آینده قهوه در بحران اقلیم

تحریریه پیام ما

چالش‌های زیست‌محیطی کشاورزی

خطر انقراض قهوه در پی تغییرات اقلیمی؛ دانشمندان به دنبال گونه‌های مقاوم هستند

۱۵ تیر ۱۴۰۵، ۲:۱۷

با تشدید بحران تغییرات اقلیمی، گیاهان قهوه که از محبوب‌ترین محصولات کشاورزی جهان محسوب می‌شوند، با تهدید جدی مواجه شده‌اند. در همین راستا، دانشمندان و متخصصان ژنتیک گیاهی با تمرکز بر حفظ تنوع ژنتیکی و بررسی گونه‌های وحشی مقاوم، در تلاش‌اند تا با جایگزینی ارقام آسیب‌پذیر، آینده این صنعت جهانی و معیشت میلیون‌ها کشاورز را تضمین کنند.

تولید سالانه بیش از ۱۰ میلیون تن دانه قهوه در جهان، عمدتاً به دو گونه اصلی «عربیکا» و «روبوستا» متکی است. با این حال، گزارش‌های علمی حاکی از آن است که هر دو گونه در برابر تغییرات اقلیمی آسیب‌پذیرند. گونه عربیکا به دلیل حساسیت بالا به افزایش دما، در معرض خطر جدی قرار دارد و گونه روبوستا نیز به دلیل نیاز به حجم بالای آب، در شرایط خشکسالی با افت شدید بازدهی مواجه می‌شود. این آسیب‌پذیری، نه تنها صنعت نوشیدنی‌های جهان، بلکه معیشت کشاورزان در کشورهای در حال توسعه را که به این محصول نقدی وابسته‌اند، تهدید می‌کند.

در اتیوپی، به عنوان زادگاه اصلی عربیکا، اقدامات گسترده‌ای برای حفظ تنوع ژنتیکی طبیعی این گیاه در جریان است. متخصصان ژنتیک گیاهی با گردآوری بیش از ۱۲ هزار بوته عربیکا در کلکسیون‌های زنده و مناطق حفاظت‌شده، در تلاش‌اند تا بانک ژنی پایداری برای مهندسی یا اصلاح نژاد ارقامی ایجاد کنند که در برابر تنش‌های گرمایی و خشکسالی مقاوم باشند.

در کنار این تلاش‌ها، تحقیقات پژوهشگران برجسته‌ای همچون آرون دیویس بر شناسایی گونه‌های وحشی «کافه‌آ» تمرکز دارد. از میان ۱۳۴ گونه شناخته‌شده قهوه وحشی، گونه‌هایی نظیر «سی. لیبریکا» و «سی. اکسلسا» به عنوان جایگزین‌های امیدوارکننده مطرح شده‌اند. این گونه‌ها نه تنها با دمای بالاتر سازگارترند، بلکه به منابع آبی کمتری نسبت به عربیکا نیاز دارند.

اگرچه صنعت قهوه به صورت تاریخی نسبت به پذیرش گونه‌های جدید بدبین بوده است، اما ارزیابی‌های حسی نشان می‌دهد که برخی از این ارقام مقاوم، از نظر کیفیت و طعم، شباهت بسیار زیادی به عربیکا دارند. برای نمونه، هیبرید «لیبکس» که از ترکیب لیبریکا و اکسلسا به دست آمده، ته‌مزه‌ای میوه‌ای و بادامی دارد که حتی متخصصان چشایی نیز به سختی می‌توانند آن را از عربیکای اصیل تشخیص دهند. این دستاوردهای علمی نشان می‌دهد که با تغییر رویکرد در الگوی کشت و استقبال از گونه‌های مقاوم، می‌توان پایداری صنعت قهوه را در دنیای گرم‌تر پیش رو تضمین کرد.

منبع :nature مجله

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

تغییرات اقلیمی، تنوع ژنتیکی، دانه قهوه، کشاورزی