بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
«جاده ادویه»؛ مسیر تازه همکاری ایران و هند
| پیام ما | جادهای که بیش از دو هزار سال پیش ادویه و کالاهای هند را از مسیر بنادر ایران به غرب میرساند، بار دیگر در کانون روابط دو کشور قرار گرفته است. ایران پیشنهاد کرده این جاده تاریخی به مسیری برای توسعه گردشگری و روابط فرهنگی دو کشور تبدیل شود؛ پیشنهادی که با استقبال وزیر گردشگری هند روبهرو شده است.
ساختوساز در حریم «کاخ گلستان» ادامه دارد
ساختوساز پروژه «مروی سنتر» در حریم «کاخ گلستان»، چند ماه پس از دستور وزیر میراث فرهنگی برای توقف و بررسی آن، از سر گرفته شده است. «ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران» میگوید «شورای فنی»، اقدامات انجامشده را قانونی تشخیص داده و ادامه پروژه را بلامانع دانسته است؛ بااینحال، جزئیات نظر این شورا و چگونگی انطباق پروژه با ضوابط حریم یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی تهران هنوز بهطور عمومی منتشر نشده است.
زنگ خطر ایمنی به صدا درآمد
فیلم سوختن بخشی از بافت تاریخی گرگان در حریق، یکی از دردناکترین فیلمهای منتشرشده در فضای مجازی در هفته گذشته بود. همزمانی این حادثه با درخواست «بابک زنجانی» برای سرمایهگذاری و واگذاری بیش از ۵۰ هکتار از بافت تاریخی گرگان، بسیار پرسشبرانگیز است.
ایران برای نیمقرن آینده پرونده میراثی دارد
الموت یکی از آثار ارزشمندی بود که ثبت جهانی آن نسبت به اهمیت این اثر، دیر هم اتفاق افتاد، اما ایرانیان ثبت این اثر در فهرست جهانی یونسکو را مدیون کارشناسان، باستانشناسان و فعالان میراث فرهنگی هستند که سالها برای ثبت این اثر تلاش کردند و ناامید نشدند. براساس گفتههای معاون میراث فرهنگی، ۵۸ اثر ایران در فهرست موقت و در نوبت ثبت جهانی هستند. بنابراین، برای بیش از نیمقرن دیگر پرونده داریم. همچنین ۵۷ اثر باستانی ایران نیز در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.
جهنم غربیها، بهشت ایرانیها
جنگل نزد غربیها گاهی شبیه کویر نزد ایرانیهاست. غربیها بهدلیل برخورداری از عرصههای گسترده جنگلی، در اسطورهشناسی از جنگل با عنوان «جهنم سبز» یاد میکنند؛ درحالیکه این جهنم برای ایرانیان «بهشت سبز» است. بااینحال، به گفته «بهمن نامورمطلق»، نشانهشناس و اسطورهشناس، انسان ایرانی در برخورد با این بهشت دچار نوعی دوگانگی است. ضمیر ناخودآگاه او را بهسوی جنگل میکشاند، اما چون استفاده درست از این فضا را نیاموخته است، نمیداند چگونه باید از این میراث محافظت کند. به همین دلیل، زبالههایش را در جنگل رها میکند، شاخوبرگ و حتی درختان را آتش میزند و به جنگل آسیب میرساند.
بهای توسعه گردشگری برای روستا
یک خانه روستایی با دیوارهای کاهگلی، حیاطی که هنوز بوی نان تنوری میدهد و اتاقهایی که بخشی از خاطره یک خانوادهاند، برای بسیاری از گردشگران امروز فقط یک محل اقامت نیست؛ بلکه تجربهای از یک سبک زندگی است که در شهرها کمتر پیدا میشود. اما همین خانه وقتی وارد مسیر دریافت مجوز، تسهیلات و استانداردهای رسمی گردشگری میشود، گاهی با الزامهایی روبهرو میشود که میتواند آن را از همان چیزی که برای گردشگر جذاب کرده است، دور کند. گردشگری روستایی در ایران میان دو خواسته گرفتار شده است؛ از یک سو نیاز به ایجاد درآمد و اشتغال و از سوی دیگر حفظ هویت و سبک زندگی محلی.
وسوســــــه ثبت جهـان
«آنچه در برابر شماست یک نقاشی یا طراحی دستی نیست؛ بلکه ردپای مستقیم نور بر کاغذ است.» سال ۱۸۴۳ «هنری فاکس تالبوت» شاخه سرخسی را روی کاغذ حساس به نور گذاشت تا خورشید سایهاش را ثبت کند. از آن زمان تاکنون عکاسی مسیری طولانی و پرپیچوخم را طی کرده و پای هوش مصنوعی هم به عکاسی مدرن باز شده است. حالا تصویری که تالبوت در آن، آفتاب قرن نوزدهم را ثبت کرده، این روزها بهعنوان یکی از نخستین تصاویر ثبتشده جهان، در نمایشگاه «این صورت باقی» موزه هنرهای معاصر تهران دیده میشود. این نمایشگاه که روز شنبه (۲۴ مردادماه) افتتاح شد، به بهانه دویستمین سال اختراع عکاسی در ایران، به این هنر مدرن و معاصر میپردازد و مروری است بر تاریخ عکاسی و آثار عکاسان برجسته جهان. «محمدرضا طهماسبپور» و «افسانه کامران»، از نمایشگاهگردانان «این صورت باقی»، در گفتوگو با «پیام ما» از تغییرات این فرهنگ دیداری در طول تاریخ و روند انتخاب عکسهای نمایشگاه میگویند.
نقشه تازه سفر ایرانیان
اقتصاد گردشگری ایران زیر تأثیر جنگ و فشارهای اقتصادی تغییر کرده است، اما این تغییر برای همه بخشهای بازار سفر یکسان نیست. در کنار کاهش گردشگری ورودی و افت توان سفر بخشی از جامعه، مقاصد داخلی تازه، بومگردی، گردشگری سلامت و سفرهای طبیعتمحور همچنان بخشی از تقاضای بازار را حفظ کردهاند و الگوی سفر را به سمت مقصدها و تجربههای متفاوت بردهاند.
کمین نهادهای متولـــــی برای تخریب آثار باستانی خوزستان
خوزستان از جمله استانهایی است که به محض وقوع هرگونه تخلف و تخریب در آثار باستانی، کنشگران آن را رسانهای کرده و پیگیری میکنند تا برخورد لازم صورت بگیرد. از سوی دیگر، این استان با مردم خونگرمش، آثار باستانی بسیار جذابی نیز دارد. مشکل اما در نبود هماهنگی میان شهرداری شهرهای مختلف با اداره کل میراث فرهنگی این استان است. کنشگران میراث فرهنگی معتقدند باید شورایی متشکل از متخصصان و کارشناسان مختلف برای حفاظت از آثار باستانی تشکیل شود و در شهرداریها نیز اداره بافت تاریخی ایجاد شود. اما تجربه نشان داده است این شوراها نیز کارساز نیستند.
پرونده مسجد جامع تاریخی ورامین برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو تکمیل شد
مسجد جامع ورامین، تنها مسجد دایر چهارایوانی در ایران، با تکمیل فرآیند آزادسازی حریم و مرمتهای اصولی، در یک قدمی ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت. این اثر فاخر که یادگاری از دوران ایلخانی است، با جهانیشدن، به یکی از مقاصد اصلی گردشگری بینالمللی تبدیل خواهد شد.
