بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم

حفظ چرخه کربن با حفاظت از تالاب‌ها

معرفی برگزیدگان جایزهٔ «دکتر تقی ابتکار»

|پیام ما| برگزیدگان بیستمین دورهٔ جایزهٔ «دکتر تقی ابتکار» توسط مرکز صلح و محیط‌‌زیست معرفی شدند و سه‌شنبه‌شب طی مراسمی در تهران، جوایز خود را دریافت کردند. «فریبا نباتی»، دبیرتحریریه روزنامه «پیام‌ما»، در جمع این برگزیدگان بود.

از تولید سودا تا سودای نجات زمین

در دنیایی که تغییر اقلیم و بحران منابع، آینده کره زمین را تهدید می‌کند، شرکت‌های بزرگ نقش کلیدی در کاهش این چالش‌ها دارند. پپسی‌کو، غول صنعت مواد غذایی و نوشیدنی با تعهدات بلندپروازانه خود در حوزه‌های تغییر اقلیم، مدیریت آب و بسته‌بندی پایدار، نه‌تنها به دنبال کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی است، بلکه الگویی برای سایر شرکت‌ها در پذیرش مسئولیت اجتماعی شرکتی شده است. از کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تا بازگرداندن میلیاردها لیتر آب به طبیعت، پپسی‌کو ثابت کرده که کسب‌وکار موفق می‌تواند هم‌زمان با حفظ محیط‌زیست و بهبود شرایط اجتماعی همراه باشد.

کارآفرینی اجتماعی برای فردای بهتر

رویداد «امکان توسعه پایدار»، که با شعار هم‌آفرینی پایدار، کارآفرینی پایدار برگزار شد، اگرچه بر موضوع کارآفرینی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها تأکید داشت، اما فرصتی شد برای دغدغه‌مندان و طالبان ایران آباد و پایدار. فرصتی برای گفتن رؤیاهایی که هر کس برای این سرزمین دارد و تعهد و تلاشی که برای تحقق این رؤیا در پیش گرفته است. رویدادی که یادآوری کرد بسیارند وطن‌دوستانی که خود را در مقابل آینده سرزمین‌شان مسئول می‌دانند و برای توسعه پایدار آن هر آنچه بتوانند انجام می‌دهند؛ افرادی از همه اقشار مردم، از مدیران و مسئولان شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی تا فعالین فرهنگی، اجتماعی و محیط‌زیستی.

رقابت بر سر قطب شمال؛ زمین‌های یخ‌زده و آتشِ طمع

آیا انسان می‌تواند پیش از ذوب آخرین یخ‌ها، بر حرص خود غلبه کند؟

آنقوت، ناجی ارژن

«می‌گویند پرنده مقدسی است». در روایت اهالی دشت ارژن و آنها که سالیان سال غاز قرمز را دیده بودند، این روایت دهن به دهن چرخیده و یک روایت قدیمی از شکار این پرنده هم وجود دارد: «وقتی یک شکارچی یکی از آنها را به خانه آورد، هرچه کردند آنقوت یا همان غاز قرمز نپخت و مجبور شدند آن را نخورند.» تالاب ارژن، ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر است و از طرف یونسکو به‌عنوان ذخیره‌گاه زيست‌كره شناخته شده و حالا برای اولین‌بار در دنیا با یک روش علمی، این پرنده تالابی به‌عنوان گونه پرچم در این تالاب انتخاب و نماد تالاب ارژن شده است. صحبت از آنقوت میان اهالی روستاهای اطراف تالاب بالا گرفته، بچه‌ها در مدرسه درباره‌اش آموزش می‌بینند و مردم کوچه و خیابان هر کجا گعده‌ای دارند، اعضای انجمن «آوای بوم» و انجمن «آوای زیست‌بوم ارژن» به آنها درباره اهمیت این پرنده و چگونگی حفاظتش می‌گویند. آنقوت‌ها در حال حاضر در ارژن تعدادشان بیشتر از همیشه است و جانشان عزیزتر و همین هم حافظ تالاب است، تالابی فصلی که نگرانی‌ها از خشکی و تخریبش به‌دلایلی چون زمین‌خواری، برداشت آب، خشکسالی و … بالاست.

«خوشبخت» و «شور» زیر لایه‌های بتن

اهالی افین یکبار دیگر پلاکارد بر دست روی بتن‌هایی که آب رود را از آنها دریغ کرده ایستاده‌اند و می‌گوید «چرا «خوشبخت» و «شور» را از ما گرفتید؟» خوشبخت و شور رودهای روانی بودند که حالا دو دهه است روی آنها بتن ریخته‌اند و آب آن توسط لوله‌هایی در زیر زمین به اسفدن می‌رود. شهری در نزدیکی افین و ۵۰ کیلومتری قاینات. افینی‌ها می‌گویند حدود بیست سال است صدایشان به جایی نمی‌رسد. قنات‌ها و توت ۳۵۰ساله روستا خشک شده و جان زرشک‌ها در خطر است؛ آن‌هم برای بتن‌ریزی و حذف رودخانه از مسیر اصلی‌اش. حالا در هفته‌های اخیر کار دوباره شروع شده. آمده‌اند تا لوله‌ها را لایروبی کنند و لوله جدید بگذارند. افینی‌ها می‌پرسند «پول بیت‌المال چرا باید صرف چنین نابودی‌ای شود؟» اداره محیط‌زیست و منابع‌طبیعی شهرستان می‌گویند از نظر قانونی اتفاق رخ‌داده به آنها ارتباطی ندارد و آب‌منطقه‌ای مسئول است و مسئولان آب‌منطقه‌ای هم به ما می‌گویند «درباره اتفاقات ماه‌های اخیر اداره امور آب مجوزی نداده بلکه تصمیم‌گیری درباره تعمیر و لایروبی و کارهای دیگر توسط شورای تأمین استان مصوب شده است.» در میان کش‌وقوس مسئولانی که هرکدام تقصیر را به گردن دیگری می‌اندازند و می‌گویند از نظر قانونی مسئول نیستند! سالیان سال است که بتن‌ها جای آب روان را گرفته‌، کوه‌های اطراف خوشبخت و شور تخریب شده و دیگر خبری از پوشش گیاهی نیست و محلی‌ها می‌گویند «روی بتن‌ها، آنجا که قبلاً رودخانه بود اشک می‌ریزیم.»

سبزسازی سیاست‌ها

در سال‌های اخیر موضوع حکمرانی محیط‌زیست توسط اشخاص و گروه‌ها و به اشکال مختلف مورد بحث قرار می‌گیرد، درحالی‌که متأسفانه شناخت، برنامه و رویه متناسب و مناسبی دراین‌باره وجود ندارد. در بیشتر موارد تلقی عمومی‌ درباره حکمرانی محیط‌زیست به عملکرد یا نقش نظارتی و کنترلی سازمان حفاظت محیط‌زیست در تمام عرصه‌ها و فعالیت‌­های ارگان‌­های مختلف تعبیر می‌شود. در این راستا، انتظار می‌­رود این سازمان به‌تنهایی تضمین‌کننده بهره‌­برداری صحیح یا اقدامات بدون تخریب محیط‌زیست یا فعالیت­‌های توسعه‌­ای و یا استفاده از منابع باشد. اما آنچه شاید بتوان به‌عنوان شاه‌کلید حکمرانی محیط‌زیست مطرح کرد و درک صحیح آن بقطع می‌­تواند کمک بسزایی در حل مشکلات یا به بیان بهتر معضلات محیط‌زیستی کشورمان داشته باشد، موضوع «جریان‌سازی» است.