بایگانی مطالب: آب

ایران در تب آتشین و بحران کم آبی

بحران کم آبی در ایران با ثبت دمای 51 درجه سانتیگراد در بستان خوزستان و کاهش ۴۰.۲ درصدی بارش‌ها نسبت به بلندمدت تشدید شده است، به طوری که تنها ۵۷.۳۲ درصد منابع آب کشور تامین شده است. 

پروژه انتقال آب از دریای عمان به زاینده رود: آینده اصفهان در گرو تکمیل طرح

حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس، ضمن اشاره به پیشرفت پروژه انتقال آب از دریای عمان به زاینده‌رود، بر ضرورت تکمیل فاز دوم این طرح و انتقال ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب به منظور احیای زاینده‌رود و تأمین آب صنایع تاکید کرد.

سوگ نخلستان

بیش از ۳۵ هزار هکتار از نخل‌های آبادان و خرمشهر در خطر بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت این دو شهر جنوبی در خوزستان هستند. تکرار متناوب بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر موجب به مخاطره انداختن تمامی نخل‌ها و حتی کشاورزی در محدوده منطقه آزاد اروند شده است. فعالان محیط‌زیستی در خوزستان دلیل بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر را در سیاستگذاری‌های غلط حکمرانی منابع آب می‌دانند. این نشان می‌دهد احداث سد روی کارون و بهمنشیر، بدون تأمین حقابه، کارساز نخواهد بود.

پایتخت همچنان گرفتار بحران آب

فقط چند ماه تا پایان سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ مانده است، اما آمار بارش‌ها در سراسر کشور و همچنین، وضعیت پرشدگی سدها نشان می‌دهد تابستان ۱۴۰۴ برای کشور خشک‌تر و کم‌آب‌تر از چهار تابستان پیشین، از راه رسیده است. اگرچه چندین طرح و برنامه برای کاهش اثرات تنش آبی و علاج‌بخشی به پنجمین تابستان خشک ایران از سوی وزارت نیرو اعلام شده، اما اعداد همچنان گویای نگرانی بالا برای عبور از این تابستان است. در این میان، پایتخت با همه حوضه‌های اقماری آبی، در بحران آب به‌سر می‌برد؛ بحرانی که پس از یک جنگ ۱۲روزه و تشدید مشکلات اقتصادی عبور از آن با اماواگر همراه است.

پادکست ۲۰ خرداد

طالبان حقابه‌ ایران را نمی‌دهد

تأمین نشدن حقابه‌های تاریخی و عرفی رودخانه‌های فرامرزی در شرق کشور باعث شده است وضعیت چاه‌نیمه‌ها در سیستان‌وبلوچستان وضعیت مطلوبی نداشته باشد و سد دوستی، سد تأمین‌کننده آب شرب کلانشهر مشهد نیز به حجم مرده برسد. سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری روز گذشته خود در مورد آخرین وضعیت رودخانه هیرمند و تعهدات کشور افغانستان در قبال ایران و همچنین وضعیت تأمین حقابه عرفی ایران از هریرود توضیح داد که طبق معاهده ۱۳۵۱، افغانستان موظف است سهم مشخصی از آب رودخانه هیرمند را به ایران تحویل دهد. بااین‌حال، از ابتدای سال آبی جاری تاکنون فقط حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب آب وارد کشور شده است، رقمی که با حجم مورد انتظار فاصله معناداری دارد. به‌گفته «عیسی بزرگ‌زاده»، اگرچه نشست اخیر کمیساران دو کشور برگزار شده و فضای مذاکره همچنان باز است، اما تا این لحظه خروجی ملموسی حاصل نشده است. جمهوری اسلامی ایران همواره بر رفتار منطقی و پایبندی به معاهدات بین‌المللی تأکید دارد. بزرگ‌زاده درعین‌حال یادآور شد که ایران خشکسالی منطقه را به رسمیت می‌شناسد، اما معتقد است حتی با لحاظ کردن شرایط خشکسالی، باید ورودی آب به کشور بیش از میزان فعلی باشد. او همچنین با اشاره به وضعیت وخیم تأمین آب در مناطق شرقی کشور به‌ویژه استان خراسان‌رضوی و کلانشهر مشهد نیز توضیح داد: «به‌دلیل نبود ورودی‌های مناسب، اقدامات موقتی برای مدیریت منابع در دستورکار قرار گرفته است تا تابستان پیش‌ رو با کمترین چالش طی شود. وزارت نیرو همچنین از کشورهای همسایه انتظار دارد در چارچوب عرف‌های منطقه‌ای و قوانین بین‌المللی به تعهدات خود پایبند بمانند.»

آب؛ از تقدس تا تباهی

ایرانیان هزاران سال پیش با آب نه‌تنها زیستند، بلکه تمدن ساختند؛ از اساطیر زرتشتی که آب را مقدس می‌دانستند تا باستان‌شناسانی که نخستین نشانه‌های کشاورزی و یکجانشینی را در فلات ایران یافته‌اند. تاریخ فرهنگی آب در این سرزمین، تاریخی است از احترام، خرد و همیاری. با این‌همه اما بحران کم‌آبی موضوع تازه‌ای در کشور ما نیست و سال‌هاست از آن گفته می‌شود. حتی پیش از فاجعه و در دهه‌های دورتر هم افرادی از حوزه علوم انسانی مانند محمدابراهیم باستانی پاریزی نسبت به آنچه که موجب بی‌آبی می‌شود، هشدار داده بودند. روز شنبه، دهم خردادماه، نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های «کرآبی» با موضوع تاریخ فرهنگی آب در ایران برگزار شد. این برنامه با نمایش مستند «تالان» ساخته «محمدصادق دهقانی» همراه بود که زخم‌های امروز بر پیکر طبیعت را بازخوانی کرد و از فاجعه کم‌آبی که با آن مواجه‌ایم، گفت. در این نشست «ژاله آموزگار»، پژوهشگر فرهنگ و زبان‌های باستانی و «مرتضی فرهادی»، جامعه‌شناس و مردم‌شناس از پیشینه ایرانیان و آنچه بودیم، گفتند. «داریوش رحمانیان» هم درباره کرآبی چندین دهه در ایران سخنرانی کرد و در گفت‌وگو با «پیام ما» توضیح داد که چرا توسعه پایدار بدون آب و نگاه تاریخی به آن بی‌معناست.

پادکست ۱۱ خرداد

دیپلماسی ناکارآمد «عارفانه»

موضوع حضور در کرسی‌های تخصصی اجلاس‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، یکی از موارد مورد تأکید در دولت چهاردهم است. این‌بار نیز برای حضور در کنفرانس بین‌المللی حفاظت از یخچال‌های طبیعی به میزبانی تاجیکستان معاون اول رئیس‌جمهوری، «محمدرضا عارف»، رهسپار شد. حضوری که کارشناسان می‌گویند بیشتر یک فرصت‌سوزی برای ایران بود تا حضوری قاطع و پردستاورد. محمدرضا عارف در این اجلاس بدون هیچ پیشنهاد مشخصی از سوی ایران به‌نفع حفاظت از منابع آبی و یخچال‌های منطقه ظاهر شد و در متن سخنرانی تنها بر اهمیت حفظ یخچال‌ها و همکاری جهانی تأکید کرد. بیان مشکلات کشور در سال‌های تغییراقلیم و آخرین وضعیت یخچال‌ها به‌تبع افزایش دما، برای جلب کمک‌های فنی، علمی و مالی بین‌المللی از نکات مغفول‌مانده صحبت‌ها و دیدارهای عارف است که کارشناسان بر آن تأکید می‌کنند.

پادکست ۰۷ خرداد