ارکستر سمفونیک تهران در حالی «فلک‌الافلاک» را در تالار وحدت نواخت که سال‌هاست پرونده ثبت جهانی این بنای تاریخی به تعویق افتاده است، آیا گره‌خوردن نغمه‌های موسیقی و میراث‌فرهنگی می‌تواند نویدی برای شنیدن صدای آثار خاموش ایران به جهانیان باشد؟

|پیام ما| با فرونشستن زمینِ زیر پای میلیون‌ها نفر در کشور، موجی از هشدارها از درون و بیرون کشور به‌پا خواسته است. در هفته‌های اخیر، سه رسانه معتبر ایتالیایی به بررسی ابعاد بحران فرونشست در تهران و البته سراسر ایران پرداختند؛ پدیده‌ای نگران‌کننده که دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت؛ نه در خیابان‌های فرورفته تهران، نه در نگاه رسانه‌های جهانی. بحران تا حدی گسترش یافته است که به‌گفته یکی از کارشناسان ایرانی مرکز علوم زمین پوتسدام، «دیگر قابل‌حل نیست»، مگر با تغییر الگوی توسعه و طراحی مدلی ۵۰ساله در راستای پایداری. در ادامه به محتوای سه گزارش مورد بحث در «Renewable Matter» مجله‌ای تخصصی در حوزه اقتصاد چرخشی و نوآوری‌های پایدار، «لیبرو تکنولوژیا» مجله آنلاین فناوری و همین‌طور روزنامه آنلاین «ایل پست» می‌پردازیم که فرونشست زمین در ایران را فراتر از فاجعه‌‌ای محیط‌زیستی، نشانه‌ای از بحرانی عمیق‌تر می‌دانند که باید فوراً برای مقابله با آن وارد عمل شد.

|پیام ما| «یک تپه باستانی در شهرری غیب شد.» این خبر دی‌ماه ۱۴۰۲ تیتر رسانه‌ها شد. تپه قمی‌آباد که کاوش‌های باستان‌شناسی در آن انجام شده و آثار تاریخی در آن به دست آمده بود، تسطیح شده و برای همیشه از بین رفته بود. مسئولان شهرستان و وزارت میراث‌فرهنگی زیر بار این اتفاق نرفتند و موضوع را از اساس تکذیب کردند و گفتند تپه‌ای که تسطیح شده ارزش تاریخی نداشت. بعدها مشخص شد پروژه امضای معاون میراث‌فرهنگی تهران را داشته است. تپه قمی‌آباد ثبت ملی نشده بود و این درحالی‌است که آثاری از دوره پیش از تاریخ تا دوره اسلامی در آن یافت شده بود. دو سال از این موضوع گذشته است. بدون اینکه پرونده قضائی برای این تخلف تشکیل شود، مقصران و عاملان این تخریب شناسایی یا معرفی شوند، مسئولانی که مجوز این تخریب را صادر کرده‌اند، پاسخگو باشند و ابعاد موضوع به‌صورت دقیق بررسی شود.

کوهستان محلی برای ارتباط عمیق با طبیعت و به چالش کشیدن توانایی‌‌های خویش است؛ جایی که بدون حضور هیچ تماشاچی تنها با انگیزه‌های درونی باید تلاش کرد. کوهستان برخلاف زیبایی و شکوه خیره‌کننده خود خطرات زیادی نیز به‌همراه دارد که درصورت نبود آموزش می‌تواند به قیمت جان کوهنورد تمام شود. اینجاست که نقش آموزش پررنگ می‌شود؛ آموزشی که در ایران از حدود ۷۰ سال پیش و با تأسیس فدراسیون کوهنوردی آغاز شد. آموزش کوهنوردی و بهبود آن مسیری پرفرازونشیب در ایران طی کرد تا به ساختار امروزی رسیده است. حال این تجربه در مسیر آموزش دوستی با کوهستان، پلی برای ایجاد یک ارتباط فرامرزی و یک تعامل سازنده با کشوری در همسایگی ایران شده است؛ کشوری که جزئی از پهنه بزرگ فلات ایران است و قله‌هایی مرتفع‌تر از دماوند را در مرزهای خود جای داده است. افغانستان همسایه شرقی ایران که صعود به قلل هفت‌هزارمتری آن در تاریخ کوهنوردی ایران نیز ثبت شده است. حال با ایده‌پردازی کوهنورد پیشکسوت ایرانی و حمایت فدراسیون کوهنوردی ایران و افغانستان، فرصتی برای تبادل تجربه ایران در زمینه آموزش کوهنوردی به کوهنوردان افغانستانی فراهم شده است که گامی مثبت در افزایش تعامل دو کشور فارسی‌زبان است.

دور میدان دودزده ولیعصر، دوازده نخل ایستاده‌اند. با وجود دیوارنگاره‌ بزرگ یک‌سوی میدان و پیام‌های تند سیاسی‌اش، نگاه کمتر کسی به این نخل‌های تزئینی است. به‌جز اینجا، نخل‌های دیگری در میدان هفت‌تیر کاشته‌ شده است و البته نخل‌هایی در میدان امام‌حسین و باز هم نخل‌های دیگری در میدان‌ها و بلوارهای دیگر. تهران که به چنارهای سربه‌فلک‌کشیده‌اش معروف بود، با از‌بین‌رفتن شمار زیادی از درختانش، امروز از نام «چنارستان» دورِ دور است. درعوض، شهرداری تهران تصمیم دارد نقاط خالی فضای سبز را در گوشه‌گوشه شهر با نخل‌های تزئینی پر کند. نخل درخت زیبایی است، اما فقط زیبایی یا سبز بودن کافی نیست. کارشناسان فضای سبز می‌گویند این گونه نوسانات دمایی تهران را تاب نمی‌آورد و از طرف دیگر، مشکل را در تغییر سیمای شهر و هویت بصری تهران می‌بینند. بااین‌حال، به‌نظر می‌رسد این مخالف‌خوانی‌ها پیش مدیریت شهری خریدار ندارد.

گردشگری مبتنی‌بر جامعه به‌عنوان یک رویکرد نوین در توسعه پایدار گردشگری، فرصت‌های بی‌نظیری برای توانمندسازی جوامع محلی و مشارکت آنان در بهره‌برداری از منابع‌طبیعی، فرهنگی و اجتماعی به‌وجود می‌آورد. در این مدل، جامعه محلی نه‌تنها بهره‌بردار، بلکه بازیگر اصلی توسعه گردشگری است.