بایگانی مطالب برچسب: خشکسالی
طبیعت با قانون عمل میکند، نه احساس
«طبیعت قصد انتقام گرفتن از ما را ندارد.» «علی قمی اویلی»، متخصص اکولوژی و میراث طبیعی معتقد است طبیعت، همانند هر سامانه پویا و حساس، وقتی با فشار بیش از ظرفیت روبهرو میشود، رفتارهای جبرانی از خود بروز میدهد؛ رفتاری که گاه در قالب سیلاب، خشکسالی، ریزگرد، فرسایش خاک، آتشسوزی یا تغییراقلیم مشاهده میشود. او در یادداشتی که برای «پیام ما» ارسال کرده، با برشمردن وضعیت تالابها، رودخانه و... نتیجه گرفته که راهکار، نه سرزنش طبیعت، بلکه اصلاح رفتار انسان و نخستین گام برای سازگاری، مدیریت پایدار و حفاظت از سرزمین است.
حقابه، مصداق آب در هاون کوبیدن است
رکوردشکنی در شکستهای اقلیمی
سال گذشته میلادی، نقطهعطفی تاریک در کارنامه سیاره ما ثبت شد. براساس پایشهای دقیق کوپرنیک، دیدهبان اقلیمی اتحادیه اروپا، گرمایش جهانی با افزایشی ۱.۶ درجهای نسبت به میانگین دوران پیشاصنعتی، به بالاترین حد خود رسید. این فراتر رفتن از آستانه حیاتی ۱.۵ درجه سلسیوس توافق پاریس، دیگر صدای زنگ هشدارها را خاموش و صدای سقوط به دره فاجعه اقلیمی را بلند کرد. جدیدترین و شاید تلخترین نمونه تلاشهای دولتها در مقابله با تغییراقلیم، کاپ ۳۰ در بلم برزیل بود که نهتنها هیچ توافق صریحی برای توقف یا کاهش تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی حاصل نشد، بلکه تعهدات الزامآور، قربانی منافع کشورهای بزرگ تولیدکننده کربن و شرکتهای سوخت فسیلی شد.
مسئولیت اجتماعی در بحران آب و فرونشست
ماندگان و خرسان۳ در سفر رئیسجمهور
انسان متهم اصلی خشکسالی در ایران، عراق و سوریه
ایران پنجمین سال خشکسالی پیدرپی را از سر میگذراند؛ دورهای بحرانی و طولانی که طرحهای جیرهبندی آب و حتی ایده بحثبرانگیز تخلیه تهران هم در آن مطرح شد. اکنون پژوهش علمی WWA نشان میدهد خشکسالیهای چندسالهای که در اقلیم پیشاصنعتی تقریباً هر ۲۵۰ سال یکبار رخ میداد، بر اثر تغییراقلیم و فعالیتهای انسانی ۵۰ برابر محتملتر شدهاند. گرمشدن ۱.۳ درجهای زمین، ایران و حوضه دجله و فرات را در چرخهای فرساینده از کمبارشی و تبخیر شدید گرفتار کرده است.
ایران تشنه، آیندهای که ۱۳۹۶ پیشبینی شده بود
از میانه دهه ۱۳۹۰ که کارشناسان داخلی و بینالمللی نسبت به وضعیت منابع آب ایران هشدار میدادند تا امروز، شکل و عمق بحران آب در ایران دگرگون شده است. آنچه در ادامه میآید، تلاش برای روایت یکپارچه و دادهمحور آنچه در ۱۳۹۶ گفته شده بود و آنچه اکنون رخ داده، با اتکا به منابع رسمی و مطالعات علمی قابلاستناد است.
اعتبارهای کلان نصیب طرحهای مخرب زیستبوم میشود
در قانون آمده که پس از شرب، اولویت با حقابه تالابهاست، اما جا به جای ایران آنچه رعایت نمیشود، همین قانون است و نتیجهاش خشکیدگی تالابها! از شمالغرب و دریاچه ارومیه گرفته تا جنوبغرب در هورالعظیم و شادگان و مرکز در تالاب گاوخونی و... . توجیهها یکسان است؛ تأمین آب شرب! «آرزو اشرفیزاده»، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالابها، در گفتوگو با «پیام ما» از تلاشهای این دفتر برای گرفتن این حقابه و چشمانداز کلان ۱۰ساله برای مدیریت تالابها میگوید.
این آتشسوزیها مشکوک است
در ساعات نوشتن این گزارش جنگلهای گلستان و ارسباران در آتشاند. تا ظهر روز سهشنبه، چهارم آذر، جنگلهای الیت در منطقه حفاظتشده «چهارباغ» مازندران بعد از ۲۵ روز تحمل شعلههای آتش درحال لکهگیریاند، اما گسترش دوباره آتش بعید نیست. دخالت عامل انسانی در این آتشسوزی از سوی مسئولان مربوطه قطعی دانسته شده و اکنون صحبت از دلیل آتشسوزیهای متعدد در دیگر عرصههای جنگلی است. این هفته جنگلهای کلاردشت، نوشهر و رامسر هم در آتش سوختند و حالا در گلستان محدوده محمدآباد، سوسرا، ساسنگ، شهرستانهای گالیکش، کلاله، مینودشت آتش بر پاست، همزمان با سوختن جنگلهای ارسباران در آذربایجانشرقی. در سومین ماه پاییز، جنگلها بارانی به خود ندیده و خشک و تشنهاند، اما شماری از فعالان حاضر در مناطق درگیر حریق معتقدند این آتشسوزیها مشکوکاند. در همین حال، پیگیریهای «پیام ما» از سازمانهای حفاظت محیطزیست و منابعطبیعی دراینباره بینتیجه است.
صندلی خالی بزرگترین آلاینده جهان در کنفرانس تغییراقلیم
سایه تهدیدات جهانی بر خاورمیانه
بیستمین گزارش «ریسکهای جهانی ۲۰۲۵»* مؤسسه جهانی اقتصاد، تصویری هشداردهنده از جهانی شکننده و پارهپاره ارائه میدهد؛ جهانی که تهدیدات ژئوپلیتیکی، زیستمحیطی، اجتماعی و فناوری همزمان بر ثبات و پیشرفت سایه افکندهاند. برای خاورمیانه و ایران، منطقهای با وابستگیهای انرژی، ساختارهای سیاسی حساس و آسیبپذیریهای محیطزیستی، این ریسکها معنای ویژهای دارند. این مقاله با تحلیل ریسکها و پیامدهای منطقهای، توصیههایی سیاستی و عملی برای تابآوری و مدیریت بحران ارائه میدهد.
خیزش ایران برای نجات هیرکانی
در ۲۳ روز آتشسوزی در «منطقه حفاظتشده چهارباغ»، یعنی از ۱۰ آبان تا ۳ آذرماه، فعالان محیطزیست و کوهنوردان از آمل، قائمشهر، تهران، همدان، البرز، اسلامشهر، تبریز، بروجرد، کردستان، اصفهان، شیراز، چالوس، نوشهر، نور، نکا و کلاردشت و شهرهای دیگر عازم منطقه حریق شدند. گروهی از فعالان محیطزیست فارس هم کولهپشتیشان را بستند، از زن و فرزندشان خداحافظی کردند و برای خاموش کردن آتش راهی شدند، اما با اصرار مسئولان بر اینکه کار تمام و آتش خاموش شده، از میانه راه بازگشتند. در میان داوطلبان، یکی کارگر بود، یکی مسافرکش، یکی کشاورز، یکی معلم و یکی کارمند! هدف همگی هم یک چیز؛ «آب زدن بر تن سوخته الیت»!
