بایگانی مطالب برچسب: مدیریت منابع

کشاورزی، برق را گرو گرفت

هنوز نخستین ماه سال تمام نشده است که خاموشی‌ها به‌شکل غافلگیرانه سراغ شهروندان ایرانی آمد. اتفاقی که مدیرعامل شرکت توانیر را ناگزیر از عذرخواهی کرد. باوجوداین، همچنان و تا زمان این گزارش هیچ جدولی از زمان‌بندی احتمالی خاموشی‌ها ارائه نشده و جدول گنگ‌ و مبهمی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده است، از سوی شرکت توانیر و وزارت نیرو تکذیب شد. مدیرعامل شرکت توانیر می‌گوید تداوم خشکسالی، امکان استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاه‌های برقابی را میسر نمی‌کند و میزان تولید این نیروگاه‌های برقابی نسبت به سال گذشته به حدود یک‌سوم کاهش یافته است. او همچنین می‌گوید برخی تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها که باید در سال گذشته انجام می‌شد، به‌دلیل محدودیت‌های پیش‌آمده در حوزه تأمین سوخت به امسال موکول شده است. اما بررسی‌های پیام‌ما نشان می‌دهد برخی نیروگاه‌های برقابی به‌دلیل خشکسالی از مدار خارج نشده است بلکه مانند آنچه در «کارون ۴» و «گتوند» اتفاق افتاده است، این نیروگاه‌ها به‌دلیل ذخیره آب پشت سد برای کشت بهاره و مطابق با دستور وزارت نیرو با هدف تأمین حقابه کشاورزان در تابستان، اجازه اتصال به شبکه را ندارند. این موضوع در شرایطی است که دولت دست استمداد به سمت صنایع بزرگ با برق خودتأمین دراز کرده است و از آنها درخواست کرده با اتصال نیروگاه صنایع به شبکه، به پایداری شبکه برق کمک کنند.

زاینده‌رود: تشدید تعارض ذی‌نفعان

فرونشست و فرار مسئولیت

پدیده فرونشست زمین در اصفهان که به‌ویژه در سال‌های اخیر به‌شدت گسترش یافته است، یکی از بزرگترین تهدیدها برای میراث تاریخی و فرهنگی این شهر کهن محسوب می‌شود. این پدیده، که به‌دلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و برداشت بی‌رویه از چاه‌ها به وجود آمده، نه‌تنها به آسیب‌های زیست‌محیطی منجر شده، بلکه آثار تاریخی اصفهان را نیز در معرض خطر جدی قرار داده است. اصفهان به‌دلیل دارا بودن آثار تاریخی فراوان از دوران صفویه تا قاجار، یک مقصد بی‌بدیل در عرصه میراث فرهنگی جهانی است، اما در پی بحران فرونشست، این آثار ارزشمند در آستانه تخریب قرار دارند.

نقش هوش مصنوعی در بهبود پایداری محیطی با تمرکز بر مدیریت انرژی

زمستان بی‌برقی

نه وزارت نیرو و نه وزارت نفت قطعی برق را گردن نمی‌گیرند. ابتدا شرکت توانیر در بیانیه‌ای علت قطعی برق گسترده پایتخت را مشکل تأمین سوخت اعلام کرد و روز بعد «محسن پاک‌نژاد»، وزیر نفت، در حیاط دولت و در جمع خبرنگاران اعلام کرد قطعی برق تهران ربطی به سوخت نیروگاهی ندارد و سوخت تأمین شده است. آنچه مشهود است وزرای نفت و نیرو در یک کشمکش رسانه‌ای، به‌جای پرداختن به مسائل در جلسات هیئت وزیران و یا جلسات دوجانبه و سخن از یک تریبون به‌عنوان نقطه‌نظر واحد دولت، هرکدام به‌دنبال متهم‌ کردن دیگری است. دولتی که در ابتدای خاموشی‌ها کاهش مازوت‌سوزی را علت قطعی‌ها اعلام کرده بود، اکنون بیشتر از هر دولتی مصرف مازوت را افزایش داده است؛ «هاشم اورعی»، استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با «پیام ما» مدعی است افزایش مصرف مازوت ۸۵ درصد بیشتر از سال گذشته است. وزیر نیرو از برطرف‌ شدن مشکل قطعی برق در تابستان ۱۴۰۴ گفته است؛ حرف‌هایی که بدنه اجرایی کشور هم برای آن تره خرد نمی‌کند و شهرداری اصفهان اقدام به نصب ۹۰ سامانه برق اضطراری در چهارراه‌های شهر برای جلوگیری از ترافیک و تصادف کرده است.

داده‌های مبهم آب

|پیام‌ما| در قوانین مهم بخش آب، به‌صراحت موضوع پایش و وظایف و اقدام‌های لازم ارائه نشده و متولی پایش بخش آب کشور و وظایف آن صراحتاً مشخص نشده است. همچنین، روند بررسی برنامه‌های توسعه نیز نشان می‌دهد صرفاً در برنامه سوم توسعه موضوع پایش کمی و کیفی منابع آب مطرح شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی که با عنوان «مسائل و چالش‌های پایش شبکه آب کشور» ارائه داده، عنوان کرده است که در حال حاضر تمام ایستگاه‌های سنجش پارامترهای آب و هواشناسی کشور با شرایط مطلوب فاصله داشته است. همچنین، شبکه پایش کشور تنها ۷ درصد ایستگاه‌های باران‌سنجی، ۳۵ درصد ایستگاه‌های آب‌سنجی و ۱۹ درصد چاه‌های مشاهده‌ای به ابزارهای خودکار مجهز هستند و از این تعداد نیز تنها نیمی از آنها قابلیت انتقال برخط داده‌ها و اطلاعات ثبت شده دارند. علاوه‌بر ضعف تجهیزات و شبکه پایش، آخرین آماربرداری سراسری انجام‌شده در کشور منتهی به سال آبی ۱۳۹۰-۱۳۸۹ است و بیلان منابع و مصارف آب کل کشور برای بیش از ۱۰ سال اخیر به‌روزرسانی نشده است. این گزارش می‌گوید به‌طور‌کلی برداشت داده‌های کیفی نسبت به داده‌های کمی با کمبودهای بیشتری مواجه است.

نفت برای دولت، بیکاری برای مردم

خوزستان، با برخورداری از منابع طبیعی غنی همچون نفت، گاز و پتروشیمی، نقشی کلیدی در اقتصاد ایران ایفا می‌کند. در‌حالی‌که این استان به‌دلیل منابع انرژی و صنعتی خود سهم بزرگی در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور دارد، شاخص فلاکت آن به‌دلیل مشکلات اجتماعی و اقتصادی قابل‌توجه، همچنان بالا است. در این مقاله به تحلیل وضعیت اقتصادی خوزستان و ارتباط آن با شاخص فلاکت می‌پردازیم و همچنین نقش حیاتی آموزش و تغییر سیاست‌های کلان را در توسعه پایدار و کاهش فلاکت مورد بررسی قرار می‌دهیم.

تصمیم تلخ برای شیرینی آب

|پیام‌ما| درحالی‌که توسعه آب‌شیرین‌کن‌‌ها با اما‌واگرهای محیط‌زیستی در سراسر جهان همراه است و به‌واسطه استقرار بیشترین تعداد این مجموعه‌ها در خلیج‌فارس، مکرر در مورد سوء‌عوارض آن بر دریا هشدار صادر می‌شود، اما معاون استاندار هرمزگان در مدرسه فصلی آب و محیط‌زیست از دولت درخواست کرده است که باتوجه‌‌به اینکه آب‌شیرین‌کن‌ها یکی از راهکارهای مهم در مدیریت منابع آبی و بهبود وضعیت اقتصادی هستند، به توسعه آنها در هرمزگان کمک کنند. این درخواست درحالی‌است که هم خلیج‌فارس بار قابل‌توجهی از حجم آب‌شیرین‌کن‌های دنیا را به دوش می‌کشد و هم دولت ایران در حال حاضر با انباشت بدهی از سال ۱۴۰۰ به آب‌شیرین‌کن‌ها روبه‌روست. با‌این‌حال به‌نظر می‌رسد پیش‌نگری‌های شرکت مدیریت منابع آب از ذخایر آبی این استان برای سال ۱۴۰۴ و همچنین گزارش‌های سازمان هواشناسی کشور از تداوم کم‌بارشی در این استان، این گزینه نه‌چندان صواب را پیش روی مدیران این استان قرار داده است.