بایگانی مطالب: زنان افتخارآفرین
ورود زنان به صنعت گردشگری؛ بین مسئولیت و فرصت
صنعت گردشگری بهعنوان یکی از ارکان مهم اقتصادی جهان، ظرفیت زیادی برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی دارد. نقش زنان بهعنوان نیمی از نیروی کار بالقوه این صنعت، همواره موضوعی قابلتوجه بوده است. حضور زنان در گردشگری، همانند دیگر صنایع، با چالشهایی همراه است، هرچند طی دهه گذشته تغییرات قابلتوجهی در نقش آنان رخ داده است. بااینحال، هنوز فاصله زیادی تا برابری فرصتها وجود دارد.
نبرد پنهان زنان در صنعت هتلداری ایران
صنعت هتلداری ایران عرصهای است که نیازمند خلاقیت، مدیریت دقیق و توانمندیهای حرفهای است؛ زمینهای که زنان میتوانند نقشهای کلیدی و تأثیرگذار در آن ایفا کنند. آیتک نصیریان، مدیر گروه و مدرس رشته هتلداری و گردشگری دانشگاه علمیکاربردی و مشاور راهاندازی هتلها و اماکن گردشگری، با تجربه ۲۶ساله خود، چشمانداز و چالشهای حضور زنان در این صنعت را روایت میکند.
زنان در گردشگری ایران؛ از حضور به اثرگذاری
گفتوگو با گلناز آتابایی، جانشین مدیرعامل دالاهو، درباره نقش زنان در تحول صنعت گردشگری ایران
پایداری از مسیر آب، انرژی و غذا
در شهری به دنیا آمد که نامش رنگوبوی آب زلال داشت. اما آب «آبیک» طعمی ناگوار داشت و هوایش نفسی آلوده به گرد سیمان. همین ناسازگاری در سالهای نوجوانی نگاه او را به محیطزیست حساس کرد و بعدها مسیر حرفهای او را تغییر داد. ریاضیات را دوست داشت و در دانشگاه مهندسی عمران خواند، اما خیلی زود فهمید قلبش جایی دیگر است؛ آنجا که میتواند در آب و محیطزیست جستوجو کند. برای کارشناسیارشد، مهندسی محیطزیست را انتخاب کرد و با پایاننامهاش درباره تصفیه پیشرفته و بازچرخانی آب، نخستین گام جدی خود را در این مسیر برداشت. کارشناس سابق پایش دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیطزیست و استاد سابق و مدعو رشته مهندسی انرژی دانشکده فیزیک و انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، در دکتری مسیر علاقه به محیطزیست را ادامه داد. حدود سیسالگی بخشی از پژوهشهایش را در فرصت مطالعاتی در دانشگاه مریلند آمریکا گذراند؛ تجربهای که نگاه محلی او را دگرگون کرد و آموخت بحران آب، انرژی و غذا، قصهای جهانی است. عضو تیم تحقیقاتی مرکز علم و توسعه دانشگاه علم و صنعت، باور دارد آینده پایدار تنها از دل فناوری نمیگذرد، بلکه به انسانهای آگاه و مسئول نیاز دارد. او از نقش پررنگ زنان در صنعت تجدیدپذیر و عبور آن از کلیشههای جنسیتی میگوید، هرچند همچنان به گفتوگو و ایجاد فرصت برابری نیازمند است. «لیلا بابائی»، امروز، در ۳۸ سالگی، تلاش دارد با کار بر روی پروژههای ملی و روایتگری در شبکههای اجتماعی علم و دغدغه را به هم پیوند زند و از تضادهای زیستهاش پلی کوچک بسازد برای تغییرات بزرگ.
مدیریت با نگاه زنانه
«تنها ۱۲ درصد از شرکتهای دانشبنیان توسط زنان اداره میشوند، درحالیکه ۶۴ درصد از متقاضیان ورود به دانشگاهها دختران هستند.» این جملهای است از زهرا بهروزآذر، معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده که چندی پیش در نشستی در استان مازندران مطرح کرد. پیشتر نیز آمارهایی منتشر شده بود که نشان میداد سهم زنان در هیئتمدیره شرکتها به حدود ۳۰ درصد میرسد. باوجود این، به نظر میرسد مسیر دستیابی به برابری در مدیریت کسبوکارها همچنان طولانی است. این در حالی است که حضور زنان در رأس شرکتهای بزرگ، نهتنها نگاه تازهای به فرایند تصمیمگیری و فرهنگسازمانی میآورد، بلکه میتواند به متعادلتر شدن ترکیب تیمها و شکلگیری رقابتهای سازنده کمک کند. یکی از نمونههای شاخص این جریان، شکوه عاشوری مدیرعامل شرکت دنون لبنی پارس است. او معتقد است زنان با دقت، نظم و انضباط خود توانستهاند ارزشهای تازهای به مدیریت بیفزایند و حتی نگاه سنتی جامعه را به چالش بکشند. عاشوری در گفتوگو با «پیام ما» از تجربههای شخصی خود، موانع فرهنگی، سیاستهای سازمانی برای حمایت از زنان و همچنین برنامههای شرکت در حوزه توانمندسازی و مسئولیت اجتماعی سخن میگوید.
توانمندسازی زنان بهمثابه قدرتی برای تغییر
با نگاهی به اساسنامه، اهداف و استراتژیهای بسیاری از خیریهها و سازمانهای مردمنهاد فعال در حوزه زنان، متوجه تأکید بسیاری از این سازمانها بر توانمندسازی زنان بهویژه در حوزه کسبوکار و کارآفرینی خواهیم شد. اما اینکه فعالیتهای تعریفشده همچون اعطای وامهای خرد و ارائه آموزشهای مهارتی و فنی چقدر میتواند منجر به توانمندسازی زنان شود، پرسشی اساسیست که باید به آن پرداخت.
رسانهها؛ راوی تغییر یا تداوم تبعیض؟
رسانهها و شبکههای اجتماعی، هم بازتابدهنده ساختارهای اجتماعیاند و هم در شکلدهی به آن نقش دارند. اما وقتی پای مسئله زنان به میان میآید، این پرسش جدیتر میشود که حضور زنان در این فضاها تا چه اندازه به دیدهشدن و توانمندسازی واقعی آنها انجامیده است؟ آیا رسانهها توانستهاند در مسیر تغییر نقشهای جنسیتی گام بردارند یا همچنان روایتگر همان تصویرهای تکراریاند؟ کتایون مصری، پژوهشگر و دانشآموخته دکترای مطالعات زنان از دانشگاه تربیتمدرس، در گفتوگو با «پیام ما» از نقش رسانهها در بازنمایی زنان، شکستن تابوهای جنسیتی و ظرفیت شبکههای اجتماعی برای توانمندسازی زنان سخن میگوید.
تیغ پر زور شبکههای اجتماعی در بازنمایی تصویر کلیشهای از زنان
بیست سال پیش، در دوره فوقلیسانس، از استاد اقتصاد پیشرفته سؤالی پرسیدم و ایشان در پاسخ به من گفت: «تلاش نکن بفهمی، این موضوع برای خانمها زیادی پیچیده است». این اولین باری نبود که در دانشگاه، با چنین برخوردی مواجه میشدم. سال آخر لیسانس هم که برای کسب رتبه اول کنکور کارشناسیارشد با همکلاسیهایم رقابت میکردم، پسران همدانشگاهی معتقد بودند که تلاش من و سایر دختران بیفایده است و ۳ رتبه برتر کنکور فوقلیسانس همیشه متعلق به مردان است. من آن سال این کلیشه را شکستم و رتبه اول در کنکور فوقلیسانس را کسب کردم، اما معتقدم یکی از بزرگترین موانع برای پیشرفت زنان، همین تصویری است که از دیرباز تا امروز، توسط جامعه از آنها ساخته و بازتاب داده میشود: موجوداتی کمتوان و با بهره هوشی کمتر از مردان.
زنان نقش کلیدی در تابآوری جامعه دارند
«مینو سلیمی» استادیار انسانشناسی دانشگاه تهران، از نخستین پژوهشگرانی است که در ایران به سراغ حوزه تازهای با عنوان «انسانشناسی فاجعه» رفته است؛ حوزهای که هم بلایای طبیعی و هم جنگ را از منظر اجتماعی و انسانی بررسی میکند. او در گفتوگو با «پیام ما» از سالها پژوهش خود در زمینه جنگ هشتساله، بهویژه درباره زنان و کودکان یاد میکند و میگوید همکاریاش با مرکز اسناد و تحقیقات جنگ، او را به روایتهایی از مقاومت و رنج انسانی نزدیک کرده است. آثارش از جمله «روایتهای زنان از دوران جنگ» و «کودکان جنگ»، هر دو بهعنوان پژوهشهای برگزیده شناخته شدهاند. او در سالهای اخیر دامنه مطالعات خود را به حوزههایی مانند قومباستانشناسی نیز گسترش داده و در پروژهای مشترک با دانشگاه لستر انگلستان، به بررسی رابطه ارباب و رعیت در منطقه ایدان پرداخته است. اما آنچه سلیمی را به یکی از صداهای مهم در فضای فکری امروز ایران بدل میکند، تحلیلهای او درباره زن ایرانی در بستر تاریخی و اجتماعی معاصر است؛ تحلیلی که بر پایه نگاه تاریخی از مشروطه تا امروز شکلگرفته است.
احمدیان طهرانی: استادان هم نمیتوانستند ما را بپذیرند
دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران زمانی قلعهای مردانه بود؛ جایی که حتی استادانش هم باور نداشتند روزی زنان پا به کلاسها و آزمایشگاههایش بگذارند. در دهه سی اما این تابو شکست. هفت دختر جوان، بیهیاهو اما مصمم، وارد آن سرزمین ممنوعه شدند و مسیر تازهای گشودند. یکی از آنها «پریچهر احمدیان طهرانی» بود؛ زنی که بعدها نخستین دانشیار زن این دانشکده شد، سالها در ژنتیک و بیوتکنولوژی پژوهش کرد، کتاب و مقاله نوشت و شاگرد پرورش داد. او حتی فراتر از مرز دانشگاه رفت و با تأسیس بنیادی برای حمایت از دانشجویان کمبرخوردار نشان داد که نگاهش فقط به موفقیت شخصی محدود نمیشود.
