بایگانی مطالب برچسب: مدیریت منابع آب
دشنه بر لب تشنه
بحران آب و آینده جنگهای هیدروپلیک در خاورمیانه
دولت برابری زنان و مردان در مدیریت و تصمیمگیری را عملی کرد
کُردها بعد از ۴۶ سال انتظار سرانجام در دولت وفاق ملی نهتنها معاونت ریاستجمهوری بلکه استاندار کُرد اهل سنت را نیز در تاریخ خود تجربه کردند که نتیجه و دستاورد همین نگاه دولت، انتخاب و انتصاب نخستین فرماندار زن کُرد اهل سنت در شهرستان دهگلان معروف به منطقه لیلاخ را بهدنبال داشت. خبر انتصاب و مراسم معارفه «سودابه ضرغام نژاد» در قامت نخستین زن فرماندار کُرد اهل سنت در روزهای پایانی مهرماه و آغاز آبانماه پاییز، بهکثرت سوژهٔ رسانههای داخلی و خارجی شد. این اقدام نماینده عالی دولت در کردستان، اگرچه با مخالفت برخی از فعالان سیاسی در این شهرستان مواجه شد، اما بازتاب انتصاب یک زن کُرد اهل سنت در مقام فرماندار در تارنمای شبکههای مجازی و ویرال شدن این رخداد، جلوهای از امیدآفرینی را در بین افکار عمومی نمود داد. روزنامه «پیام ما» با عبور از فرایند تحلیل آسیبشناسی، چرایی و چگونگی این انتخاب، اهمیت رویداد تاریخی سپردن کلید مدیریت عالی یک شهرستان به دست یک زن فرماندار را از بُعد پدیده رسانهای مهم میداند و فلسفه همین رُخداد را یک گام به جلو در راستای تحقق شعارهای دولت پزشکیان قلمداد میکند. بعد از کِشوقوس فراوان در فرایند فرجام این مصاحبه، فرماندار دهگلان مشارکت زنان و مردان در مدیریت، تصمیمسازی و تصمیمگیری را مهم عنوان کرد و معتقد است که اگر او کارنامهای درخشان در توسعه این شهرستان را رقم بزند، بدون تردید راه باریک اعتماد برای واگذاری سمتهای کلان و میانی در شهرستانهای کردستان بیشتر فراخ و هموارتر میشود و بههمین دلیل، رسالت خود را بهعنوان نخستین بانوی فرماندار، سنگین توصیف میکند. ضرغامنژاد که در این مصاحبه خود را زاده محله چهارباغ سنندج در سال ۱۳۵۵ معرفی میکند؛ مشارکت دادن زنان در مدیریتهای کلان کردستان و کشور در دولت وفاق ملی را میستاید و معتقد است که ادامه این نوع جهانبینی دکتر پزشکیان و نخستین استاندار کُرد اهل سنت کردستان نهتنها موجب فزونی سرمایه انسانی، بلکه تحکیم سرمایه اجتماعی در بین بانوان جامعه نیز میشود. آنچه در ادامه میخوانید، حاصل گفتوگوی(مکتوب) با سودابه ضرغامنژاد فرماندار دهگلان، دانشآموخته دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی است که مهمترین اقدام مدیریتی خود را افزونبر آسیبشناسی راهکارهای فرورفت سفرههای زیرزمینی در دشتهای ممنوعه با شناسایی و جلوگیری از حفر چاههای عمیق و نیمهعمیق، نظارت علمی و کارشناسی بر حجم مصارف آب کشاورزی، تدوین سند چشمانداز توسعه این شهرستان در حوزههای صنعت، کشاورزی، اجتماعی و فرهنگی عنوان کرده است
چرخش مسئولیت اجتماعی از مسائل جامعه به بنگاه اقتصادی
نسخهٔ دوم پیشنویس قانون مسئولیت اجتماعی شرکتی ایران (غیررسمی، قبل از انتشار در سایت مرکز)، پس از چندین هفته که خبرهایی از تدوینش شنیده میشد، شنبه ۵ آبان، از طریق رسانهها در اختیار عموم قرار گرفت. پس از آن فراخوانی منتشر شد و از تمام فعالان، متخصصان و افکار عمومی برای شرکت فعالانه در نظرسنجی دربارهٔ این پیشنویس و یاری برای بهبود عملکرد و روند تنظیم متن نهایی قانون دعوت به عمل آمد. جمعی از کارشناسان و مشاوران پایداری شرکتی فعال در بنگاههای اقتصادی نظیر «نیلوفر رئیسی چهارطاقی»، «امین سرتیپی»، «امین سلمانیان»، «مصطفی شعبانپور»، «پیام قورچیان»، «ندا کردونی»، «محمدرضا کشاورزی» و «پدیده محمدی» با ارسال نامهای به «بابک نگاهداری» رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی پیشنهادهای خود را مطرح کردند.
نمایشگاه محیطزیست به شرط رعایت اصول پایداری
اولین دوره نمایشگاه بینالمللی محیطزیست سال ۱۳۷۱ بود و آذرماه امسال هم قرار است بیستودومین دوره آن برگزار شود. این نمایشگاهها باید براساس چه استانداردهایی برگزار شوند و وضعیت کنونی آنها بهنفع محیطزیست است؟ تجربههای پیشین نشان داده است حتی غرفه سازمان حفاظت محیطزیست نیز محیطزیستی نبوده و در آن این استانداردها رعایت نمیشود.
استان البرز، یک ورشکسته آبی
در ایران تغییراقلیم با چهره خشکسالی و گردوغبار خود را نشان داده و گستره بحران بهویژه در سالها و فصلهای خشکتر موضوع برخورد علمی با بحران را پررنگ کرده است. استفاده از فناوری یکی از همان راهکارهایی است که برای رفع مشکلات ناشی از خشکی تالابها جلوگیری از برخاستن غبار بیشتر محل بحث بوده است. سال ۱۳۹۶ «عیسی کلانتری»، رئیس وقت سازمان حفاظت محیطزیست درباره ضرورت استفاده از علم روز برای حل مسائل محیطزیست و ضرورت آموزش دیدن کارشناسان تأکید کرده بود. اما از آن زمان تاکنون چقدر از دانشهای نوین در معضلاتی چون حل پدیده گردوغبار استفاده شده است؟
فناوری به گردِ غبار نمیرسد
تنها پهنه آبی استان البرز تبدیل به شورهزار شده است. این وضعیت غمانگیز تالاب «صالحیه» است که سطح آب آن بهدلیل خشکسالی بهشدت کاهش یافته و بهدلیل ضعف پوشش گیاهی طی سالهای اخیر، زمینهای خشک پیرامون آن به کانون تولید گردوغبار در منطقه تبدیل شده است و باد ذرات خاک ریزدانه را به مناطق اطراف و حتی دور دستها منتقل میکند. مسئله گردوغبار ناشی از خشکشدن تالابها و اراضی اطراف آنها مختص صالحیه نیست. خشکی «هامون» و «شادگان» و تالابهای بسیار دیگر هم همین بحران را رقم زده است. در ایران تغییراقلیم با چهره خشکسالی و گردوغبار خود را نشان داده و گستره بحران بهویژه در سالها و فصلهای خشکتر موضوع برخورد علمی با بحران را پررنگ کرده است. استفاده از فناوری یکی از همان راهکارهایی است که برای رفع مشکلات ناشی از خشکی تالابها جلوگیری از برخاستن غبار بیشتر محل بحث بوده است. سال ۱۳۹۶ «عیسی کلانتری»، رئیس وقت سازمان حفاظت محیطزیست درباره ضرورت استفاده از علم روز برای حل مسائل محیطزیست و ضرورت آموزش دیدن کارشناسان تأکید کرده بود. اما از آن زمان تاکنون چقدر از دانشهای نوین در معضلاتی چون حل پدیده گردوغبار استفاده شده است؟
عقب نشینی از حقابه
درحالیکه ایران در مناسبات آبی خود در رودخانههای فرامرزی بهویژه طی چندسال اخیر کامیابی نداشته است و در سه رودخانه «هیرمند»، «فراهرود» و «هریرود» مداخله افغانستان حقابه را به حداقل ممکن رسانده، شرق کشور با بحران شدید آب روبهرو است. یکسو سیستان و هامون بیآب است و یکسو خراسانرضوی به مرکزیت مشهد که حتی آبهای زیرزمینی خود را از دست داده است. «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از مراجعت از سفر تاجیکستان، اعلام کرد برای انتقال آب از تاجیکستان به ترکمنستان و انتقال به سد دوستی مذاکره کرده است و حالا کارشناسان میگویند حتی به زبان آوردن این موضوع به صلاح نیست؛ چراکه فشار طالبان را هم بر حقابه هریرود و هم هیرمند و مناسبات در فراه تشدید میکند. بهگفته کارشناسان، گرچه طالبان با تکمیل کانال «قوشتپه»، «آمودریا»، سرچشمهای که گویا رئیس مجلس به آن امید بسته را هم خشک میکند، اما ماجرا به همین جا ختم نمیشود و اینبار فشارهای آبی طالبان بر ایران شدت میگیرد و او امتیازات دیگری از جمله فروش آب به ایران را به جای تأمین حقابه قانونی آن را مطالبه میکند.
کبودی فرونشست زیر چشم تهران
نقشه فرونشستهای تهران نشان میدهد این استان از فرونشستهای وسیع و عمیق رنج میبرد. لکهای در جنوب و غرب کلانشهر تهران و لکهای دیگر در دشت ورامین قرار گرفته و در اراضی کشاورزی این مناطق گسترده شده است. البته این پدیده فقط مزارع و باغهای تهران را تحتتأثیر قرار نداده و در هفت منطقه از مناطق ۲۲گانه تهران نیز ریشه دوانده است. زیرساختهایی مثل خطوط راهآهن بینشهری، مترو، خیابانها و مناطق مسکونی در معرض فرونشست قرار گرفتهاند که این امر، ضرورت مقابله با این پدیده ایجادشده بهدلیل بدمصرفی آبهای زیرزمینی را به مسئولان گوشزد میکند. در این گزارش عوارض و عوامل احتمالی مؤثر بر فرونشست تهران در گفتوگو با «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین آلمان، مورد بررسی قرار گرفت که در زیر میخوانید.
