بایگانی مطالب برچسب: خشکسالی

آینده ناتراز نیست؟

ایران زمستان هم تشنه می‌ماند

پاییز به نیمه رسیده، اما هنوز از باران خبری نیست. مقامات سازمان هواشناسی هشدار می‌دهند بارش‌ها کمتر از حد نرمال خواهد بود و بارندگی‌های زمستان هم کم‌آبی‌ها را جبران نمی‌کند. «جواد طباطبایی یزدی»، دبیر انجمن علمی سیستم‌های سطوح آبگیر باران، در گفت‌و‌گو با «پیام ما» علت اصلی بحران آب را نه کاهش بارش‌ها، بلکه سوء‌مدیریت و بی‌توجهی به روش‌های بومی و سنتی در ایران خشک می‌داند. از سوی دیگر «عبدالرضا کبیری سامانی»، استاد دانشگاه صنعتی اصفهان، با اشاره به سوء‌مدیریت‌های حوزه آب به «پیام ما» می‌گوید: «راه‌های زیادی برای جبران کم‌آبی‌ها مانند تغییر روش کشاورزی و استفاده از آب‌های خاکستری در محیط شهری وجود دارد که اجرای آنها فقط اراده می‌خواهد.»

«کوهرنگ» دیگر نمی‌جوشد

|پیام ما| کوهرنگ را پرآب‌ترین چشمه ایران می‌خوانند و در آوازهای بختیاری از زلالی‌اش می‌گویند. اما اکنون دبی این چشمه چنان کم شده که دیگر سرریزی ندارد. درواقع، تمام آبی که از این چشمه خارج می‌شود، به خط انتقال می‌رود تا آب شرب چند شهرستان را تأمین کند. با وجود تداوم خشکسالی و کاهش بارش در استان چهارمحال‌وبختیاری، این وضعیت قابل پیش‌بینی بود، اما با تشدید این روند، دور نیست که چشمه کوهرنگ برای نخستین‌بار در دهه‌های اخیر از جریان بیفتد و به‌طور کامل خشک شود.

کودکان‌، قربانیان فراموش‌شده آلاینده‌ها

محیط‌‌زیست در تاروپود زندگی ما تنیده شده است؛ ما در آغوش طبیعت زاده می‌شویم، در بستر آن رشد می‌کنیم و بی‌آن، معنای زندگی فرومی‌پاشد. هر نفسی که می‌کشیم، هر جرعه آبی که می‌نوشیم و هر دانه نانی که بر سفره می‌گذاریم، یادآور وابستگی بی‌چون‌‌وچرای ما به زمین است. محیط‌زیست صرفاً عرصه‌ای بیرونی یا منبعی برای بهره‌برداری نیست؛ بخشی از وجود ماست و تداوم حیات ما در آن ریشه دارد. ازهمین‌رو، حق محیط‌زیست سالم، نه امتیازی اجتماعی بلکه حقی ذاتی و مادرزادی است؛ حقی که با تولد انسان یا شاید حتی قبل از تولد انسان آغاز می‌شود و تا واپسین دم حیات با اوست.

روند بی‌سابقه خشکیدن قاره‌ها

|پیام ما| قاره‌ها با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال خشکیدن‌اند؛ بررسی داده‌های حاصل از دو دهه مأموریت ماهواره‌های ناسا، GRACE و GRACE-FO، نشان می‌دهد هم‌زمان با این روند، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان با کاهش دسترسی به آب شیرین و خشکسالی‌های مرگبار مواجه‌اند. پژوهشی تازه که تغییرات ذخیره آب زمینی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده، مناطقی «ابرخشک» در نیمکره شمالی، از جمله خاورمیانه، شناسایی کرده است؛ خوشه‌هایی از نقاط بحرانی خشکسالی که به‌هم پیوسته و در مقیاس قاره‌ای گسترش یافته‌اند. این پژوهش با این یافته‌ها درباره کم‌آبی و تخلیه منابع زیرزمینی در این روند خشکی و افزایش بیشتر سطح آب دریاها هشدار می‌دهد.

گرگان دروازه سبز ایران

در میان شهرهای شمال ایران، گرگان مرکز استان گلستان و مهد جنگل‌های کهن هیرکانی، ویژگی‌ای دارد که آن را از سایر شهرهای کشور متمایز می‌کند؛ کریدور سبز چنارهای شصت‌ساله‌ای که چون دو نوار سبز زنده، ورودی‌های شرقی و غربی شهر را در آغوش گرفته‌ و تصویری بدیع از هم‌زیستی انسان و طبیعت ساخته‌اند. این دو کریدور سبز که هر یک بیش از ۱۵ کیلومتر امتداد دارند، در مجموع نزدیک به ۳۰ کیلومتر از حاشیه ورودی‌های اصلی شهر را زیر سایه درختان تنومند و کهنسال چنار پوشانده‌اند. چنین پیوستگی و گستره‌ای از درختان شهری در هیچ‌یک از شهرهای ایران مشاهده نمی‌شود و این ویژگی، گرگان را شایسته عنوان «شهر کریدور سبز ایران» ساخته است. ردیفی از درختان چنار شاداب كه همچون سربازانی بیرون از شهر صف كشیده‌اند تا به مسافران خوش‌آمد گویند.

نیمی از باغ‌ها در خشکسالی سوخت

|پیام‌ما| سال آبی گذشته عنوان پنجمین سال خشک کشور و البته یکی از خشک‌ترین سال‌های ۵۰ سال اخیر را به خودش اختصاص داد. خشکسالی بی‌بدیلی که همه بخش‌های کشور به‌ویژه بخش کشاورزی را تحت‌تأثیر قرار داد. برآورد خسارت‌های بخش کشاورزی در شش ماه نخست ۱۴۰۴ نشان می‌دهد حتی پرآب‌ترین استان‌های ایران مانند چهارمحال‌وبختیاری، مادر بزرگترین رودخانه‌های کشور، نتوانستند آب مورد نیاز بخش زراعت و باغی را تأمین کنند. طبق اعلام وزارت جهادکشاورزی خشکسالی گسترده در سال زراعی جاری، با کاهش سطح کاشت و برداشت، بیش از ۴۴۰ هزار میلیارد تومان به بخش کشاورزی کشور خسارت وارد کرده است.

مهاجرت زندگی در روستاهای خراسان‌جنوبی