بایگانی مطالب برچسب: تغییراقلیم
سدهای سنتی نگهبان خرس‌ها شدند
|پیام ما| «با کاهش بهره‌وری و تعداد نخل‌ها در کوهستان، خرس سیاه آسیایی برای یافتن خرما به‌سمت روستاهای حاشیه کوه حرکت می‌کند که این امر به تعارض با انسان منجر می‌شود.» این گزاره نتیجه پژوهش‌های پروژه حفاظت از خرس سیاه آسیایی است. در راستای این پروژه، فعالیت‌هایی برای حل این چالش و احیای زیستگاه خرس سیاه آسیایی انجام شده است. با همکاری مردم محلی مناطق کوهستانی استان هرمزگان، در طول شش ماه شش سد قدیمی رسوب‌گیر که مردم محلی به آن «دربن» می‌گویند، تعمیر یا بازسازی شده‌اند تا جلوی تخریب بیشتر این مناطق گرفته شود. نتیجه این فعالیت در خبرنامه انجمن بین‌المللی پژوهش و مدیریت خرس‌ها (IBA) و گروه تخصصی خرس‌ها در اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت در هفته‌های اخیر منتشر شده است.
کاسپین؛ دریا یا بیابان
پهنه آبی خزر برای بسیاری از مردم ایران فراتر از پدیده‌ای طبیعی، بخشی از حافظه اجتماعی آنهاست. دریای کاسپین، اثر عمیقی بر محیط‌زیست پیرامونش دارد. مطالعات نشان داده است اگر این دریا نبود بارش‌های استان‌های ساحلی به‌ویژه گیلان و مازندارن ۶۰ درصد کاهش می‌یافت. رطوبت و اعتدال دمایی در همراهی با البرز رخ می‌دهد که همچون مانعی، تکمیل‌کننده اثر دریا است. دیر نبوده زمانی که پیشروی دریای کاسپین، کابوس مردمان ساحل‌نشین بود. این روزها اما دریا کاهش سطح تراز و پس‌رَوی را پی گرفته است. سال‌هاست گمانه‌های زیادی درباره علت این روند معرفی می‌شود و هنوز استدلال یکسانی مطرح نشده است؛ احتمالاً به این دلیل که زیر سایه درون‌گرایی شوروری سابق، تعامل شفافی میان محققان این منطقه وجود ندارد. از علت پس‌روی دریا که بگذریم، چگونگی رفتار در مقابل این پدیده اولویت دارد.
مرگ‌های دنباله‌دار در زاگرس
«ریبین گورانی» ۱۰ روز در کما برای زنده ماندن تلاش کرد. دود آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌های مریوان، اواخر مردادماه به ریه‌هایش تاخت، همان زمان و پس از بازگشت از محل حادثه به مراکز درمانی رفت اما آن‌طورکه انجمن محیط‌زیستی چیا نوشت، با تأخیر بستری شد و پس از چند روز وخامت حال، تهوع و سرگیجه شدید، نهایتاً در روز سه‌شنبه، ۴ شهریور، به کُما رفت. ۱۰ روز در کما ماند و ۱۴ شهریور خبر ازدست‌رفتنش آمد تا نامش در کنار «حمید مرادی»، «چیاکو یوسفی‌نژاد» و «خبات امینی»، بهعنوان کشته‌شدگان در آتش‌سوزی‌های امسال کردستان قرار گیرد. حمید، چیاکو و خبات برای خاموش کردن آتش آبیدر اوایل مرداد جانشان را از دست دادند و حالا در شهریورماه، ریبین ۲۷ساله برای خاموش کردن آتش جنگل‌های مریوان از دست رفته است.
تحول نظام حفظ نباتات با نگاهی به الزامات بین‌المللی
المپیک سبز، جهان تازه
پایداری و توجه به محیط‌زیست در سال‌های اخیر جزو شعارهای اصلی کمیته بین‌المللی المپیک (IOC) است و در این زمینه تلاش‌های زیادی صورت گرفته تا اقدامات براساس فرایندهای عملی باشد و صرفاً به بیانیه و شعار محدود نشود. حالا برگزارکنندگان بازی‌های المپیک و پارالمپیک ۲۰۲۸ به میزبانی لس‌آنجلس نیز از طرح خود برای برگزاری رویدادی مطابق با اصول محیط‌زیستی و پایداری رونمایی کردند.
دریاچه ارومیه؛ آینه اقلیمی ایران
یک فیلم، یک تایم‌لپس ماهواره‌ای و یا یک عکس نوستالژیک از سال‌های دور از ارومیه پرآب با کپشن «مرگ و نابودی»؛ روزی نیست که این تصاویر تن و روان ما را نلرزاند و آهی به افسوس نکشیم! نگین فیروزه‌ای شمال‌غرب این روزها به کما رفته و این‌بار فقط چند لکه آب کم‌عمق و قرمزرنگ در خود دارد و عملاً خشک شده است. هامون و گاوخونی و بختگان و جازموریان کم بود، دریاچه بزرگ و پهناور ارومیه که تا همین سی سال پیش با ۳۲ میلیارد مترمکعب اندوخته، پرآبی و پیشروی آب آن باعث زحمت و دردسر اهالی حاشیه آن می‌شد، الان به یک شوره‌زار بی‌انتها و وهمناک تبدیل شده است. مردمان حاشیه این دریاچه اکنون به سوگ این پهنه آبی که نمادی هویت‌مند برای آنها بود، نشسته‌‌اند و یک اضطراب جمعی از این سؤال بی‌پاسخ که سرنوشت این دریاچه چه خواهد شد، تمام شهرها و مردم حاشیه آن را در خود گرفته است.
فعالیت‌های مدنی راهی برای تاب‌آوری
تاب‌آوری، توانایی جوامع برای مقابله و بازیابی از بحران‌ها، امروز بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. تغییراقلیم و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن نشان می‌دهد تقویت ظرفیت‌ها و مشارکت ذی‌نفعان برای ساختن آینده‌ای پایدار و مقاوم، ضروری است. سندی که به‌تازگی در مورد تاب‌آوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر شده، حاوی نکات ارزشمندی پیرامون تاب‌آوری اقلیمی در شرایط گرمایش جهانی و تغییراقلیم است که توسط بنیاد صلح کارنگی منتشره شده است. فارغ از تأیید یا تکذیب اهداف این بنیاد بین‌المللی که بدون شک در برهه‌هایی با سیاست‌های ایالات متحده آمریکا هم‌راستاست، با توجه محدوده اطلاعاتی که در این سند آمده است و انتقال مجموعه تجریبات مطرح‌شده می‌تواند گشایشی پیرامون تاب‌آوری اقلیمی از دیدگاه اجتماعی و انسانی باشد.
کابل خود را برای آینده‌ای بدون آب آماده می‌کند
ترکیب عواملی انسانی و محیط‌زیستی باعث شده است کابل نخستین پایتخت مدرن باشد که در خطر ازدست‌دادن منابع آب زیرزمینی قرار می‌گیرد. در نیم‌قرن گذشته، شهر کابل بیش‌ازاندازه سختی و تراژدی را تحمل کرده است. اکنون که پایتخت افغانستان می‌کوشد از تاریخ خشونت‌بار خود عبور کند، چالشی تازه پدید آمده که آینده کابل را به‌شکلی تهدید می‌کند که هیچ ارتش اشغالگر یا حکومت دینی قادر به آن نبوده است. طبق پژوهش جدید سازمان غیرانتفاعی «مرسی کورپس»، این شهر با بحران شدید و چندوجهی آب مواجه است که اگر فوراً برطرف نشود، به‌زودی تهدیدی برای بقای شش میلیون ساکن کابل خواهد شد. اگر بحران ادامه پیدا کند، کابل نخستین پایتخت بزرگ در تاریخ مدرن خواهد بود که به‌طور کامل، منابع آب زیرزمینی خود را از دست می‌دهد.
بحران اقلیم از پنجره‌ها وارد می‌شود
آیا به این فکر کرده‌اید که تابستان‌های آینده زیر سایه بحران اقلیمی چه شکلی خواهند بود؟ «کریس هالیگان»، بهعنوان عضو مؤسسه فناوری معماری بریتانیا، می‌گوید: «وضعیت اقلیمی کنونی ما نیازمند تغییر در اصول بنیادین طراحی ساختمان است.» دو مسئله اصلی باعث مشکل گرمای بیش‌ازحد در خانه‌های مدرن می‌شوند.
صفر
آخرین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران، تصویر روشن بحران است. کمتر از یک ماه مانده به پایان سال آبی جاری، سه سد مهم کشور خالیِ خالی شده‌اند، موجودی آب سدهای بزرگ در مقایسه با پارسال ۲۵ درصد کاهش یافته و مجموع رقم پرشدگی سدهای مهم فقط ۴۱ درصد است. بحرانی که اکنون در آن زیست می‌کنیم، قابل‌انتظار بود و بارها در هشدارهای کارشناسان تکرار شد، اما تمرکز بر تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی، بدون توجه به خشکسالی ادامه یافت. اکنون که بحران آب، به سخنرانی‌های مسئولان رده‌بالای کشور راه پیدا کرده، یک پژوهشگر حوزه آب می‌گوید اگر بارندگی‌های پاییز ما را از این وضع نجات ندهد و تغییری در مدیریت تقاضای آب رخ ندهد، دچار فروپاشی اجتماعی و اقتصادی می‌شویم.
آیا هنوز مجالی هست؟
ایران بر لبه پرتگاه تشنگی
فقط ۲۷ درصد زنان در پارلمان‌های جهانی حضور دارند
|پیام ما| سال ۲۰۲۵ نقطه‌عطفی است که جهان را در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل قرار می‌دهد؛ جایی که پیشرفت‌های قابل‌توجهی حاصل شده، اما اکنون در برابر بحران‌های پیچیده‌ای مانند افزایش فقر، تغییراقلیم و نابرابری‌های گسترده متوقف شده. با تنها پنج سال تا پایان مهلت برنامه ۲۰۳۰، این گزارش نه‌تنها آینه‌ای از وضعیت کنونی، بلکه زنگ هشداری برای همه جهان است؛ هشداری که می‌گوید بدون تحول فوری و گسترده، دستاوردهای چند دهه در خطر نابودی قرار دارند. از سلامت گرفته تا آموزش، از انرژی پاک تا نابرابری جنسیتی، همه شاخص‌ها یک صدا می‌گویند: زمان عمل فرا رسیده است.
