سازمان گردشگری ملل متحد جدیدترین آمار سفر گردشگران خارجی به ایران را اعلام کرد

|پیام ما| صنعت گردشگری به یکی از بزرگترین صنایع جهان تبدیل شده، اما این رشد چشمگیر با چالش‌های محیطی و اجتماعی بسیاری همراه بوده؛ همین است که با افزایش نگرانی‌ها در مورد تغییراقلیم، آلودگی محیط‌زیست و تخریب منابع‌طبیعی، توجه به مفاهیم جدیدی مانند «گردشگری سبز» و «گردشگری پایدار» بیش‌ازپیش اهمیت پیدا کرده است. این گزارش خلاصه‌ای از پژوهش منتشرشده در سایت Allied Market Research درباره آینده گردشگری سبز در دنیا و بخشی از گزارش روزنامه Lao Dong درباره تجربه ویتنام در حوزه گردشگری سبز است.

«محدثه گرمابدری»، فعال گردشگری، مدرس و جهانگرد، در گفت‌وگو با «پیام ما» راه‌حل بسیاری از مشکلات گردشگری را توجه به کدهای اخلاقی و اجتماعی مدون توسط سازمان جهانی گردشگری عنوان می‌کند. درعین‌حال، به باور او باتوجه‌به اهمیت پایداری منابع طبیعی و فرهنگی در صنعت گردشگری، آموزش‌های مرتبط با حفاظت از محیط‌زیست و رفتار درست با جوامع محلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چگونگی رفتار گردشگران در جامعه بومی و طبیعت، ساخت اقامتگاه بومگردی و رفتار با گردشگران همگی در این کدها آمده و عمل براساس آنها می‌تواند منجر به تحقق گردشگری پایدار شود.

«توسعه گردشگری دریامحور» ترجیع‌بند سخنان وزیر میراث‌فرهنگی در چندماه حضورش در وزارتخانه است. «صالحی امیری» بارها در سخنان خود به حمایت دولت از این شکل از گردشگری اشاره کرده است و تأکید دارد ایران ظرفیت‌های بسیاری در این زمینه دارد. اما آیا صرف داشتن ظرفیت‌های بی‌نظیر در حوزه گردشگری دریایی یک کشور می‌تواند منجر به توسعه این حوزه شود؟ اینکه سواحل جنوبی ایران جذابیت‌های منحصربه‌فردی در زمینه گردشگری دریایی دارند، متضمن این است که یک جزیره قطب گردشگری دریایی شود؟ روند توسعه گردشگری دریایی چگونه باید طی شود؟ تعدد حوزه‌های مدیریتی در سواحل ایران چقدر مانع از این توسعه می‌شوند؟ نمونه‌های بسیاری از تصمیمات کارشناسی‌نشده در این زمینه و صدور دستوراتی برای «توسعه گردشگری دریایی» هنوز در مناطقی مثل جزیره آشوراده، محل چالش است. درباره این موضوع گفت‌وگویی با «علی شادلو» داشتیم که سال‌ها به‌شکل تخصصی در زمینه توسعه این شکل از گردشگری فعالیت داشته و به‌خوبی به چالش‌ها و موانع آن آشناست.

سفر به یک بازی دیجیتال شبیه شده است. از لحظه‌ای که تصمیم به سفر می‌گیریم، فناوری راه را هموار می‌کند؛ یک اپلیکیشن هوشمند پروازها را برایمان پیدا می‌کند، نقشه‌های آنلاین راه را نشانمان می‌دهند، در یک پلتفرم دیگر می‌توانیم محل اقامتمان را انتخاب کنیم، با یک جستجوی ساده با جاذبه‌های مقصد آشنا می‌شویم. نیازی به معطلی یا سردرگمی نیست. فناوری‌ در سکوت، در کنار ما ایستاده‌ و سفر را به تجربه‌ای ساده، سریع و جذاب تبدیل کرده‌ است.

سن‌پترزبورگ به دنبال جذب گردشگران ایرانی است. این جمله‌ای است که مسئول دفتر کنوانسیون و نمایشگاه‌های سن‌پترزبورگ در جمع نمایندگان تشکل‌های صعنت گردشگری این شهر روسیه برزبان راند. مدیران تشکل‌های صعنت گردشگری سن‌پترزبورگ در هتل «ووولبرگ» از برنامه‌هایشان برای جذب گردشگران خارجی به شهرشان به‌خصوص در فصل‌های پاییز و زمستان سخن گفتند و از ایران، هند، قطر، ازبکستان و برخی از کشورهای آسیا به‌عنوان کشورهایی یاد کردند که می‌توانند به جای اروپایی‌ها از سن‌پترزبورگ دیدن کنند. فعالان صنعت گردشگری سن‌پترزبورگ با برنامه‌ریزی‌های مختلف در تلاش هستند از ثروت فرهنگی و تاریخی خود برای جلب بازدیدکنندگان از دیگر نقاط روسیه و کشورهای همسایه بهره ببرند. ایران یکی از همان کشورهایی است که توجه فعالان صنعت توریسم سن‌پترزبورگ را جلب کرده است. درهمین راستا، مسئولان این شهر به‌طور فعال در تلاش‌اند تا با جذب گردشگران جدید، بهبود زیرساخت‌ها و استفاده از میراث فرهنگی غنی خود، جایگاه‌شان را به‌عنوان یک مقصد جهانی برجسته حفظ کنند. به‌طوری که برای تقویت گردشگری، به‌ویژه در شرایط کنونی، روسیه اقدام به معرفی سیستم ویزای الکترونیکی کرده است که سفر به روسیه را برای گردشگرانی از کشورهای خاص آسان‌تر می‌کند. این سیستم بخشی از تلاش‌های گسترده‌تری است که برای جذب بازدیدکنندگان بین‌المللی، به ویژه از بازارهای آسیایی، انجام می‌شود.

تمام دولت‌ها در ایران در همه صنایع تصدی‌گری کرده‌اند از جمله در گردشگری، حتی در برگزاری نمایشگاه‌های داخلی و خارجی صنعت گردشگری، دخالت می‌کنند. باوجود این همه دفاتر خدمات گردشگری، انجمن‌های صنفی، تورگردانان، هتلداران و فعالان بخش خصوصی عرصه صنعت گردشگری از جمله اتاق بازرگانی ایران و تهران، باز شاهد دخالت‌های معنادار دولت‌ها در نمایشگاه‌های گردشگری هستیم. دخالت و نظارت همیشه دو مقوله موازی در خوانش مدیران ارشد کشور در صنعت گردشگری بوده است. درصورتی‌‌که به استقلال حداقلی بخش خصوصی در اصل ۴۴ قانون اساسی و سند چشم‌انداز اشاره شده و شرح وظایف و اهداف بخش خصوصی مشخص شده است، علی‌ای‌حال باز شاهد دخالت و انحصار هستیم (نمایشگاه‌های بین‌المللی در مسکو، برلین، پکن، مادرید و دیگر شهرها). متأسفانه به‌نظر می‌رسد داستان بخش خصوصی و دولتی به‌عنوان فرهنگ خصولتی در کشور نهادینه شده است.