نوسانات بارشی و سیگنال‌های اقلیمی ال‌نینو

حمید نوری، رییس مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز و تنوع زیستی در مناطق خشک و نیمه‌خشک، با اشاره به تأثیرات پدیده ال‌نینو در ماه‌های پیش‌رو اظهار داشت: پیش‌بینی‌ها نشان‌دهنده افزایش احتمالی بارش تا ۳۸ درصد در برخی نقاط است. با این وجود، این پدیده توزیع یکسانی در کشور ندارد؛ به‌گونه‌ای که سیگنال‌های مثبت برای مناطق شمالی و سواحل خزر قوی‌تر است، اما در سایر نقاط، الگوهای بارش تحت تأثیر پیوندهای اقلیمی متعددی قرار می‌گیرند که می‌توانند اثرات آن را تشدید یا تضعیف کنند.

اولویت پیشگیری بر احیا در مدیریت منابع طبیعی

کارشناسان تأکید دارند که با توجه به احتمال وقوع سیلاب‌های ناشی از بارش‌های ناگهانی، «پیشگیری از تخریب سرزمین» باید مقدم بر اقدامات احیایی باشد. در مدیریت حوزه‌های آبخیز، توجه به مؤلفه‌های آسیب‌پذیری و تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی حیاتی است. این رویکرد نه تنها امنیت زیرساخت‌ها را تضمین می‌کند، بلکه با جلوگیری از فرسایش خاک، زمینه‌ساز تحقق توسعه پایدار در مناطق کوهستانی و روستایی می‌شود.

ریسک‌های اقتصادی و ضرورت مشارکت‌های اجتماعی

تغییرات اقلیمی پیامدهای مستقیمی بر سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی دارند. کاهش ریسک‌های اقلیمی نیازمند گفت‌وگوی علمی با بخش خصوصی، خیرین و دستگاه‌های اجرایی است. نوری با اشاره به افزایش اعتبارات آبخیزداری در سال ۱۴۰۵، بر لزوم جهت‌دهی صحیح این منابع برای حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از تخریب حوزه‌های آبخیز تأکید کرد. فعالیت‌های عمرانی در بخش‌های راه، معدن و شهرسازی باید با پیوست‌های زیست‌محیطی دقیق انجام شوند تا از بروز آسیب‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری شود.

چشم‌انداز مدیریت یکپارچه و گردشگری مسئولانه

مدیریت حوزه‌های آبخیز در استان‌هایی نظیر اصفهان، با توجه به مساحت گسترده عرصه‌های منابع ملی، نیازمند هماهنگی میان‌بخشی است. تقویت پوشش گیاهی و مدیریت سیلاب‌ها، علاوه بر بهبود وضعیت سفره‌های زیرزمینی، می‌تواند زیرساختی برای توسعه گردشگری طبیعی باشد. ایجاد تعادل میان حفاظت از اکوسیستم و بهره‌برداری بهینه، کلید اصلی ایجاد تاب‌آوری در برابر شرایط اقلیمی متغیر است؛ هدفی که تنها از طریق پایش عمومی و تصمیم‌گیری بر اساس داده‌های دقیق محقق خواهد شد.