چرا بازار رشت منحصربه‌فرد است؟

علی شهیدی

عضو هیئت‌علمی گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی و ایران‌شناسی دانشگاه تهران

3 بهمن 1404، 21:21

بازار تاریخی رشت یکی از بازارهای تاریخی مهم ایران است که برخی مشخصه‌های آن را متفاوت از دیگر بازارهای قدیمی و تاریخی سراسر کشور می‌کند.
همه شهرهای تاریخی ایران صاحب یک بازار تاریخی هم هستند، اما چیزی که در بازار رشت متفاوت است، معماری خاص و بومی آن است که با اقلیم گیلان تفاوت دارد. همه بازارها دارای عناصری چون راسته، سرا، تیم و تیمچه‌ هستند، اما بازار رشت همه این عناصر را به‌شکل شیروانی‌دار و شیروانی‌های سفال‌‌چین و حلبی دارد. این بازار تقریباً یک بازار مسقف است که شیروانی‌ها از دو طرف وقتی به‌سمت هم می‌رسیدند، گذری مسقف می‌ساختند که آن را از باران‌های شدید گیلان در امان می‌داشت.
از سوی دیگر، مشاغل فعال در بازار رشت که تا همین چند سال گذشته نیز فعال بوده‌اند و به‌مرور رو به فراموشی رفته‌اند، جزو مهمترین مشاغل این بازار تاریخی، به‌ویژه گیلان، بوده‌اند. تا همین اواخر شغل‌های مرتبط با ابریشم و نوغان از دوره صفویه تا قاجار در این بازار جزو مهمترین و فعال‌ترین بازارها بود.
راسته علاقبندان رشت که امروزه به‌نام «رشتی‌دوزی» شناخته می‌شود نیز در راسته این مشاغل است.
از گذشته تا امروز مردم بومی گیلان بازار رشت را «میدان» می‌نامند که این نشان می‌دهد تا چه اندازه بین مردم از اهمیت زیادی برخوردار است.
بازار تاریخی رشت دارای اتفاقات خاص خود، یعنی معرفی به‌عنوان یکی از مناطق شهر خلاق غذا است که این به‌معنای وجود میراث ملموس و ناملموس ویژه خود است. این شرایط به ما یادآوری می‌کند در حادثه‌ای مانند آتش‌سوزی بازار تاریخی رشت باید برای حفظ آن تلاش کنیم و به‌هیچ‌وجه شایسته نیست یک سازه جدید، آن‌هم در چند طبقه، جای آن احداث شود.
با توجه به اینکه در حریق، بخش‌های الحاقی در بازار بیشتر از بین رفته و بخش زیادی از آجرها، جرزها و طاق‌های قدیمی از هسته اولیه بازار باقی مانده‌اند، پیشنهاد می‌شود آن بخش‌ها مرمت شود و حتی سفال‌های قدیمی ریخته‌شده در آتش‌سوزی که اکنون دیگر کارگاهی برای ساخت دوباره آنها وجود ندارد، جمع‌آوری و دپو شود و در مرمت مجدد بازار به کار رود.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

آثار تاریخی، اعتراض، اعتراضات، میراث‌فرهنگی