رئیس ساتبا اعلام می‌کند طی یک سال گذشته ۸۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی پروانه صادر شده؛ رقمی که سه تا چهار برابر کل ظرفیت پیش از دولت چهاردهم است. اما وقتی پای زمین‌های واقعی، قراردادهای بسته‌شده و بهره‌برداری عملی به میان می‌آید، تصویر متفاوتی از واقعیت آشکار می‌شود؛ از حدود ۲۸ هزار هکتار زمین تخصیص‌یافته که به‌صورت بالقوه می‌توانست ۱۸ هزار و ۶۰۰ مگاوات برق خورشیدی تولید کند، تنها چهار هزار و ۵۰۰ هکتار تحویل سرمایه‌گذاران شده و کمتر از هزار مگاوات برق به شبکه رسیده است. اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد بسیاری از زمین‌ها نیمه‌تمام و بلاتکلیف مانده‌اند و بخش قابل‌توجهی از زمین‌ها حتی به سرمایه‌گذاران واقعی داده نشده است. از سوی دیگر، آمار مربوط به زمین‌های واگذارشده برای احداث نیروگاه خورشیدی از سوی سازمان‌های مختلف متفاوت اعلام می‌شود. سازمان منابع‌طبیعی کشور اعلام کرده بود ۲۰ هزار و ۲۳۴ هکتار زمین برای احداث نیروگاه خورشیدی به سازمان امور راضی اختصاص‌ یافته، اما آنچه سازمان امور اراضی به «پیام ما» ارائه می‌دهد، فاصله قابل‌توجهی با این عدد دارد.

معاون هماهنگی توزیع توانیر با اشاره به دلایل ناترازی گسترده برق در دهه اخیر گفت: توقف چرخه سرمایه‌گذاری در تولید و اجرای ناقص قوانین مصوب مجلس، مهم‌ترین عوامل وضعیت فعلی شبکه برق کشور بوده و بخشی از این بار به ناچار بر دوش مشترکان خانگی و صنعتی گذاشته شده است.

به‌نظر می‌رسد پس از سخنرانی رهبری و توصیه به عموم نهادها در مورد حمایت از رئیس‌جمهوری و کابینه‌اش، مجلس شورای اسلامی که پس از اوج‌گیری ناترازی‌ آب و برق در تابستان ۱۴۰۴، با جمع‌آوری حدود ۱۰۰ امضا از نمایندگان، قصد استیضاح وزیر نیرو را داشت کمی کوتاه آمد و به طرح سؤال از «عباس علی‌آبادی» بسنده کرد. اما به‌نظر نمی‌رسد مجلس و نمایندگانش از فشار سیاسی بر بخش آب و برق کوتاه آمده باشند، فشاری که برای سالیان، شبکه توزیع آب و برق کشور را به‌شکل فزاینده‌ای بزرگ کرد و مصرف آب به‌ویژه در بخش کشاورزی را به‌نفع حوزه‌های انتخابیه هر نماینده بالا برد. مجلس در تمام این سال‌ها سهم خودش از ناترازی را گردن نگرفته است. کمیسیون آب و کشاورزی مجلس از یک‌سو، سیاست‌های دولت در بخش کشاورزی را مورد انتقاد قرار می‌دهد و از جای خالی برنامه‌هایی مانند کشت «فراسرزمینی» صحبت می‌کند، فرونشست زمین را بحران می‌داند، اما از سوی دیگر، به‌دنبال برداشتن محدودیت از چاه‌های آب کشاورزی و توسعه شبکه‌های آبرسانی به‌نفع بالارفتن بازدهی و افزایش سطح زیرکشت است. جدالی که به‌نام آب و برق دنبال می‌شود، اما معلوم نیست نتیجه نهایی آن چیست؟

ایران کشوری که خودش با محدودیت‌های جدی تأمین انرژی مواجه است و صنایعش با کمبود برق روبه‌رو هستند، جریان برقش به همسایه صادر می‌شود، اما میزان آن به‌شدت کاهش داشته است. برق صادراتی به عراق متوقف شده و در افغانستان طبق قرارداد جریان دارد و میزان آن کمتر از کل واردات برق کشور است. بااین‌حال، کارشناسان معتقدند قطع صادرات برق از سوی ایران، با وجود ناترازی شدید به‌نفع منافع ملی کشور نیست؛ چراکه با همه مشکلات تأمین برق در داخل، صادرات انرژی اقدامی راهبردی است. در خلأ انرژی ایران در سال‌های ناترازی، کشورهای همسایه، برق خود را از بازار دیگری تأمین می‌کنند و دیگر جایی برای ایران نخواهد ماند؛ خطری که ایران را تهدید می‌کند.

|پیام‌ما| سخنگوی دولت در نشست خبری ۲۱ مرداد ۱۴۰۴ و در پاسخ به سؤال خبرنگاران در مورد ارسال مجدد لایحه‌ای درباره فضای مجازی به مجلس اعلام کرد اینکه لایحه داده شود یا خیر، در حال گفت‌وگو است و تعدادی از بزرگان نظر بر این دارند که باید لایحه‌ای داده شود؛ اگر تصمیم گرفته شود، اطلاع‌رسانی می‌شود‌. «فاطمه مهاجرانی» همچنین درباره طرح نظم‌بخشی به فضای مجازی که در مجلس اعلام وصول شده (برخی نمایندگان مطرح کردند چون لایحه فضای مجازی را دولت بازپس گرفت این طرح تدوین شده است)، توضیح داد: «باز‌پس‌‌گیری آن لایحه با توجه به خرد جمعی انجام شد. عواقب منفی آن در اجتماع را خبرگان گوشزد کردند، اگرچه جلسات کارشناسی قبل از آن برگزار شده بود. نگاه دولت تقابل با مجلس نیست و در قاطبه مجلس هم این نگاه نیست. نگاه عاقلانه است که تمرکز بر حل مسائل فعلی کشور دارد.»

قطعی برق این روزها علاوه‌بر مشکلاتی که برای عموم مردم ایجاد کرده، موجب اختلال در برخی از خدمات درمانی هم شده است. بنا بر گزارش‌هایی که تا امروز به ما رسیده، بسیاری از بیماران در بخش‌های مختلف بیمارستانی و حتی افرادی که در خانه تحت‌درمان هستند، در مواردی به‌دلیل قطع ناگهانی برق تا پای ازدست‌دادن جانشان رفته‌اند. این شرایط بسیاری از فعالان حوزه سلامت را دچار نگرانی کرده است. قطعی برق نه‌تنها باعث استهلاک دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی می‌شود بلکه در درازمدت آنها را از کار می‌اندازد. این درحالی‌است که وزیر بهداشت در پاسخ به سؤال «پیام ما» درباره شرایط ایجادشده، از ارائه کمک‌های مالی به بیمارستان‌‌ها برای تهیه ژنراتور می‌‌گوید و تأکید می‌کند: «تا امروز در مورد اتفاق ویژه‌ ناشی از قطعی برق در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی گزارشی وجود نداشته است.»

در شرایطی که بیش از ۹۰ درصد برق کشور از نیروگاه‌های حرارتی تأمین می‌شود، تمرکز یک‌سویه دولت بر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی با انتقاد کارشناسان روبه‌رو شده است. متخصصان انرژی هشدار می‌دهند بی‌توجهی به افزایش بهره‌وری نیروگاه‌های موجود، نه‌تنها ناترازی برق را پابرجا نگه می‌دارد، بلکه با اهداف سند توسعه صنعت برق نیز در تضاد است؛ سندی که دستیابی به راندمان ۵۰ درصدی تا سال ۱۴۲۰ را الزامی می‌داند. این درحالی‌است که میانگین فعلی راندمان نیروگاه‌های حرارتی حدود ۳۹ درصد است و به‌جای سرمایه‌گذاری برای ارتقای زیرساخت‌های موجود، تمام توجه دولت به ساخت نیروگاه‌های خورشیدی معطوف شده است؛ مسیری که به باور برخی، بیشتر حاصل نفوذ گروه‌های ذی‌نفع است تا یک برنامه واقعی برای گذر از ناترازی تولید و مصرف برق.

|پیام‌ما| این نخستین بار نیست که موضوع استیضاح وزیر نیرو از سوی گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی دنبال می‌شود. حامیان استیضاح وزیر می‌گویند که وزیر نتوانسته است به برنامه‌های اعلامی‌اش در زمان رای اعتماد، جامه عمل بپوشاند. افزایش نارضایتی‌های اجتماعی در استان‌های کشور در مورد قطع طولانی مدت آب و برق، ضرر و زیان‌های اقتصادی کسب‌وکارها و صنایع، از دیگر دلایل این استیضاح عنوان شده است. این بار اما گویا حامیان استیضاح توفیق بیشتری داشتند و توانستند صد نماینده را همراه کنند.