بایگانی مطالب: آب
روزهای بیآبی میرسد؛ زندگی با کمترین منابع
در روزهای اخیر خبر بحرانیبودن وضعیت سدهای کشور را بارهاوبارها از مسئولین شنیدیم. چیزی که تصاویر منتشر شده نیز گویای آن است. این وضعیت علاوه بر تکرار چندباره آن نیازمند اتخاذ رویکرد و ارائه راهکار در مدیریت مصرف آب در شرایط بلادرنگ و عجلهای است. در سال آینده با بحران آب در اکثر نقاط کشور بهویژه در کلانشهر تهران مواجه هستیم و سخنگوی صنعت آب از مدیریت مصرف آب و احتمال قطعیهای برنامهریزی در تهران خبر داده است؛ اما در این میان مسئلهای که با بحران آب تشدید میشود، نرخ فرونشست زمین در پی استفاده بیش از حد از آبخوانها و سفرههای آب زیرزمینی است.
یک مستند محیطزیستی دیپلم افتخار جشنواره فیلم تصویر را کسب کرد
مستند «آببندان» اثر کارگردان مازندرانی دیپلم افتخار بیستویکمین جشنواره فیلم تصویر در بخش مستند که امسال با عنوان جایزه عباس کیارستمی برگزار شد را کسب کرد.
تهران در آستانه بحران آبی
|پیام ما| کاهش بیسابقه ذخایر آب سدهای لار، لتیان، ماملو و کرج (امیرکبیر) بهدلیل افت ۴۷ درصدی بارش نسبت به متوسط بلندمدت، تهران را در خطر جدی بیآبی قرار داده است. بررسی وضعیت منابع آبی تهران نشان میدهد رشد بیرویه جمعیت، کاهش بارندگی و برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی منجر به ایجاد ناترازی شدید میان منابع و مصارف شده است. پایتخت با کمتر از یک درصد مساحت کشور، بیش از ۲۰ درصد جمعیت ایران را در خود جای داده است. این عدم تناسب موجب شده فشار بر منابع آبی روزبهروز افزایش یابد. یکی از پیامدهای نگرانکننده برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، فرونشست زمین است. طبق گزارشها، برخی مناطق استان تهران شاهد فرونشست بیش از ۳۰ سانتیمتر در سال بودهاند که یک زنگ خطر جدی محسوب میشود. مسئلهای که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، نیز روز شنبه در جلسه شورای برنامهریزی و توسعه استان تهران، نسبت به آن هشدار داد و خواستار مدیریت فوری این مسئله شد.
آبسفید، مرگ یک چشمه
|پیام ما| چشمه «آب سفید» در استان چهارمحالوبختیاری بهعنوان منبع پایدار برای تأمین آب شرب شش شهر و ۱۱۵ روستا تعیین شده است. این درحالیاست که آبسفید در محدوده امن منطقه حفاظتشده سبزکوه است. عنوان تأمین آب شرب برای این پروژه فشارهای سیاسی و اجتماعی را برای تصمیمگیران دوچندان کرده و سازمان محیطزیست را بر دوراهی تأمین نیاز مردم و حفاظت سایر زیستمندان قرار داده است؛ درحالیکه بررسی دقیقتر موضوع زوایای دیگری را روشن میسازد که تأمین آب از آبسفید لزوماً ارزانترین و پایدارترین گزینه نیست.
راهکارهایی برای کاهش مصرف آب در خانهتکانی
با نزدیک شدن به نوروز، خانهتکانی به یکی از سنتهای رایج در بین خانوادههای ایرانی تبدیل میشود. اما این رسم دیرینه، اگر بدون مدیریت صحیح انجام شود، میتواند منجر به افزایش شدید مصرف آب شود؛ موضوعی که با توجه به بحران کمآبی در کشور، اهمیت زیادی پیدا میکند.
۲۴ هزار مگاوات ناترازی برق در تابستان
وضعیت سدهای کشور چنان بحرانی است که کفاف تأمین آب را نمیدهد، چه برسد به تولید برق. سد کرج که بیش از ۴۰ درصد آب شرب تهران را تأمین میکند، با تنها ۷ درصد پرشدگی در شرایطی بیسابقه و کاملاً بحرانی قرار دارد. بهدلیل افت چشمگیر حجم آب موجود در مخزن، نیروگاه برقابی سد زایندهرود هم از مدار خارج شده است. کاهش ۴۵ درصدی بارندگیها مشکل آب تهران را بیشتر کرده است؛ هنوز رسماً خبر جیرهبندی آب در پایتخت تأیید نشده است، اما بحران آب پشت سدها، با از مدار خارجکردن نیروگاههای برقابی خبر تشدید ناترازی برق در تابستان امسال را تأیید کرده است. «سید هاشم اورعی» و «امیرحسین شاهپوری»، کارشناسان حوزه انرژی، معتقدند با از مدار خارج شدن نیروگاههای برقابی عدد ناترازی به بیش از ۲۴ هزار مگاوات، معادل یکسوم مصرف برق میرسد.
کاشتیم، برداشتیم صادر کردیم، تشنه ماندیم
گزارشها و اعداد منتشرشده از سوی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب ایران نشان میدهد جز چند محصول محدود مانند کیوی و زعفران، اکثر محصولات کشاورزی صادراتی ایران بهازای مصرف یک مترمکعب آب کمتر از یک دلار ارزآوری دارند. بااینحال، محصولاتی مانند پسته و خرما که بهطور میانگین سالانه بیشترین صادرات آب مجازی از کشور را دارند، در فهرست اقلام با کمترین ارزآوری بهازای مترمکعب آب قرار دارد. بهطوریکه پسته سالانه حدود یک هزار ۳۸۲ میلیون مترمکعب آب مجازی کشور خارج کرده است. بعد از محصول پسته خرما با سالانه ۸۱۱ میلیون مترمکعب آب، رتبه دوم صادرات آب مجازی را داراست. بااینحال، هر دو این محصولات پسته با ۰.۶۹ و خرما با ۰.۳۴ دلار بر مترمکعب ارزآوری داشتهاند. حالا وزیر جهادکشاورزی در آستانه ورود به یکی از سختترین سالهای آبی کشور از اعلام برنامه صادرات محصولات کشاورزی صحبت کرده است، اما عدم ممنوعیت آن را منوط به تأمین نیاز داخل کرده است و هیچ حرفی از تغییر برنامه صادراتی باتوجهبه وضعیت آبی نزده است. بااینحال، کمیسیون کشاورزی مجلس اعلام کرده است کمآبی ۹۰ درصد دشتهای حاصلخیز کشور را با مشکل روبهروکرده است و وزیر نیرو نیز اعلام کرده است اولویت سال ۱۴۰۴ تأمین آب شرب است، نه آب سایر بخشها.
هدر رفت ۱۵ تا ۳۵ درصدی آب در تهران
رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران با تأکید بر اینکه باید به مسئله نشت آب در شبکه تهران توجه بیشتری شود، گفت: طبق آمارها از ۱۵ تا ۳۵ درصد هدر رفت آب در تهران گزارش شده است.
«آب» نداریم
«بحران» کلمهای که سالهاست از وضعیت شکننده آبی کشور جدا نشده و حالا با کاهش حدود ۲۵ درصدی بارشها در ششماه نخست سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته یکبار دیگر استفاده از آن در ادبیات متولیان و کارشناسان بخش آب پرتکرارتر از قبل شده است. سخنگوی صنعت آب کشور در آخرین نشست خبری سال ۱۴۰۳ خود یک بار دیگر بر وخامت شرایط منابع آبی کشور هم در بخش آبهای سطحی و هم در بخش آبهای زیرزمینی تأکید کرد و گفت بارشهای کمرمق پاییز و زمستان دردی از کمبود آب کشور دوا نکرده است. حالا فقط یک راه برای عبور از بهار و تابستان آبیِ سخت ۱۴۰۴ باقی مانده است: «مدیریت و کاهش مصرف»؛ یعنی هر کس هر چقدر که از دستش برمیآید، باید از مصرف آب کم کند؛ چه در بخش خانگی، چه کشاورزی و چه صنعتی. راه دیگری نمانده است. وضعیت آبی در روزهای گرم سال آینده برای پایتخت نیز بسیار حساس است و کاهش فشار آب شبکه هنوز زمستان تمام نشده، در دستورکار آبفای کشور قرار گرفته است. گویی این شعر سعدی حالا همه ایرانیان را مخاطب قرار داده است: «ای که دستت میرسد کاری بکن» پیش از آنکه هیچکاری از دستمان برای آب برنیاید.
سدهای تهران چقدر آب دارند؟
بر اساس آخرین آمار از وضعیت سدهای تهران باید گفت که سد لار کمترین و سد طالقان بیشترین حجم آب را دارد اما در مجموع وضعیت سدهای تهران مساعد نیست.
