بایگانی مطالب: میراث فرهنگی

یتیم‌خانه هنــــــــر

چندی پیش، صفحه رسمی «موزه ملی ایران» در پیام‌رسان «بله»، عکسی از یک کاشی لعاب‌دار متعلق به سده‌های ۷ و ۸ هجری منتشر کرد. در حاشیه این کاشی، بیتی از شعر «فردوسی» نقش بسته و موزه ملی بر همین اساس، محل نصب کاشی را به یک بنای غیرمذهبی نسبت داده بود. اما نکته جالب‌توجه اینکه نمونه‌ای تقریباً مشابه از همین کاشی در موزه آستانه قم نگهداری می‌شود که متعلق به زیارتگاه «علی بن جعفر» (ع) است. ازآنجایی‌که تعداد کاشی‌های این امامزاده کم نیست و در حاشیه بسیاری از آن‌ها افزون بر اشعار فردوسی، احادیث و آیات قرآنی نیز دیده می‌شود. این هم‌سانی و گوناگونی محتوایی، پرسش‌هایی را درباره نسبت این کاشی‌ها با فضاهای مذهبی و غیرمذهبی برمی‌انگیزد؛ پرسش‌هایی که انگیزه نگارش این نوشته شد.

سپر آبیِ گمشده ایران

چهار میلیون اثر ثبت‌شده و شناسایی‌شده، ده‌ها محوطه جهانی، هزاران بنای تاریخی، صدها موزه و مجموعه فرهنگی و درعین‌حال نبود «کمیته ملی سپر آبی»؛ این همان تناقضی است که پس از اظهارات اخیر رئیس کمیته سپر آبی آمریکا درباره وضعیت ایران، دوباره به یکی از بحث‌های مهم حوزه حقوق بین‌الملل میراث‌فرهنگی تبدیل شده است؛ بحثی که جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران آن را از یک موضوع تخصصی در محافل میراثی به مسئله‌ای عمومی در افکار عمومی و رسانه‌ها بدل کرد.

کاشی‌های ۴۰۰ساله در آستانه سقوط |پیام ما

در روزهای اخیر تصاویری از وضعیت حمام تاریخی «گنجعلی‌خان» کرمان، در رسانه‌ها منتشر شده که نشان از وضعیت نامناسب این گرمابه تاریخی کرمان دارد؛ بنایی با بیش از ۴۰۰ سال قدمت که به‌واسطه معماری دقیق و تزیینات کم‌نظیر، به‌عنوان یکی از زیباترین گرمابه‌های تاریخی ایران شناخته می‌شود. مسئولان استان معتقدند بناهای تاریخی همواره در معرض فرسایش قرار دارند و آسیب‌هایی که اخیراً در رسانه‌ها انعکاس پیدا کرده، به‌تازگی ایجاد نشده؛ بلکه در طول سالیان به وجود آمده است. آنها از پایش مستمر بنا می‌گویند؛ اما سؤال اینجاست که آیا تنها پایش برای حفاظت از یک بنای تاریخی کفایت می‌کند؟

بوم‌گردی ایران در دوراهی کیفیــــت و تشریفات

| پیام ما | بخش بوم‌گردی در ایران، امروز در نقطه عطفی قرار گرفته است که عبور از آن نیازمند نگاهی نقادانه و اصلاح‌گر است. یاور عبیری، رئیس جامعه حرفه‌ای اقامتگاه‌های بوم‌گردی ایران، در تحلیل رویداد اخیر سمنان تأکید می‌کند که این حوزه با مجموعه‌ای از چالش‌های مدیریتی، اجرایی و آموزشی روبه‌روست و مسیر توسعه آن نه از دل تشریفات اداری، بلکه از تغییر نگاه جوامع محلی و ارتقای دانش تخصصی می‌گذرد.

تولد دوباره یک روستا در حاشیه «توران»

«قلعه‌بالا» در حاشیه توران، یکی از نمونه‌های کم‌سابقه تغییر مسیر یک روستاست؛ جایی که در کمتر از دو دهه، الگوی زندگی از شکار و فشار بر طبیعت به سمت بوم‌گردی و معیشت پایدار تغییر کرده است. این تحول نه یک طرح کوتاه‌مدت، بلکه نتیجه سال‌ها کار میدانی، تغییر تدریجی نگاه جامعه محلی و شکل‌گیری درآمدهای جایگزین است؛ تغییری که امروز هم در اقتصاد روستا دیده می‌شود و هم در آرام‌تر شدن رابطه انسان و زیستگاه یوزپلنگ ایرانی.

در کانون‌های گردشگری خراسان رضوی و گیلان

سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از بازگشایی رسمی مرزهای کشور به روی گردشگران خارجی پس از دوران جنگ تحمیلی خبر داد. به گفته وی، با ازسرگیری پروازهای بین‌المللی در دو استان مهم خراسان رضوی و گیلان، فصل جدیدی از گردشگری زیارتی و طبیعت‌گردی با حضور مسافرانی از کشورهای عراق و عمان آغاز شده که گامی کلیدی در مسیر بازسازی اقتصادی پساجنگ محسوب می‌شود.

بوم‌گردی بدون پیوست پایداری |پیام ما

چه شد که بوم‌گردی از مکانی برای زیستن تبدیل به مکانی صرفاً برای اقامت شد؟ سؤالی که اندیشیدن به آن مهم به نظر می‌رسد. خانه به‌مثابه مکانی که در آن زندگی می‌کنیم و تجربه زیسته به دست می‌آوریم مفهومی است که نیاز به مطالعه دارد. در یک نگاه پدیدارشناسانه بیان تجربه‌های زیسته تنها راه تفکیک خانه خوب از بد است. بوم‌گردی‌های اولیه خانه‌هایی برای زیستن و پذیرایی از مهمان بودند و تفکیک خوب از بدشان تنها با بیان تجربه زیسته امکان‌پذیر بود. درواقع بوم‌گردی‌های اولیه تجربه‌ای را به مهمان عرضه می‌کردند که تا پیش‌ازاین کسی نچشیده بود و این تجربه بومی کالایی جدید بود که هم نیاز بازار گردشگری را تأمین می‌کرد و هم یک راه‌حل برای بومی که داشت متروکه می‌شد و از بین می‌رفت. درنتیجه تفکیک خوب و بد یک بوم‌گردی هم بستگی به تجربه‌ای داشت که می‌فروخت.

پایان گمانه‌زنی و تدقیق عرصه محوطه باستان‌شناسی «قره‌سنگی» سرخس

رئیس اداره ثبت و حرائم آثار تاریخی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی از پایان عملیات گمانه‌زنی برای تدقیق عرصه و پیشنهاد حریم محوطه باستان‌شناسی «قره‌سنگی» شهرستان سرخس خبر داد؛ محوطه‌ای که به گفته مسئولان، از مهم‌ترین محوطه‌های پارینه‌سنگی شمال شرق ایران است و شواهد اولیه، دیرینگی آن را تا حدود ۵۰۰ هزار سال قبل نشان می‌دهد.

کشف ۱۰ جفت پایه میز آیینی در آتشکده ساسانی ویگل آران و بیدگل

معاون میراث‌فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان از کشف فضایی استثنایی در فصل سوم کاوش‌های محوطه تاریخی ویگل در شهرستان آران و بیدگل خبر داد و گفت در این فصل، ۱۰ جفت پایه میز بر روی سکویی گچی در بخشی از آتشکده ساسانی شناسایی شده که به گفته او تاکنون در هیچ‌یک از آتشکده‌های دوره ساسانی گزارش نشده است.
کشف ۱۰ جفت پایه میز آیینی در آتشکده ساسانی ویگل آران و بیدگل

نجات گردشگری پس از بحــــران |پیام ما

| پیام ما | «مقابله با ایران‌هراسی» این سیاست پیش از آنکه جنگ، بنیان گردشگری ایران را هدف بگیرد، یکی از پرتکرارترین مواردی بود که مسئولان بخش گردشگری از آن استفاده می‌کردند. هرچند بسیاری از مسئولان معتقدند تصویری که رسانه‌های دنیا از ایران منتشر می‌کنند، منجر به «ایران‌هراسی» شده، اما باید پذیرفت که بیش از تحریم‌ها و تبلیغات منفی و حتی جنگ، اشتباهات سیاست‌گذاران تیشه به ریشه گردشگری ایران زد. از فضای ناامن برای شهروندان تا قطعی اینترنت و بازداشت گردشگران کشورهای مختلف با اتهامات گوناگون، همگی باعث شد تا ایران از فهرست مقاصد سفر در دنیا خط بخورد. حالا هم جنگ و ناامنی منطقه به این وضعیت دامن زده است. اما قرار نیست همیشه کشور درگیر جنگ و ناآرامی باشد، تمام جنگ‌ها روزی تمام می‌شوند و پرسش اینجاست که پس از آن، گردشگری ایران چگونه باید اعتماد مخاطبان خدماتش را جلب کند؟ سؤالی که «مرکز پژوهش‌های مجلس» در قالب یک گزارش پژوهشی با بررسی تجارب نسبتاً مشابه در دنیا، تا حدودی به آن پاسخ داده است.