تراز دریاچه ارومیه در پایان سال آبی 1400-1399 (31 شهریور سال 1400) برابر با 1270.65 متر بود که نسبت به پایان شهریور سال 1394 (1270.08)، با افزایش 57 سانتی‌متری مواجه شده بود. بدین معنا که ماحصل اقدامات انجام گرفته در دو دولت قبلی تحت عنوان طرح ملی نجات دریاچه ارومیه موجب بهبود وضعیت دریاچه ارومیه شده بود. تراز دریاچه در حال حاضر نسبت به سال 1394 صرفاً 9 سانتیمتر زیاد شده است. بر این اساس می‌توان گفت به دلیل عملکرد نامناسب تأمین حقابه دریاچه ارومیه در سال جاری، دریاچه دچار عقبگردی 48 سانتی‌متری شده است.

افزایش 9 سانتیمتری دریاچه ارومیه نسبت به سال 1394 برای مشتاقان دریاچه ارومیه صرفاً دلگرمی از بابت از دست ندادن این پهنه تالابی است و برای مسئولان آب کشور در سال آبی جاری نه تنها مزیت محسوب نمی‌شود بلکه نشان دهنده از دست دادن پیشرفت 48 سانتی‌متری تراز دریاچه ارومیه در عرض یکسال است. اما آیا می‌شد با بارش سال جاری از وقوع شرایط فعلی پیشگیری کرد؟
دو سال آبی 96-1395 و 1401-1400 به لحاظ بارش به هم شبیه‌اند. مطابق آمار وزارت نیرو از ایستگاه‌های منتهی به دریاچه ارومیه در سال آبی 96-1395 میزان آب ورودی به دریاچه برابر با 1903 میلیون متر مکعب بوده است، حال آنکه به گفته سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری 26 تیرماه 1401 در سال آبی جاری صرفاً 1050 میلیون متر مکعب آب به دریاچه وارد شده است. اگر فرض کنیم در سال آبی جاری با مدیریت سال 1395، دقیقاً 1903 میلیون متر مکعب به دریاچه ارومیه وارد می‌شد، حجم دریاچه تقریبا برابر با 2213 میلیون متر مکعب بود و تراز متناظر با آن تقریبا برابر با 1270.71 متر و سطح پوشش آب برابر با 2196 کیلومتر مربع بود؛ آن موقع مقایسه دریاچه ارومیه با سال 1394 حاکی از افزایش 67 سانتی‌متر و قابل افتخار بود.
در موضوع توجیه چندین باره اضافه حجم آب موجود در مخازن سدهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه با پیش کشیدن مبحثی تحت عنوان ضرورت تأمین آب شرب مردم و با توجه به عدم دسترسی عموم به داده‌های سدهای حوضه و به جهت بررسی نحوه برنامه‌ریزی و مدیریت سدهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه صرفاً می‌توان به میزان ذخیره‌کرد برنامه‌ریزی شده سدهای حوضه را مورد بررسی قرار داد. به این معنا که در برنامه‌ریزی سدها میزان ذخیره‌کرد در پایان سال آبی (31 شهریور) به جهت تامین نیازهای ضروری و بخوانید شرب سال آبی آتی است. مجموع کل مصارف شرب تمامی شهرهای این حوضه آبریز از محل سدهای حوضه در یک سال آبی برابر با 331 میلیون متر مکعب معادل 18 درصد از مجموع حجم ذخایر سدهای حوضه است. سوال اینجاست که چرا برای سدهایی با نیاز ضروری 331 میلیون متر مکعب در 12 ماه، باید 614 میلیون متر مکعب یعنی چیزی حدود 2 برابر مورد نیاز در پایان شهریور ماه ذخیره شود؟ به امید روزی که بتوان با داده‌های به روز از وضعیت سدهای حوضه و حتی کل کشور، نحوه مدیریت آب را تحلیل کرد تا ضمن ارزیابی بهتر عملکرد مدیران، شاهد بهبود وضعیت تالاب‌های کشور باشیم.