زبان فارسی طرح لازم ندارد

در روزهای گذشته یکی از چهره‌های صداوسیما، از لزوم طرح کلی زبان فارسی سخن گفته است. ایشان مشخص نکرده که زبان فارسی برای چه مسئله‌ای نیاز به طرح دارد. صحبت‌ها، کلی بیان شده است و نمی‌توان از خلال صحبت‌ها به مسئلۀ مورد نظر گوینده راه یافت. گفته‌ها تنها به این نتیجه می‌رسد که زبان فارسی مشکل دارد و متولیان امر، مسئولیتشان را به‌خوبی انجام نمی‌دهند که البته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی وقت از این امر مستثنی هستند.
سوال این است که این کلی‌گویی چه مسئله‌ای را حل می‌کند؟ برای حل هر مسئله‌ای، ابتدا نیاز است آن مسئله به‌صورتی روشن و دقیق و علمی شناخته و طرح شود. طرح کلی مسئله، نه تنها مشکل‌گشا نیست که مشکل‌ساز است. اگر به سخن‌گویان زبان‌های ثبات‌یافته‌تر و علمی‌تر نگاهی بیندازیم، می‌بینیم که سخن‌گویان آن جوامع دیدگاه و ذهنیتی باثبات‌تر، شفاف‌تر، دقیق‌تر و علمی‌تر دارند. در واقع ذهن و زبان هم‌راستا و همسو هستند و نمی‌توان با اذهان متشتت، کلی‌نگر و غیرعلمی، به زبانی روشن و علمی دست یافت.
فرض که متخصص‌ترین و باسوادترین افراد به‌عنوان نمایندۀ زبان فارسی و فرهنگ ایرانی به همایش‌های بین‌المللی اعزام شوند، این افراد چه چیزی را باید ارائه دهند؟ آثار مفاخر ادبی که به بیشتر زبان‌های دنیا ترجمه شده است و ادب‌دوستان بین‌المللی بیش از ایرانیان با آن آشنا هستند و بیش از ایرانیان در این آثار غور و تفحص کرده‌اند؟
جامعه‌ای که بعد از گذشت نزدیک به سی سال از تاسیس و تلاش فرهنگستان زبان و ادب فارسی، هنوز نمی‌تواند این تصمیم جمعی را ارج بنهد و این نهاد رسمی را به رسمیت بشناسد، چه طرحی را برمی‌تابد؟ همیشه قدردان زحمات بزرگان فرهنگی و ادبی فارسی‌زبان پیشین بوده‌ایم و هستیم، اما تلاش و زحمت اهل فن امروز چه؟ کم نیستند اساتید بزرگی که در فرهنگستان و یا با همراهی فرهنگستان، در تلاشند که راه برون‌رفت زبان فارسی از این بن‌بست را بیابند. چه بسیار کسانی که نتیجه نگرفتن از تلاش‌هایشان، موجب دلسردی و کناره‌گیری‌شان شد. هیچ نهادی نمی‌تواند وظایف محوله را کامل و به‌تمامی انجام دهد، اما نهادی که نادیده گرفته شود و به رسمیت شناخته نشود، هیچ‌کاری از پیش نخواهد برد.
مسئول رصد و پیگیری پیشرفت و پسرفت زبان فارسی، نه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، که فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. به‌جای نادیده‌گیری و تخطئۀ تلاش این نهاد، با برنامه‌های این نهاد آشنا شویم، پیگیریش کنیم و با دلایل علمی، دقیق و منطقی عیوب راه و روشش را بشناسیم، گوشزد کنیم و در مسیر پیش رو، همراه و یاورش باشیم.
سایت ویا به‌ گفتۀ اهالی فرهنگستان، تارنمای فرهنگستان به آدرس https://apll.ir/ در دسترس تمام دوست‌داران و دغدغه‌مندان زبان فارسی است که با فعالیت‌های این نهاد از راه مستقیم، و نه از زبان دیگران، آشنا شوند. دلسوزی خاله‌خرسکی بدون دانش و شناخت، نه تنها راه به دهی نمی‌برد که بیشتر موجب گمراهی و اضمحلال است. اگر نمی‌دانیم و نمی‌شناسیم، به کسانی که بیشتر از ما می‌دانند و می‌شناسد، اعتماد کنیم و چوب لای چرخشان نگذاریم، و اگر می‌دانیم و می‌شناسیم با دقت و ظرافتی که لازمۀ دید علمی و منطقی است، جزئیات را به نقد بنشینیم و از طرح کلیات پرهیز کنیم. اگر نتوان در بررسی زبان فارسی، دید علمی و دقیق داشت، چگونه می‌توان این زبان را به‌سمت علمی و دقیق‌شدن شوق داد.
هر زبانی، نمایندۀ ذهن سخن‌گویانش است و زبان فارسی، نمایندۀ ذهن ایرانی است. زبان فارسی طرح لازم ندارد، فکری به‌حال اذهان ایرانی کنید. ذهن و زبانی که برای افتخار به قرن‌ها پیش برمی‌گردد، نمی‌تواند در عرصۀ بین‌المللی حرفی برای گفتن داشته باشد. تا ذهن سخنگوی فارسی‌زبان بارور نباشد، زبانش بارور نمی‌شود. تا زمانی‌که ذهن ثبات‌طلب، علم‌دوست و روشنی نداشته باشیم، زبان باثبات، علمی و صریحی نخواهیم داشت.