بایگانی مطالب: کشاورزی
توافق سهجانبه برای حمایت از گونههای جانوری در خطر انقراض
رئیس سازمان محیطزیست با اشاره به اینکه اطلاعرسانی درباره خدمات بیمه خسارت حیاتوحش امری ضروری است، گفت: با امضای توافقنامه سهجانبه، حمایت از گونههای جانوری در خطر انقراض استمرار مییابد
نگاهی گذرا به منابع طبیعی در سال ۱۴۰۳
آبی که در دست داریم، آیندهای که میسازیم
|پیامما| بررسی آنچه در تدوین دستورالعمل برآورد و تحلیل شاخصهای بهرهوری آب باید دیده شود تا سند ملی بهرهوری آب به اجرا درآید، موضوع مطالعه اخیر مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران است. نتیجه این بررسی میگوید: «پایش و بهبود بهرهوری آب در سطح ملی زمانی موفقیتآمیز خواهد بود که بهصورت هماهنگ و منسجم برنامهریزی شده باشد. همچنین، ارتقای مدیریت محلی میتواند بهعنوان حلقه رابط سیاستگذاریها عمل کند تا شاخصهایی نظیر پایداری بهرهوری و عدالت ارتقا یابد. برای دستیابی به منافع مشروط اتخاذ رویکرد گامبهگام به انجام اقدامهای نقطه ورود مورد تأکید است.» مطالعه انجامشده از سوی این نهاد همچنین باتوجهبه شرایط بحرانی و شکننده آب در کشور و بهویژه آب کشاورزی بر یک هشدار مهم تأکید دارد: «صرفهجویی آب لزوماً ارتقای بهرهوری آب را در پی نخواهد داشت و همچنین بهرهوری نیز لزوماً به صرفهجویی در بخش آب منتج نخواهد شد.»
چین، پیشتاز انقلاب سبز
چین بهسمت آیندهای پایدارتر از نظر زیستمحیطی حرکت میکند. در این راستا، «ابتکار چین زیبا ۲۰۲۵» بهعنوان یک چارچوب حیاتی برای حفظ محیطزیست و توسعه سبز مطرح شده است. این ابتکار روی چشمانداز بلندمدت کشور برای دستیابی به حذف کربن، کاهش آلودگی و تقویت صنایع پایدار، همسو با تلاشهای جهانی برای مبارزه با تغییراقلیم استوار است. ابتکار چین زیبا که در سال ۲۰۱۲ معرفی و در سال ۲۰۱۷ اصلاح شد، منعکسکننده تغییر در اولویتهای ملی است و بر همزیستی هماهنگ بین بشر و طبیعت تأکید دارد. رئیسجمهور چین، شی جین پینگ، بر سالهای آینده بهعنوان دورهای مهم برای پیشبرد تلاشهای حفاظت از محیطزیست، تقویت سیاستهای سبز، برنامهریزی شهری پایدار و حفاظت از اکوسیستم تأکید کرده است. یکی از جنبههای کلیدی ابتکار چین زیبا ۲۰۲۵، نقش نوآوری علمی و فناوری در پرداختن به چالشهای زیستمحیطی است. از پیشرفتهای انرژیهای تجدیدپذیر و سیستمهای نظارت بر محیطزیست هوشمند گرفته تا شیوههای صنعتی سازگار با محیطزیست و فناوریهای جذب کربن، چین از راهحلهای پیشرفته برای مبارزه با آلودگی، بهبود بهرهوری منابع و تضمین ثبات درازمدت اکولوژیکی استفاده میکند.
وقتی تورم نفس طبیعت را میگیرد
تورم لجامگسیخته بهعنوان یکی از چالشهای اساسی اقتصادی، تأثیرات گستردهای بر تمامی ابعاد زندگی انسانها دارد و محیطزیست نیز از این قاعده مستثنا نیست. در ایران، افزایش بیرویه قیمتها و کاهش ارزش پول ملی، علاوهبر اینکه معیشت مردم را تحتفشار قرار داده، روند تخریب منابع طبیعی را نیز تسریع کرده است. در چنین شرایطی، دولت که با کاهش درآمدهای واقعی مواجه است، اولویتهای خود را به مسائل فوری اقتصادی و اجتماعی معطوف کرده و سرمایهگذاری در پروژههای زیستمحیطی را به حاشیه میراند.
چگونه سالی؟
روزهای بیآبی میرسد؛ زندگی با کمترین منابع
در روزهای اخیر خبر بحرانیبودن وضعیت سدهای کشور را بارهاوبارها از مسئولین شنیدیم. چیزی که تصاویر منتشر شده نیز گویای آن است. این وضعیت علاوه بر تکرار چندباره آن نیازمند اتخاذ رویکرد و ارائه راهکار در مدیریت مصرف آب در شرایط بلادرنگ و عجلهای است. در سال آینده با بحران آب در اکثر نقاط کشور بهویژه در کلانشهر تهران مواجه هستیم و سخنگوی صنعت آب از مدیریت مصرف آب و احتمال قطعیهای برنامهریزی در تهران خبر داده است؛ اما در این میان مسئلهای که با بحران آب تشدید میشود، نرخ فرونشست زمین در پی استفاده بیش از حد از آبخوانها و سفرههای آب زیرزمینی است.
طبیعت در گذر ۱۴۰۳
آزادی کارشناسان محیطزیست، تغییر مدیران در سازمان محیطزیست و منابعطبیعی، کسب جایزههای جهانی «مارخو» و «استو» و «قهرمان جهانی تالاب» به کارشناسان و انجمنهای ایران، ممنوعیت شش کارشناس برای ورود به مناطق، ثبت هفتمین سمندر بهنام ایران، درگذشت استیون کلمنت اندرسون و الن ووسالو، برگزاری انواع و اقسام شبهای بخارا با موضوع محیطزیست، جادهکشی در جنگلهای شمال، کور شدن گره آلودگی هوا در ایران، نابسامانی مدیریت پسماند در شهرهای شمالی، تخریب زاگرس و... گوشهای از اتفاقات سال ۱۴۰۳ در حوزه محیطزیست و منابعطبیعی هستند. در «پیام ما» کوشیدیم در حد توان و بضاعت مهمترین اتفاقات روز را پوشش دهیم و درعینحال، نگاهی هم به سایر موضوعات بیندازیم، از انعکاس دیدگاههای نسل جدید کارشناسان حیاتوحش گرفته تا چالشهای پیش روی زنان حفاظتگر، یا انتشار خلاصهای از مقالات کارشناسان ایرانی که در مجلات معتبر جهانی منتشر شدهاند و.... واقف هستیم که برخی از موضوعات و وقایع این سال از قلم افتادهاند که هرکدام قابلیت تبدیل شدن به یک سوژه گزارش یا مصاحبه را داشتند. آنچه میتوانست منتشر شود و نشده را به حساب توان محدود ما در مقابل حجم بالای اتفاقات در این حوزه بگذارید. امیدواریم سال آتی همچنان فرصت نوشتن درباره محیطزیست ایران را داشته باشیم و بتوانیم سنگی را از پیش پای حفاظت برداریم.
راهکارهای احیای هامون
راهحلهای دیجیتال برای زمین
جهان امروز با چالشهای بیسابقهای در حوزههای محیطزیستی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. مسائلی سر بر میآورند که باید با مجموعهای از دانشهای گوناگون به آنها پاسخ داد و این درحالیاست که جامعه در مسیر هرچه تخصصیتر شدن پیش میرود. در حال حاضر محیطزیست یکی از مهمترین حوزههای تجلیگر این تناقض محسوب میشود و برای مثال، تشخیص و اعلام خطرات تغییراقلیم را در حالی متخصصان جغرافیا برعهده گرفتهاند که این مسئله با سویههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همراه است. در مواجهه با چنین معضلاتی، لزوم ترک رویکردهای گذشته و اتخاذ تصمیمات بینرشتهای بیشازپیش نمایان شده است. ازاینرو، دانشمندان از طریق رویکردی نوین بهنام «پایداری محاسباتی» که با ترکیب علوم مختلف، بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی و استفاده از امکانات بهروز تکنولوژی بهوجودآمده، در پی آنند تا این چالشها را به مسائل قابلحل تبدیل کنند.
