بایگانی مطالب برچسب: صنعت گردشگری
آسیبهای تصدیگری دولت در گردشگری
تمام دولتها در ایران در همه صنایع تصدیگری کردهاند از جمله در گردشگری، حتی در برگزاری نمایشگاههای داخلی و خارجی صنعت گردشگری، دخالت میکنند. باوجود این همه دفاتر خدمات گردشگری، انجمنهای صنفی، تورگردانان، هتلداران و فعالان بخش خصوصی عرصه صنعت گردشگری از جمله اتاق بازرگانی ایران و تهران، باز شاهد دخالتهای معنادار دولتها در نمایشگاههای گردشگری هستیم. دخالت و نظارت همیشه دو مقوله موازی در خوانش مدیران ارشد کشور در صنعت گردشگری بوده است. درصورتیکه به استقلال حداقلی بخش خصوصی در اصل ۴۴ قانون اساسی و سند چشمانداز اشاره شده و شرح وظایف و اهداف بخش خصوصی مشخص شده است، علیایحال باز شاهد دخالت و انحصار هستیم (نمایشگاههای بینالمللی در مسکو، برلین، پکن، مادرید و دیگر شهرها). متأسفانه بهنظر میرسد داستان بخش خصوصی و دولتی بهعنوان فرهنگ خصولتی در کشور نهادینه شده است.
صعود سیمرغ، سقوط طبیعت
هشت سال قبل که طرح «سیمرغ کوههای ایران» توسط فدراسیون کوهنوردی به تصویب رسید، بهنظر نمیآمد این طرح میتواند در سالهای بعد مشکلاتی برای محیطزیست بهبار آورد. براساس این طرح، هر کس که صعود به ۳۱ قله بلند در ۳۱ استان کشور را انجام دهد، نشان سیمرغ میگیرد. اما این طرح که در ابتدا برای شناساندن قلههای کمتردیدهشده به کوهنوردان حرفهای بود، در سالهای اخیر به امری تجاری بدل شده است و به شیوهنامه آن عمل نمیشود. براساس شیوهنامه، گروههای کوهنوردی باید در قالب ۱۲نفره به صعود میپرداختند، اما در حال حاضر گروههایی چند صد نفره به قلههای بکر میروند که بهگفته دو عضو مستعفی این طرح، این کار تنها باعث نابودی محیطزیست شده و عملاً کمکی به اقتصاد جامعه محلی و گردشگری نکرده است.
گردشگری در خدمت سیاست
هرگونه تحلیل و نقدی در راستای هر موضوع و برنامهای، نیازمند شناخت مولفههای علی و معلولی، تحقق و یا عدم تحقق یک برنامه است. این تصور که در یک شرایط برابر در دو سرزمین با موضوعی مشترک اتفاقی مشترک حادث میشود اشتباه است؛ به عبارتی سادهتر مولفههای حادثشدن موضوع و برنامه در حوزه علوم انسانی از جمله تغییرات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی و اقتصادی با مولفههای علوم پایه از جمله شیمی، ریاضی، فیزیک، کاملاً متفاوت است. بهطور حتم در علوم پایه بر اساس دادههای مشترک نتایج مشترک در همه حوزههای سرزمینی حاصل خواهد شد ولی در حوزه علومانسانی بهرغم وجود دادههای مشترک نتایج مشترک حاصل نخواهد شد، زیرا مولفهها و عوامل حادثشونده متغیرهای پراکنده متعدد و عوامل پنهانی هستند که هرگز اجازه نمیدهد بهرغم وجوه مشترک، اتفاق مشترکی بیفتد.
لزوم توجه به روندهای ناپایدار در گردشگری کشور
فرصتسوزیهای صنعت گردشگری در ایران
«ما ناجی فرهنگ جامعه محلی نیستیم و حق دخالت در آن را نداریم. دخالت در فرهنگ جوامع بومی فاجعهبار است». «مهسا مطهر»، مدرس گردشگری در گفتوگویی با «پیامما» با بیان این جمله به لزوم توجه به عوامل فرهنگی در طرحهای توسعه تأکید کرد و گفت: «هر طرحی برای توسعه باید از بافت جامعه بیرون آید تا جامعه را بهسمت توسعه سوق دهد. گردشگری نباید امر مداخلهکننده در فرهنگ بومی باشد، بلکه باید عامل رشد آن باشد» مطهر گردشگری را رشته جوانی میداند و میگوید: «هنوز آنچنان که شایسته این رشته است، در حوزههای مدیریتی این رشته از متخصصین آن استفاده نمیشود و پتانسیلهای مادی و معنوی گردشگری نادیده گرفته میشود». او معتقد است: «فرهنگ جوامع، حاصل رخدادهای تاریخی، اجتماعی در طول سالیان و بهصورت نوظهور رسانه است. نمیتوان برایش نسخه پیچید یا به یکباره تغییرش داد.»
آموزش، کلید دستیابی به گردشگری پایدار
در دنیای امروز، صنعت گردشگری به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین بخشهای اقتصادی تبدیل شده است. میلیونها نفر هر ساله به مقاصد مختلف سفر میکنند و از زیباییها و جذابیتهای طبیعی و فرهنگی جهان بهرهمند میشوند. بااینحال، رشد فزاینده و گاهی غیرمسئولانه این صنعت، چالشهای جدی زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی را بههمراه داشته است. به همین دلیل، مفهومی تحتعنوان «گردشگری پایدار» بهوجود آمد که بهدنبال ایجاد تعادلی میان منافع اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، و بهبود شرایط اجتماعی جوامع محلی است. در این مسیر، یکی از مهمترین عوامل برای دستیابی به گردشگری پایدار، آموزش است.
گردشگری زیر سایه تغییراقلیم
|پیام ما| آثار و تبعات تغییراقلیم سالهاست که فعالان محیطزیست را نسبت به آینده زمین و زندگی بشر نگران کرده است. این پدیده علاوهبر آثار و و تبعاتی که در زندگی، تغذیه، شرایط جوی و... دارد، میتواند بر صنعت گردشگری هم اثر منفی داشته باشد. هرچند این صنعت از جهاتی خود یکی از عوامل تغییراقلیم محسوب میشود، اما درعینحال از این پدیده متأثر است. تغییر تقویم گردشگری، تخریب جاذبههای طبیعی، تغییر مکانی مقاصد گردشگری و تأثیراتی که این پدیده در بلندمدت بر اقتصاد گردشگری دارد، از مواردی است که در پژوهشهای صورتگرفته در این زمینه نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده است. گردشگری ایران که تحتتأثیر مسائل مختلفی است، بهمرور از این پدیده نیز تأثیر پذیرفته و در آینده نهچندان دور با تبعات آن درگیر خواهد شد.
پژوهش و آموزش جای هیاهو را بگیرد
من با این تفکر که بگوییم یک مکان بکر را معرفی نکنیم تا به آن آسیب نرسد، موافق نیستم. ما برای شانه خالی کردن از برنامهریزی و وضع قوانین و ضمانت اجرایی آنها راه آسان را که وضع ممنوعیت است، انتخاب کردهایم. «نورآقایی» در گفتوگو با «پیام ما» از ساماندهی بلاگرهای سفر میگوید و پروژه ناتمامش بهدلیل عدم حمایت دولتی درباره استفاده از بلاگرها برای توسعه گردشگری. او علت اصلی همه مشکلات در حوزه گردشگری را ضعف قانونی و عدم وجود برنامهریزی در این حوزه میداند. موضعگیریهای احساسی دلسوزانه بدون پشتوانه علمی، باعث میشود ما از امکانات کشور(ظرفیت فضاهای تاریخی) استفاده نکنیم و درگیر هیاهو برای هیچ باشیم.
