بایگانی مطالب برچسب: خشکسالی

وقتی باران می‌آید و شهرها غافلگیر می‌شوند

سیاره‌ای در پایان ۲۰۲۵ و در آستانه ۲۰۲۶

فرونشست به قلب تاریخ رسید

فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.

راه‌های گریز از ورشکستگی آبی

سامانه‌های بارشی یکی پس از دیگری به کشور وارد می‌شوند، اما بحران هنوز همان بحران است. رئیس سازمان هواشناسی هم همین را می‌گوید: «ایران با خشکسالی بی‌سابقه، افزایش دما، رخدادهای جوی شدید و تغییرات الگوهای بارش مواجه است.» کارشناسان حوزه آب از مدت‌ها پیش وضعیت بحرانی آب را «ورشکستگی آبی» نام نهاده‌اند؛ وضعیتی که فراتر از پیامدهای تغییراقلیم، در دهه‌ها مدیریت ناپایدار آب ریشه دارد. این‌طورکه وبسایت خبری-تحلیلی دانشگاه «ییل» نوشته، سدها و چاه‌های پرمصرف، به‌جای حل مشکل آب در سرزمین خشک و نیمه‌خشک ایران، بحران را تشدید کرده‌اند و اکنون تنها راه نجات، بازسازی قنات‌ها، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها و اصلاح الگوی آبیاری و کشاورزی است.

«مفت‌فروشی» آب ادامه دارد

انتظار می‌رفت لایحه بودجه ۱۴۰۵ که از سوی دولت تدوین و به مجلس شورای اسلامی ارسال شده، پس از تجربه چند سال سخت آبی و به میان آمدن همه مباحث اقتصادی آب و نقش آن در ناترازی‌ها، کمبودها و ازبین‌رفتن منابع آبی کشور، سختگیرانه‌تر و با اعدادی واقعی‌تر تدوین شود. بررسی اعداد مندرج در جداول این لایحه نشان می‌دهد در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد و «مفت‌فروشی» آب همچنان ادامه دارد. حتی درصورت برداشت غیرمجاز از چاه غیرمجاز و برای کشت خلاف الگو (همه موارد مغایر قانون)، قیمت جریمه آب برای یک مترمکعب در این لایحه به قیمت یک بسته پفک‌نمکی ۶۰ گرمی هم نمی‌رسد. گرچه برخی کارشناسان می‌گویند حتی درصورت اصلاحات اساسی در قیمت، تعرفه‌ها و جرایم مربوط به آب از سوی دولت هم، مجلس زیر بار آن نمی‌رود و همین نکته، اصلی است که موجب می‌شود سازمان برنامه‌وبودجه کشور به‌جای اعمال سیاست‌های اعتباری هم‌سو با مدیریت صحیح منابع آبی، محافظه‌‌کار و دست‌به‌عصا رفتار کند. محافظه‌کاری که دود آن درنهایت به چشم منابع آب کشور می‌رود و شهروندان.

رؤیای خودکفایی گندم عراق زیر ضربه بحران آب

زور بیمه به تغییراقلیم نمی‌رسد

گسترش خسارت‌های ناشی از تغییراقلیم، به‌ویژه در کشورهای درحال‌توسعه، موجب شده است شرکت‌های پیشرو در صنعت بیمه تلاش کنند بخش قابل‌توجهی از این خسارت‌ها را تحت پوشش خود قرار دهند. بنا‌ به آخرین آمار بانک جهانی، چالش‌های و پیچیدگی‌های فنی برآورد ریسک و روند روبه‌رشد این خسارت‌ها موجب شده است ۹۰ درصد این خسارت‌ها به‌ویژه در کشورهای در‌حال‌توسعه، تحت پوشش هیچ بیمه‌ای قرار نگیرند. اختلاف میان خسارت وارده بر اثر تغییراقلیم و خسارت جبران‌شده، حدود دو تریلیون دلار برآورد می‌شود. این چالش در صنعت بیمه ایران بسیار پررنگ است و همچنان فقط بیمه‌های سنتی مانند بیمه‌های کشاورزی تا حدی این بخش را تحت پوشش قرار می‌دهند.

تغییراقلیم با انار یلدا چه می‌کند؟

|پیام ما| انار که جای ویژه‌ای در سفره یلدای ایرانیان دارد، محصول اقلیمی است که دیگر پایدار نیست. مسئولان جهادکشاورزی تولید یک میلیون ۳۵۷ هزار تن انار را پیش‌بینی کرده‌اند و می‌گویند انار شب یلدای امسال تأمین است. اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد تغییراقلیم، با تشدید تنش‌های گرمایی و آبی، تولید انار را در بسیاری از مناطق ایران و همچنین اقلیم‌های مشابه تهدید می‌کند.

«بدون آب، بدون زندگی»، دجله در خطر ناپدید شدن

|پیام ما| اگر اقدام فوری صورت نگیرد، زندگی جوامع باستانی ساکن در حاشیه این رودخانه به‌طور بنیادین دگرگون می‌شود

وقتی زمین از آینده حرف می‌زند

امید کاذب به باران

دریاچه ارومیه از نمادهای سرزندگی کشورمان است که سال‌های سال تمام کارشناسان درباره خشکیدن آن هشدار می‌دادند. اتفاق تلخ، شهریور امسال رخ داد و با تداوم خشکسالی و نبود بارش، دریاچه ارومیه کاملاً خشکید. حالا در اواسط آذرماه، بارش‌ها سطح آب دریاچه را تا ۴۰ سانتی‌متر بالا آورده و جان تازه‌ای به این زیستگاه در احتضار داده است.

فقط ۲۵ سال تا فرونشست فراگیر ایران