بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم
درختان افتاده ؛ فرصتی برای احیا یا تهدیدی برای اکوسیستم؟
مسئله درختان افتاده در جنگلها و دلسوزی بیش از حد در مورد حیات قارچها، ویروسها و باکتریهای موجود در خاک اخیراً به یک هیجان غیرقابلکنترل در جامعه محیطزیستی تبدیل شده است! جنگلهای هیرکانی علیرغم تبلیغات گسترده مبنیبر قدمت ۴۰ میلیون ساله آنها، جنگلهای طبیعی بکر و دستنخورده نیستند بلکه منابعی هستند که سالیان متمادی به اشکال مختلف در آنها دخالت شده است. ازاینرو، متوسط حجم سرپای این جنگلها پایین و بهتبع رشد سالانه درختان آنها نیز بسیار کمتر از توان تولیدی این جنگلهاست. علیرغم شرایط آبوهوایی مناسب و خاکهای غنی در شمال کشور، متأسفانه رویش سالیانه این جنگلها ۲ تا ۲.۵ مترمکعب در هکتار برآورد شده؛ درحالیکه این رویش در جنگلهای مشابه در اروپا ۸ تا ۹ مترمکعب در سال و هکتار است.
زاگرس را قبل از نابودی دریابیم
زاگرس، رشتهکوهی که چون ستونی استوار، قلب ایران را در بر گرفته است، نقشی حیاتی در حیات زیستی، اقتصادی و اجتماعی کشور دارد. این منطقه بینظیر با جنگلهای بلوط خود، شاهرگ تأمین آب و تنظیم اقلیم برای سرزمینی خشک و کمآب همچون ایران است. اما این روزها، زاگرس با تهدیداتی بیسابقه دستوپنجه نرم میکند. جنگلهای زاگرس، این میراث گرانبها، نهتنها مأمن منابع طبیعی بیشمارند بلکه پناهگاهی برای هزاران خانواده عشایری و روستایی هستند که حیاتشان به این منطقه گره خورده است.
تهران شهر بدون پروانهها
استعارههای محیطزیستی در انیمیشنهای کوتاه
انیمیشنهای کوتاه با قدرت روایت و تصویرسازی خلاقانه توانستهاند به ابزاری بیبدیل برای پرداختن به مسائل زیستمحیطی تبدیل شوند. این آثار بااستفاده از استعارهها، زبان بصری و داستانپردازی جذاب، مفاهیمی پیچیده را بهشیوهای ساده و قابلفهم بیان میکنند. آنها با ایجاد تجربهای عاطفی، مخاطب را به تأمل درباره رابطه انسان و طبیعت وامیدارند.
تکرار اشتباه تیلاپیا در دز؛ این بار ماهیهای چینی
یک دهه بعد از هجوم ماهی تیلاپیای آفریقایی به رودها و تالابهای خوزستان، حالا نوبت به ماهیان چینی رسیده است. گونههای غیربومی که طبق ماده ۳ قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالابهای کشور ممنوعه است، اخیراً در رودخانه دز، یکی از مهمترین زیستگاههای شمال خوزستان، رهاسازی شدهاند. آنطور که برخی کارشناسان محیطزیست این واقعه را «ترور بیولوژیک رودخانه دز» توصیف کردهاند. اوایل آبانماه بود که اداره شیلات با همراهی اداره محیطزیست دزفول بیش از نیممیلیون بچهماهی چینی را در رودخانه دز رهاسازی کرده که اعتراض فعالان محیطزیست را به دنبال داشت. سید محسن رضازاده عضو انجمن محیط زیستی کنکاج دزفول به پیام ما میگوید: «هشت انجمن محیط زیستی خوزستان در اعتراض به رهاسازی ماهیان غیربومی در رودخانه دز، در حال تنظیم شکوائیه با عنوان تخریب محیطزیست و بومشناسی رودخانه دز در مراجع قضایی هستند تا به دادستان دزفول و دادستان مرکز استان ارائه دهند.»
تالاب بیشه دالان، گنجی در آستانه نابودی
|پیام ما|آیا میتوان همزمان هم از طبیعت بهره برد و هم آن را برای آیندگان حفظ کرد؟ تالاب بیشه دالان در بروجرد، گنجینهای ارزشمند از زیستبوم جنوب لرستان، پاسخ این سؤال است. اما این تالاب که روزگاری ۹۰۰ هکتار از زمینهای این منطقه را به خود اختصاص میداد، اکنون به زیر ۴۰ هکتار کاهش یافته و در تصاویر ماهوارهای بهسختی قابل تشخیص است. چرا چنین فاجعهای رقم خورده و چه راهی برای نجات این گنجینه باقی مانده است؟
جنگلهای ارسباران در مسیر احیا
فعالیتهای صنعتی و معدنی همواره آثار منفی و قابلتوجهی بر محیطزیست و جوامع محلی داشته است. این تخریبها نهتنها به منابع طبیعی آسیب میزنند، بلکه چالشهای جدی برای زندگی و سلامت مردم بهوجود میآورند. با این حال، در سالهای اخیر، واکنش جامعه و افکار عمومی به این مشکلات افزایش یافته و فشار بیشتری به صنایع وارد کرده است تا مسئولیتهای خود را در قبال محیطزیست و جامعهای که در آن فعالیت میکنند، جدیتر بگیرند. اکنون، برخی صنایع مانند مجتمع معدنی و صنعتی مس سونگون که در سالهای قبل، سابقهای از تخریبهای زیستمحیطی داشتهاند، درحال برداشتن گامهای مؤثر برای جبران آسیبها و احیای منابعطبیعی هستند. این تغییرات نهتنها نشاندهنده قدرت تأثیرگذاری افکار عمومی است، بلکه اثبات میکند مسئولیت اجتماعی شرکتها نیازی به مداخله مستقیم دولت ندارد و میتواند از درون صنعت، خود بهوجود آید.
یوز، نماد آخرین تلاشها برای بقا
طبق آخرین آمار ۱۱ هزار و ۴۰۰ گونه مهرهدار از ۷۵ هزار و ۹۲۳ گونه توصیفشده در معرض تهدید انقراض هستند که نشاندهنده وضعیت موجود و لزوم اقدام درخور و مناسب در سطوح مختلف است. انقراض گونهها و زیستگاههای آنها خیلی سریعتر و زودتر از آنچه ما فکر میکنیم، رخ میدهد و تنها راه نجات گونهها از ورطه نابودی تنها اقدام ما است.
نگاهی به جزیره ابوموسی بهعنوان ژئوپارک و اکوپارک
«دخالت» یا «عدم دخالت» در جنگل نیازمند طرح جنگلداری است
فشار بر جنگلهای هیرکانی کم نیست. این محدوده دو میلیون هکتاری با چرای بیرویه دام، دفن زباله، گردشگری خارج از ضابطه، تغییر کاربری اراضی با اهداف ویلاسازی، تبدیل جنگل به زمین کشاورزی و … مواجه است. مداخله دیگر به برداشت چوب مربوط میشود، چه بهشکل غیرقانونی توسط جامعه محلی و چه بهشکل قانونی با آییننامههای دولتی! آخرین مورد این روزها خبرساز شده و موجی از مخالفت را شکل داده است. در گفتوگو با دکتر «رحیم ملکنیا»، جنگلشناس و عضو هیئتعلمی دانشگاه لرستان، از او پرسیدیم چرا برداشت چوب از هیرکانی با این حجم از مخالفت حتی میان موافقان بهرهبرداری مواجه شده و برای پایداری این عرصهها چه باید کرد؟
ماشینآلات سنگین در بستر زایندهرود؛ تهدید یا ضرورت؟
تردد کامیونها در بستر خشک زایندهرود برای آمادهسازی مسیر آب با مخالفتهای کارشناسان مواجه شده است
درختان شکسته و افتاده در جنگل: مردههای زندگیبخش
