تغییر در بودجه برخی نهادهای فرهنگی یا تزریق تورم؟

درحالی‌که بیش از ۱۰ روز از قطعی اینترنت و محدودیت‌های ارتباطی به‌دلیل اعتراضات می‌گذرد، برخی از نمایندگان مجلس در این سکوت ارتباطی به‌دنبال افزایش بودجه برخی نهادهای فرهنگی به‌میزان ۵۳ درصد فراتر از لایحه بودجه ۱۴۰۵ که کلیات آن تصویب شده، هستند. این اتفاق به‌گفته «احمد علوی»، استاد اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی، یک تغییر فاحش در لایجه بودجه محسوب می‌شود و ماهیت این لایحه را تغییر می‌دهد. از سوی دیگر «حسین عبده تبریزی»، اقتصاددان، نیز این اقدام را خطرناک و هشداردهنده و تورم‌زا می‌داند.

ضرورت قانونی تعیین محل و امنیت تجمعات

نحوه برگزاری تجمعات اعم از اعتراضی یا حمایتی و تعیین محل‌هایی برای برگزاری آنها، به یک مطالبه از سوی مسئولان شهری و استانی تهران تبدیل شده است؛ امری که استاندار تهران آن را یک «ضرورت قانون اساسی» خواند، در برخی دولت‌ها همچون اصلاحات و اعتدال در قالب یک آیین‌نامه مصوب شد و دولت سیزدهم در قالب لایحه‌ای به مجلس ارسال کرد، اما تا امروز جنبه قانونی و واقعی به خود نگرفته است.