بایگانی مطالب برچسب: برنامه هفتم توسعه

جدال سیاسی بر سر «آب و برق»

به‌نظر می‌رسد پس از سخنرانی رهبری و توصیه به عموم نهادها در مورد حمایت از رئیس‌جمهوری و کابینه‌اش، مجلس شورای اسلامی که پس از اوج‌گیری ناترازی‌ آب و برق در تابستان ۱۴۰۴، با جمع‌آوری حدود ۱۰۰ امضا از نمایندگان، قصد استیضاح وزیر نیرو را داشت کمی کوتاه آمد و به طرح سؤال از «عباس علی‌آبادی» بسنده کرد. اما به‌نظر نمی‌رسد مجلس و نمایندگانش از فشار سیاسی بر بخش آب و برق کوتاه آمده باشند، فشاری که برای سالیان، شبکه توزیع آب و برق کشور را به‌شکل فزاینده‌ای بزرگ کرد و مصرف آب به‌ویژه در بخش کشاورزی را به‌نفع حوزه‌های انتخابیه هر نماینده بالا برد. مجلس در تمام این سال‌ها سهم خودش از ناترازی را گردن نگرفته است. کمیسیون آب و کشاورزی مجلس از یک‌سو، سیاست‌های دولت در بخش کشاورزی را مورد انتقاد قرار می‌دهد و از جای خالی برنامه‌هایی مانند کشت «فراسرزمینی» صحبت می‌کند، فرونشست زمین را بحران می‌داند، اما از سوی دیگر، به‌دنبال برداشتن محدودیت از چاه‌های آب کشاورزی و توسعه شبکه‌های آبرسانی به‌نفع بالارفتن بازدهی و افزایش سطح زیرکشت است. جدالی که به‌نام آب و برق دنبال می‌شود، اما معلوم نیست نتیجه نهایی آن چیست؟

کوچ پاییزه، دام تشنه

با رسیدن آخرین ماه تابستان، کوچ پاییزه عشایر آغاز شده و حالا ایل‌به‌ایل و طایفه‌به‌طایفه براساس زمانبندی اعلامی از سوی دولت روانه قشلاق خواهند شد. با این‌همه تابستان خشک ۱۴۰۴ مشکل بزرگی پیش روی عشایر گذاشته است: کمبود علوفه. اهالی ایل می‌گویند دولت باید در تخصیص علوفه یارانه‌ای حمایت بیشتری داشته باشد، وگرنه عشایر ناگزیر از فروش دام‌های خود هستند. مسئله‌ای که درصورت فراگیری، تولید و توزیع گوشت قرمز در کشور را با مشکل روبه‌رو می‌کند. مسئولان امور عشایری در استان‌ها کمبود علوفه و آب برای احشام ایلات را تأیید می‌کنند، اما دولت هنوز برنامه‌ای برای تأمین این اقلام اعلام نکرده است.

درآمد پایگاه‌ها و موزه‌ها کجاست؟

|پیام ما| دیروز یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با فارس از ارسال پرونده تخلفات وزارت میراث‌فرهنگی به دادسرای دیوان محاسبات کشور خبر داد. به‌گفته «فتح‌الله توسلی»، نماینده بهار و کبودرآهنگ در مجلس، این وزارتخانه در یک سال گذشته و پس از ابلاغ قانون برنامه هفتم توسعه، درآمدهای پایگاه‌ها و موزه‌های تحت نظارت خود را به حساب خزانه کل کشور واریز نکرده است. درحالی‌که براساس قانون برنامه هفتم، ملزم به واریز صد درصد این درآمدها به حساب خزانه است تا بعد از انجام تشریفات این درآمدها در همان پایگاه‌ و موزه هزینه شود. این مسئله در سال‌های اخیر منجر به بروز چالش‌هایی به‌ویژه برای پایگاه‌های میراث‌فرهنگی شده است، چراکه به درآمدهای پایگاه که باید صرف حفاظت و مرمت و پروژه‌های مطالعاتی شود، دسترسی ندارند و براساس رویه ایجادشده در نهضت تفویض اختیار، درآمد پایگاه‌ها در اختیار مدیران کل استان‌ها قرار می‌گیرد و آنها به صلاحدید و براساس اولویت‌های موجود آن را هزینه می‌کنند. با اینکه قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی بارها قول اجرای این قانون را داده، هنوز این موضوع پا را از حریم وعده‌ها فراتر نگذاشته است.

کشاورزی، جراحی سنگین می‌خواهد

|پیام‌ما| هشدارهای منتشرشده از کاهش سطح زیرکشت برخی محصولات غذایی کشور مانند برنج جدی است. میزان کشتی که نه‌فقط قیمت محصولات را دچار تغییرات محسوس می‌کند بلکه امنیت غذایی را به خطر می‌اندازد و برنامه‌های خودکفایی را زیر سؤال می‎برد. هشدارهای منتشرشده از سوی نهادهای رسمی متولی بخش کشاورزی کشور دلیل این اتفاق را بحران آب می‌دانند، اما کارشناسان می‌گویند متهم اصلی مشکلات بخش کشاورزی و تهدیدهای امنیت غذایی سوء‌مدیریت است و نجات از آن فقط با جراحی سنگین بخش کشاورزی میسر است. جراحی که نظام بهره‌وری، زنجیره‌ارزش و تعاونی را به بخش روستا و کشت و زرع برگرداند. جراحی سخت، با موانع زیاد اما ممکن و قابل‌اجرا.

جراحی نظام سلامت برای مقابله با زیرمیزی

چندسالی است پدیده زیرمیزی‌ها به‌عنوان بزرگترین آسیب اخلاق پزشکی مطرح است و به‌گفته معاون سازمان نظام پزشکی نه انکار و نه برخوردهای قهری نتوانسته است از این پدیده پیشگیری کنند. اکنون، مجلس شورای اسلامی به‌دنبال ریشه‌کنی آن است.

معادن باید از محیط‌زیست مجوز بگیرند

|پیام ما| «چرا گزارش‌های ارزیابی اثرات محیط‌زیستی پروژه‌ها منتشر نمی‌شود؟ آن هم وقتی بر اساس قانون باید این کار انجام شود. آیا همه پروژه‌ها امنیتی هستند؟» این پرسش خبرنگار «پیام ما» در نشست خبری سازمان حفاظت محیط زیست از معاون محیط‌‌زیست انسانی بود. پاسخ او این بود که کدام ماده قانونی چنین تکلیفی را برای سازمان حفاظت محیط‌زیست تعیین کرده است؟ اما رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخی دیگر، وعده داد: «گزارش‌‌های ارزیابی طبقه‌بندی نشده را منتشر می‌کنیم.»

گسترش معادن در مرکز ایران؛ توسعه یا تهدید بلندمدت؟

صنایع دستی در برنامه حاضر است در میدان نه!

باگذشت نزدیک به یک سال از فعالیت دولت چهاردهم، حوزه صنایع‌دستی کشور هنوز با پرسش‌هایی بنیادین مواجه است: سهم واقعی این حوزه در برنامه‌ریزی‌های کلان کجاست؟ چه نسبتی میان سیاست‌های رسمی و زیست هنرمندان در میدان وجود دارد؟ آیا از مرحله شعارهای حمایتی عبور کرده‌ایم یا هنوز در دام تصدی‌گری دولتی و کلی‌گویی گرفتار مانده‌ایم؟ «مریم جلالی» معاون صنایع‌دستی کشور در گفت‌وگو با «پیام ما» از چهار ابرپروژه تحولی سخن می‌گوید؛ پروژه‌هایی که قرار است مسیر «معاصرسازی»، «حکمرانی داده‌محور»، «خصوصی‌سازی واقعی» و «صادرات‌محور شدن» صنایع‌دستی را هموار کنند. بااین‌حال، آنچه در میدان دیده می‌شود، همچنان ناهمگونی در سیاست‌گذاری، ضعف در زیرساخت داده، فقدان نظام‌نامه حمایت شفاف، و مهم‌تر از همه، تکرار انتزاعی مفاهیمی است که تاکنون منجر به بهبود وضعیت هنرمندان نشده‌اند. جلالی همچنین به سند پنج‌ساله صنایع‌دستی، تلاش برای تثبیت جایگاه این حوزه در برنامه هفتم توسعه، و نیز پیوند صنایع‌دستی با اقتصاد خلاق اشاره می‌کند؛ اما سؤالی که همچنان باقی است، این است که: این اسناد و راهبردها تا چه اندازه قابلیت اجرا دارند و چگونه می‌توانند به نجات صنایعی که نفسشان به شماره افتاده کمک کنند؟ آیا نظام سیاست‌گذاری صنایع‌دستی در ایران، واقعاً در حال گذار از نگاه نمایشی و رویدادمحور به یک حکمرانی مشارکتی و مسئله‌محور است؟ آیا صدای هنرمندان از حاشیه به متن تصمیم‌سازی راه یافته است؟ و آیا می‌توان به ایجاد زنجیره ارزش پایدار در این حوزه امید بست؟ این‌ها پرسش‌هایی است که تلاش کرده‌ایم در گفت‌وگو با معاون صنایع‌دستی، پاسخی برای آن‌ها بیابیم.