منابع متحرک و ناوگان حمل و نقل عمومی از مهمترین اولویت‌های برنامه‌های کاهش آلودگی هوا هستند. به‌طور کلی اولویت‌ها در برنامه‌ریزی مقابله با آلودگی هوا براساس سهم منابع مختلف در الودگی هوا صورت می‌گیرد و هرچقدر منابع سهم‌شان در آلودگی هوا بیشتر باشد، اولویت کنترل کردن آن بالاتر است.  در حوزه ناوگان حمل و نقل عمومی ساده ترین و موثرترین اقدام نوسازی و برقی سازی است ، اما در شرایط حاضر چنین اقداماتی قابل اجرا نیستند. بنابراین باید به راهکارهای دیگری روی آورد که قابلیت اجرا و تاثیرگذاری بالا داشته باشند. در احکام مربوط به آلودگی هوا خوشبختانه چنین اقدامات جایگزینی پیش بینی شده است. نصب فیلتر جاذب ذرات معلق یکی از این راهکارهاست که پشتوانه قانونی هم دارد و تاثیرگذاری بسیار بالایی هم در کاهش آلایندگی ناوگان حمل و نقل عمومی دارد از طرفی هزینه اجرای آن هم بسیار پایین است.  و با حدود ۳ درصد قیمت یک اتوبوس می‌شود روی آن فیلتر دوده نصب کرد. اما متاسفانه این حکم تاکنون اجرا نشده و شهرداری‌ها هم اعتقادی به اجرای آن ندارند.

درباره سایر منابع متحرک هم چند سیاست باید توامان در نظر گرفته شود، مانند:

۱- ارتقا استاندارد الایندگی خودروهای نو.

۲- نظارت دقیق‌تر بر معاینه فنی و کنترل آلایندگی خودروهای درحال تردد.

۳- اسقاط خودروهای فرسوده.

درباره این مساله که به نظر می‌رسد راهکارهایی که دستگاه‌ها باید به کار بگیرند، توجیه اقتصادی ندارند، باید گفت که طبیعتا بیشتر اقدامات زیست محیطی در ظاهر توجیه اقتصادی ندارن اما اگر با دید جامع نگری به این قضیه نگاه کنیم قطعا توجیه اقتصادی هم پیدا می‌کنند. متاسفانه در تمامی طرح‌های مربوط به کاهش آلودگی هوا، کاهش خسارات ناشی از الودگی هوا در محاسبات مالی طرح درنظر گرفته نمی‌شود. براساس اعلام بانک جهانی الودگی هوا در تهران سالانه ۲۶۰۰ میلیون دلار خسارت وارد می‌کند و خود شهرداری هم اعلام کرده هرروز تعطیلی شهر ۵۰۰ میلیارد تومن ضرر ایجاد می‌کند. اگر کاهش این هزینه ها بعنوان منابع مالی طرح‌های کاهش آلودگی هوا درنظر گرفته بشن قطعا این طرح‌ها توجیه اقتصادی هم پیدا خواهند کرد. طرح‌هایی تاکنون برای شناسایی شیوه‌های جدید تامین مالی خارج کردن خودروهای فرسوده و موتورسیکلت‌ها وجود دارد، اما باتوجه به شرایط اقتصادی بعضا ناچار به تغییر ماهیت طرح‌ها هستیم. اما به‌طور کلی این طرح ها باید چارچوب مشخصی داشته باشند و منابع و هزینه ها باید باهم جور دربیاید.

در این‌گونه طرح‌ها معمولا منابع از محل صرفه جویی سوخت و اسقاط خودروی فرسوده تامین می‌شوند. اما هزینه‌های جایگزینی معمولا از منابع مذکور بیشتر هستند. بنابراین باید تسهیلات و یارانه‌هایی برای اجرای این طرح‌ها ارائه شوند…