بایگانی مطالب برچسب: خشکسالی
ایران زمستان هم تشنه میماند
پاییز به نیمه رسیده، اما هنوز از باران خبری نیست. مقامات سازمان هواشناسی هشدار میدهند بارشها کمتر از حد نرمال خواهد بود و بارندگیهای زمستان هم کمآبیها را جبران نمیکند. «جواد طباطبایی یزدی»، دبیر انجمن علمی سیستمهای سطوح آبگیر باران، در گفتوگو با «پیام ما» علت اصلی بحران آب را نه کاهش بارشها، بلکه سوءمدیریت و بیتوجهی به روشهای بومی و سنتی در ایران خشک میداند. از سوی دیگر «عبدالرضا کبیری سامانی»، استاد دانشگاه صنعتی اصفهان، با اشاره به سوءمدیریتهای حوزه آب به «پیام ما» میگوید: «راههای زیادی برای جبران کمآبیها مانند تغییر روش کشاورزی و استفاده از آبهای خاکستری در محیط شهری وجود دارد که اجرای آنها فقط اراده میخواهد.»
«کوهرنگ» دیگر نمیجوشد
|پیام ما| کوهرنگ را پرآبترین چشمه ایران میخوانند و در آوازهای بختیاری از زلالیاش میگویند. اما اکنون دبی این چشمه چنان کم شده که دیگر سرریزی ندارد. درواقع، تمام آبی که از این چشمه خارج میشود، به خط انتقال میرود تا آب شرب چند شهرستان را تأمین کند. با وجود تداوم خشکسالی و کاهش بارش در استان چهارمحالوبختیاری، این وضعیت قابل پیشبینی بود، اما با تشدید این روند، دور نیست که چشمه کوهرنگ برای نخستینبار در دهههای اخیر از جریان بیفتد و بهطور کامل خشک شود.
کودکان، قربانیان فراموششده آلایندهها
محیطزیست در تاروپود زندگی ما تنیده شده است؛ ما در آغوش طبیعت زاده میشویم، در بستر آن رشد میکنیم و بیآن، معنای زندگی فرومیپاشد. هر نفسی که میکشیم، هر جرعه آبی که مینوشیم و هر دانه نانی که بر سفره میگذاریم، یادآور وابستگی بیچونوچرای ما به زمین است. محیطزیست صرفاً عرصهای بیرونی یا منبعی برای بهرهبرداری نیست؛ بخشی از وجود ماست و تداوم حیات ما در آن ریشه دارد. ازهمینرو، حق محیطزیست سالم، نه امتیازی اجتماعی بلکه حقی ذاتی و مادرزادی است؛ حقی که با تولد انسان یا شاید حتی قبل از تولد انسان آغاز میشود و تا واپسین دم حیات با اوست.
روند بیسابقه خشکیدن قارهها
|پیام ما| قارهها با سرعت بیسابقهای در حال خشکیدناند؛ بررسی دادههای حاصل از دو دهه مأموریت ماهوارههای ناسا، GRACE و GRACE-FO، نشان میدهد همزمان با این روند، میلیونها نفر در سراسر جهان با کاهش دسترسی به آب شیرین و خشکسالیهای مرگبار مواجهاند. پژوهشی تازه که تغییرات ذخیره آب زمینی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده، مناطقی «ابرخشک» در نیمکره شمالی، از جمله خاورمیانه، شناسایی کرده است؛ خوشههایی از نقاط بحرانی خشکسالی که بههم پیوسته و در مقیاس قارهای گسترش یافتهاند. این پژوهش با این یافتهها درباره کمآبی و تخلیه منابع زیرزمینی در این روند خشکی و افزایش بیشتر سطح آب دریاها هشدار میدهد.
گرگان دروازه سبز ایران
در میان شهرهای شمال ایران، گرگان مرکز استان گلستان و مهد جنگلهای کهن هیرکانی، ویژگیای دارد که آن را از سایر شهرهای کشور متمایز میکند؛ کریدور سبز چنارهای شصتسالهای که چون دو نوار سبز زنده، ورودیهای شرقی و غربی شهر را در آغوش گرفته و تصویری بدیع از همزیستی انسان و طبیعت ساختهاند. این دو کریدور سبز که هر یک بیش از ۱۵ کیلومتر امتداد دارند، در مجموع نزدیک به ۳۰ کیلومتر از حاشیه ورودیهای اصلی شهر را زیر سایه درختان تنومند و کهنسال چنار پوشاندهاند. چنین پیوستگی و گسترهای از درختان شهری در هیچیک از شهرهای ایران مشاهده نمیشود و این ویژگی، گرگان را شایسته عنوان «شهر کریدور سبز ایران» ساخته است. ردیفی از درختان چنار شاداب كه همچون سربازانی بیرون از شهر صف كشیدهاند تا به مسافران خوشآمد گویند.
نیمی از باغها در خشکسالی سوخت
|پیامما| سال آبی گذشته عنوان پنجمین سال خشک کشور و البته یکی از خشکترین سالهای ۵۰ سال اخیر را به خودش اختصاص داد. خشکسالی بیبدیلی که همه بخشهای کشور بهویژه بخش کشاورزی را تحتتأثیر قرار داد. برآورد خسارتهای بخش کشاورزی در شش ماه نخست ۱۴۰۴ نشان میدهد حتی پرآبترین استانهای ایران مانند چهارمحالوبختیاری، مادر بزرگترین رودخانههای کشور، نتوانستند آب مورد نیاز بخش زراعت و باغی را تأمین کنند. طبق اعلام وزارت جهادکشاورزی خشکسالی گسترده در سال زراعی جاری، با کاهش سطح کاشت و برداشت، بیش از ۴۴۰ هزار میلیارد تومان به بخش کشاورزی کشور خسارت وارد کرده است.
مهاجرت زندگی در روستاهای خراسانجنوبی
زمین، زن و سکوت
مروری بر فیلم «بانل و آداما»
آبنشینها یا تختکنشینهای اطراف هامون
«تختکنشینها»، آرامآرام با خشکیدن هامون ناپدید شدند. روزگاری زمینهای سیستان سبز بود و پرآب، اما حالا فقط در خاطرهها باقی مانده است. کاهش بارندگی و سدسازیهای بالادست رود هیرمند، این دریاچه بزرگ را به پهنهای از خاک و نمک تبدیل کرده؛ دریاچهای که با بیابانشدنش، زندگی را در جزیرههای کوچکش و میان مردمانی که روزی بر آب میزیستند، خاموش کرد. آنها خانههایشان از گل و نی بود و قایق تنها راه ارتباطشان با دنیا. صیاد، کشاورز و دامدار بودند و زندگیشان با آب گره خورده بود. «کلثوم بزی»، نویسنده و تسهیلگر اجتماعی، خود از میان همین مردم تختکنشین آمده است. او در کتاب «آبنشینها» از قصه زندگی روزمره زنانی گفته که در گذشتهای دور در میان آبهای هامون میزیستند؛ قصههایی که نشان میدهد چگونه جامعهای کوچک، با سختیها و امیدهایش، در پهنه آب و نیزار هامون شکل گرفته بود. قصه، بخش پررنگی از فرهنگ آنها بود و شاید اگر این قصهها نبودند که نسلبهنسل نقل شوند، همین یک قطره کوچک از زندگی آنها نیز باقی نمانده بود.
توسعه پایدار و تابآوری: دو روی یک سکه در مدیریت بحرانها
تباهسازی متقابل در جامعه مخاطرهآمیز
ما هر روز از طریق شبکههای اجتماعی و رسانهها پیامهای زیادی درباره انواع خطرات دریافت میکنیم. بسیاری از آنها مربوط به آب، هوا، غذا و خاک و محیط ما میشوند. اینکه یک ماده غذایی را نباید خورد، از آن آب نباید استفاده کرد. آلودگی هوا، گرما، کیفیت آب، پارازیت ماهواره و تشعشعات مراکز هستهای از جمله خطرات زمانه ما هستند.
وقتی طالبان میراب منطقه میشود!
از بیآبی هامون تا بیتوجهی مسئولان
