بایگانی مطالب: آب
طالبان آب را بست؛ سد «دوستی» خشکید
سد «دوستی» مهمترین منبع تأمینکننده آب شرب خراسانرضوی و بهویژه کلانشهر مشهد با بیش از سه میلیون نفر جمعیت است. سدی که بنابه اعلام شرکت آبمنطقهای این استان عملاً در روزهای گذشته به «حجم مرده» رسیده است. گرچه کاهش بارندگی در این منطقه بر پرشدگی سد دوستی بیتأثیر نیست، اما اصلیترین دلیل بیآبی مطلق این سد، آبگیری سد «پاشدان» در ولایت هرات افغانستان و کنترل کامل آب رودخانه فرامرزی «هریرود» از سوی طالبان است که نهفقط ایران، بلکه ترکمنستان را هم دچار بحران کرده است.
پادکست ۰۳ خرداد
دستهای بیادعا زندگیبخش تالابهای خشک
«مؤسسه مطالعه و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران» پنجشنبه گذشته همایشی با عنوان «نقش جوامع محلی در مدیریت منابع آب» برگزار کرد. همایشی که بهگفته مجریان آن، در جستوجوی دانش جایی بیرون از دانشگاه است؛ دانشی اصیل، در میان جامعه محلی، آنهم آنجا که به ثمر نشسته است. تلاشهای «سیروس زارع» و «علینصیری»، دو روستانشین از جنوب استان فارس، یکی از احیای تالاب خشکشده «کمجان» و دیگری در استفاده و مدیریت منابع آب بهنفع «بیابانزدایی» و حفاظت از گونههای حیاتوحش در منطقهای که میرفت تا بیابان شود (پاقلات) بهعنوان دو الگوی موفق و درسآموخته در این همایش روایت شد. روایتی از سختیها و صبوریها که با همراهی جامعهمحلی و تکیه بر توان و دانش بومی منطقه، با پایانی خوش همراه شد. کمجان امروز یک تالاب احیا شده است و «پاقلات و ارتفاعاتش» روستایی که بیابان را به منطقهای مطلوب برای بنات و نبات تبدیل کرده است.
صورتجلسههای بیثمر
|پیامما| دو میلیون مترمکعب سهم تعیینشده برای شهرستان بیجار از محل آب ذخیرهشده در سد تالوار در استان همدان است؛ سهمی که بنا بر تابلوی تخصیص قرار بود برای شرب بیجار استفاده شود، اما هنوز تخصیص صورت نگرفته است. این میزان علاوهبر حقابه بخش کشاورزی و سایر بخشهاست. بنا به اعلام نماینده مردم بیجار در مجلس شورای اسلامی برای انتقال این آب باید خط اصلی «دشت خورخوره» با اعتبار ۶۰۰ میلیارد تومان احداث شود. «علیرضا زندیان» گفت: «خط انتقال از مجتمع تا تصفیهخانه وجود ندارد و بهجای تهیه صورتجلسههای بیثمر، باید اقدام عملی انجام شود.»
«رمون» در تنهایی سوخت
«رَمون» در آتش سوخت و روایت مردم محلی میگوید ۷۰ درصد یک روستا خاکستر شد. آتشی که گویا بهدلیل عبور غیراستاندارد کابلهای برق فشار قوی از اراضی باغی و بیتوجهی شرکت توزیع برق به هشدارهای مردم اتفاق افتاده است. بیش از یک سال از اعتراض و زنهارهای مردم که جرقههای اتصال شبکه را در میان درختان میدیدند و برقگرفتگی یک باغدار میگذرد، اما هیچ اقدامی انجام نشده است. حالا باغها سوخته، دامها سوخته، خانهها سوخته و اهالی در نبود توزیع اقلام مورد نیاز امدادی، «حاشیهخوابِ جاده» شدهاند. تنها چشمه تأمینکننده آب روستاها هم سوخته است و اهالی میگویند: «حالا از آب رودخانه مینوشیم.» آبی که نهتنها بهداشتی نیست بلکه میتواند منشأ بسیاری از بیماریها باشد: «حتی چشمه سوخته است.» رمون به محرومیت عادت دارد. در این منطقه نه مدرسهای وجود دارد، نه خانه بهداشتی و نه جاده و مسیر دسترسی قابلاعتنایی که حتی نیروهای امداد را زودتر به آنان برساند. رمون جایی در مناطق صعبالعبور جیرفت استان کرمان، در تنهایی خودش و مردمانش سوخت. مسئولان کرمان اما میگویند: «هنوز ارزیابی خسارت انجام نشده است. میزان خسارت را اعلام میکنیم.» میزان کدام خسارت؟ آتش یا محرومیت سالها مانده بر تن رمون و ساکنانش؟
تیغ دولبه «بازچرخانی» آب
موضوع بازچرخانی آب طی چند سال اخیر به یکی از مهمترین عناوین سیاستگذاری در مدیریت منابع آب کشور تبدیل شده است. موضوعی که دولت برای گسترش آن حتی مجلس را نیز همراه کرد و این مبحث را به برنامه هفتم توسعه کشور نیز وارد کرد؛ بهویژه بخش صنعت و پسازآن، کشاورزی در اولویت برنامههای وزارت نیرو برای استحصال آب از این منبع نامتعارف قرار گرفته است. مرکز پژوهشهای مجلس نیز بهتازگی در گزارشی کارشناسی اجرای بیچونوچرای آن را زیر سؤال برده و مزایای بازچرخانی را مشروط به ملاحظات بیشماری اعلام کرده است. کارشناسان و صنایع اما با دولت تفاهم بیشتری دارند. بهعقیده این گروه در مورد تأمین آب مورد نیاز صنایع، بازچرخانی نه یک پیشنهاد بلکه یک ضرورت است.
سدسازی در افغانستان منابع آبی ما را محدود کرده است
استاندار سیستانوبلوچستان در پاسخ به «پیام ما»:
«سوءتفاهم» جلوی انتقال آب به ایلام را گرفت
|پیامما| ۳۵ درصد آب مورد نیاز شهر ایلام از چشمه گلگل تأمین میشد، اما حالا ارتباط این شهر با این منبع آب قطع شده است. ماجرا از این قرار است که شرکت آبوفاضلاب استان ایلام با احداث ۱.۵ کیلومتر خط لوله جدید میخواهد لوله انتقالِ فرسوده را جمعآوری و از حوادث احتمالی جلوگیری کند، اما اهالی شهرستان ملکشاهی (که چشمههای گلگل در محدوده جغرافیایی آنان قرار گرفته است) جلوی اتصال این خط را گرفتهاند. مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب میگوید: «طرح را نیمهکاره رها کردیم تا آرامش از بین نرود. مردم دچار سوءتفاهم شده بودند. چشمه گلگل اصلاً توان اضافهبرداشت ندارد.»
ایران در بحران آب؛ سرانه آب تجدیدپذیر به نصف کاهش یافته است
ایران به دلیل تغییرات اقلیمی و مدیریت ناکارآمد، اکنون در فاز بحران آب قرار دارد؛ به گونهای که سرانه آب تجدیدپذیر از ۱۹ هزار مترمکعب در ۵۰ سال پیش به ۱۳۰۰ مترمکعب کاهش یافته است.
«ژاوهرود» بیعلاج ماند
«ژواه» بهجای سد به «حوضچه فاضلاب» معروف است. سدی که ۱۰ سال از تکمیل عملیات عمرانی آن میگذرد، اما بهدلیل آلودگی بالای رودخانه تغذیهکننده آن، عملاً امکان آبگیری ندارد. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران میگوید با توسعه و ارتقای تصفیهخانه فاضلاب سنندج مسئولیت خود در طرح علاجبخشی را انجام داده است، اما این سد هنوز امکان بهرهبرداری ندارد. خبری از انجام تکالیف قانونی دیگر نیست. نه کاهش ورود «نیترات فسفر» بهواسطه سموم شیمیایی انجام شده و نه جلوی ورود فاضلاب صنایع کوچک بالادست گرفته شده است. فاضلاب نواحی مسکونی اطراف شهر سنندج همچنان به رودخانه میریزد و «ژاوهرود» را به رودی روان از آلایندهها و فاضلاب تبدیل کرده است. خشکسالی و تغییراقلیم اما منتظر دولت و اقدامتش نمیماند. تنش آبی در کردستان مانند سایر نقاط کشور با گرمتر شدن روزهای سال افزایش پیدا میکند. ژاوه اما امسال هم به کار شهروندان کردستان نمیآید.
