بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
محدودیت آفرود در اصفهان؛ نگرانی از آینده گردشگری کویری
معاون گردشگری ادارهکل میراثفرهنگی اصفهان با انتقاد از ابلاغیه جدید سازمان منابع طبیعی درباره محدودیت آفرود در عرصههای طبیعی، هشدار داد که حذف این فعالیت بدون ارائه سازوکار جایگزین میتواند گردشگری کویری و اشتغال جوامع بومی را با چالش روبهرو کند.
درباره ثبت الموت
گرههای جهانیشدن «تاریخانه» باز میشود
۱۴۰۰ سال است که در دل کویر دامغان، ستونهای آجری تاریخانه نظارهگر آمدن و رفتن روزگار بودهاند. کهنترین مسجد ایران، که روزگاری بر بقایای آتشکدهای ساسانی ساخته شد، این روزها در تدارک بزرگترین رویداد تاریخی خود پس از قرنهاست: ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو. تخریب طبقات مازاد یک ساختمان مزاحم و آغاز عملیات جابهجایی نمازخانهای که نیمقرن پیش بر پیکره این اثر تاریخی ساخته شده، نوید آن را میدهد که پس از سالها کشمکش، گرههای کور این پرونده در حال گشودهشدن است. اما آیا این پایان ماجراست یا هنوز چالشهایی در راه جهانیشدن این گنجینه کهن وجود دارد؟
قنوات وقفی خراسان جنوبی؛ پیوند میراث آبی با توسعه پایدار استان
قنوات وقفی خراسان جنوبی، فراتر از یک منبع تأمین آب، طی قرنها به زیرساختی ماندگار برای کشاورزی، حمایت از آیینهای مذهبی، حفظ بناهای تاریخی و کمک به اقشار نیازمند تبدیل شدهاند؛ ظرفیتی که همچنان در توسعه پایدار استان نقشآفرین است.
ناکامی حفاران غیرمجاز در جیرفت
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان از متلاشی شدن یک تیم حفاری غیرمجاز در شهرستان جیرفت خبر داد. در این عملیات که با تکیه بر گزارشهای مردمی و هوشیاری نیروهای یگان حفاظت انجام شد، متخلفان پیش از دستیابی به اهداف خود با رها کردن ادوات حفاری از صحنه متواری شدند و اکنون تلاش برای دستگیری آنان در دستور کار مراجع قضایی و انتظامی قرار گرفته است.
فرزند راستین ایــــــــران
یادبود «اسماعیل یغمایی»، باستانشناس پیشکسوت، برگزار شد
«جایکا» رفت، ما ماندیم و لنجهای چوبی
قشم یکی از زیباترین جزایر ایران و تنها ژئوپارک جهانی کشور است؛ جزیرهای که با قصهها، آیینها و خردهفرهنگهای گوناگون پیوند خورده است. یکی از جلوههای ارزشمند فرهنگ بومی قشم، ساخت شناورهای چوبی است؛ میراثی دریایی که امروز با خطر فراموشی و نابودی روبهروست. بااینحال، مردم جزیره با راهاندازی موزه فضای باز شناورهای چوبی، برای حفظ و معرفی این میراث ارزشمند گام برداشتهاند. سالها پیش، «جایکا» یا آژانس همکاریهای بینالمللی ژاپن نیز با اجرای پروژهای سهساله، برای آموزش و توانمندسازی جامعه محلی وارد میدان شد. این پروژه دستاوردهای متعددی داشت که یکی از مهمترین آنها، تربیت کنشگران میراث فرهنگی و دریانوردانی بود که امروز با اصول راهنمایی گردشگران نیز بهخوبی آشنایند. دراینباره با «علی پوزن»، مؤسس موزه فضای باز شناورهای چوبی گوران در قشم، فعال گردشگری و کنشگر میراث فرهنگی، گفتوگو کردهایم که در ادامه میخوانید.
«شــــاهدژ»؛ روایــــــت ناتمام «اسماعیلیان» پیش از الموت
ثبت جهانی مجموعه قلعههای اسماعیلی ایران با محوریت الموت، بار دیگر نام یکی از مهمترین دژهای تاریخی کشور را در کانون توجه پژوهشگران و افکار عمومی قرار داد؛ رویدادی که فراتر از یک موفقیت در عرصه میراث فرهنگی، فرصتی برای بازخوانی جغرافیای قدرت و شبکه استحکامات اسماعیلیان در ایران به شمار میرود. با این حال، این پرسش نیز همزمان پررنگتر شده است که آیا روایت این میراث تاریخی تنها به الموت محدود میشود یا در دیگر نقاط ایران نیز دژهایی وجود دارند که در شکلگیری این تاریخ نقشی بنیادین داشتهاند، اما در سایه شهرت الموت کمتر دیده شدهاند؟ در جنوب اصفهان و بر فراز «کوه صفه»، شاهدژ همچنان یکی از مهمترین حلقههای این روایت تاریخی است؛ محوطهای که اهمیت آن تنها به بقایای یک استحکام نظامی و آن هم فقط دورۀ اسماعیلی محدود نمیشود و بررسی آن میتواند ابعاد تازهای از تاریخ سیاسی، مذهبی و نظامی ایران در قبل و بعد از اسلام را آشکار کند. در روزهایی که ثبت جهانی الموت نگاهها را دوباره به میراث اسماعیلیان معطوف کرده است، با علی «شجاعی اصفهانی»، عضو هیئت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه هنر اصفهان درباره جایگاه شاهدژ در این روایت تاریخی، وضعیت پژوهشهای باستانشناسی، چالشهای حفاظت و ظرفیتهای کمتر شناختهشده این محوطه، گفتوگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید:
کشف کتیبه سنگی پهلوی اول در جریان مرمت دبیرستان تاریخی انوشیروان دادگر تهران
در جریان فاز نخست عملیات مرمت دبیرستان تاریخی انوشیروان دادگر تهران، کارشناسان میراث فرهنگی موفق به کشف و نمایانسازی یک کتیبه سنگی ارزشمند متعلق به سال ۱۳۲۶ خورشیدی در ایوان جنوبی این بنای دوره پهلوی اول شدند.
اینجا انسانِ دیرینه خانه داشت
کرمانشاه یکی از کهنترین سکونتگاههای شناختهشده بشر، منطقهای مملو از آثار باستانی و دارای اقلیمی چهارفصل است. تا پیش از این، بسیاری از کارشناسان معتقد بودند ایران نخستین زیستگاه بشر بوده است، اما اکنون بر این باورند که که نخستین سکونتگاه بشر را نمیتوان با اطمینان مشخص کرد. پیشتر، بهشهر نیز یکی از نخستین سکونتگاههای بشر معرفی شده بود. به هر روی، حتی بدون در نظر گرفتن این احتمال نیز کرمانشاه سرشار از شگفتی است. یکی از این شگفتیها، «اورامانات» یا «هورامانات» است که مردادماه شش سال پیش، در اجلاس یونسکو به ثبت جهانی رسید. «معبد آناهیتا» از دیگر شگفتیهای این استان است که ضوابط عرصه و حریم حفاظتی آن بهتازگی بازنگری شده است. کرمانشاه با موسیقی و ادبیات نیز پیوندی عمیق دارد؛ همانگونه که یکی از مثلهای فارسی میگوید: «بیستون را عشق کَند و شهرتش فرهاد برد.»
