«سیروس پرهام»، از نخستین ویراستاران ایران، درگذشت
میراثدار واژهها
24 شهریور 1404، 18:45
|پیام ما| مترجم، ویراستار، منتقد ادبی، هنرشناس، فرششناس و از بنیانگذاران سازمان اسناد ملی ایران، مجموعه عناوینی است که بعد از نام «سیروس پرهام»، در کنار هم میآیند. او که بهعنوان یکی از ستونهای فرهنگ و هنر ایران شناخته میشد، بهدلیل کهولت سن و در ۹۷سالگی روز ۲۴ شهریور برای همیشه چشم از جهان فروبست.
پرهام سوم بهمنماه ۱۳۰۷ در شیراز متولد شد. مدرک لیسانس خود را در سال ۱۳۳۰ از دانشگاه تهران و دکتری را در سال ۱۳۳۳ از دانشگاه برکلی در رشته علوم سیاسی گرفته و در زمره کسانی بود که برای نخستینبار در ایران، نقد ادبیِ غربی را به کار بست.
او از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۰ بهعنوان نویسنده در روزنامه «تهرانژورنال» فعالیت داشت و سپس برای یک سال سردبیر همین روزنامه شد. در سالهای ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۹ بهعنوان کارشناس بایگانیهای راکد در وزارتخانهها مشغول به کار شد و از طراحان اصلی ایجاد آرشیو ملی ایران بود. برای تخصص در حوزه آرشیو، مدتی در آرشیوهای انگلستان و آمریکا آموزش دید.
در کنار «ایرج افشار»، بررسیهایی درباره مشکل انباشت اوراق زائد در ادارات انجام داد و برای رفع این مشکل، طرحهایی را تهیه کردند. با وجود تلاشهای اولیه برای تصویب قانونی برای امحای اوراق بیارزش، این طرحها در ابتدا به نتیجه نرسیدند.
از سال ۱۳۴۲، پرهام و افشار مطالعات خود را برای تأسیس آرشیو ملی ادامه دادند و در سال ۱۳۴۳ طرحی به هیئت دولت ارائه کردند که تصویب شد، اما اجرایی نشد. سپس در سال ۱۳۴۴، طرح جامعتری تهیه کردند که شامل اهداف، وظایف و ساختار آرشیو ملی و روش امحای اسناد زائد بود. آنها همچنین مطالعهای تطبیقی روی آرشیو کشورهای مختلف انجام دادند.
درنهایت، با پیگیریهای پرهام و فشار برخی وزارتخانهها، قانون تأسیس سازمان اسناد ملی ایران در سال ۱۳۴۹ به تصویب مجلس رسید.
پسازآن، پرهام اولین رئیس این سازمان شد و از جمله اقدامات مهم او شناسایی اسناد کاخ گلستان بود. او تا سال ۱۳۵۹ ریاست این سازمان را برعهده داشت و همزمان عضو هیئتمدیره موزه فرش ایران و معاون دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی نیز بود. او در بهمن ۱۳۵۹ از فعالیتهای دولتی بازنشسته شد.
در سال ۱۳۹۹ پانصد و نود و چهارمین شب از شبهای بخارا که به بزرگداشت سیروس پرهام اختصاص داشت، بهصورت مجازی برگزار شد. «ایرج پارسینژاد» در این نشست درباره پرهام گفته بود تا پیش از اقدام پرهام در راستای حفظ و نگهداری اسناد ملی، موضوع اهمیت حفظ این اوراق برای مسئولان امر مطرح نبود و از آنها برای سوخت استفاده میشد، که با همت سیروس پرهام این مرکز راهاندازی شد و آرشیو ملی در ایران پدید آمد.
پرهام از نخستین ویراستاران ایرانی و اولین ویراستار مؤسسه انتشارات فرانکلین (علمی و فرهنگی امروز) بود. او با همراهی افرادی همچون «منوچهر انور»، «کریم امامی» و «نجف دریابندری» علم ویرایش را توسعه و ترویج داد. او در یکشنبه، ۹ آبان ۱۳۹۵، بههمراه «مهدی قنواتی» و «مهناز مقدسی» انجمن صنفی ویراستاران را تأسیس کردند.
از آثار سیروس پرهام میتوان به «رئالیسم و ضدرئالیسم در ادبیات»، «کتابهایی که دنیا را تغییر دادند»(ویراستار)، «دستبافهای عشایری و روستایی فارس» (با همکاری «سیاوش آزادی»)، «شاهکارهای فرشبافی فارس»، «گزیده اشعار والت ویتمن» و «ای آنکه اکنون مرا در دست داری» اشاره کرد.
همچنین، در سال ۹۹ انتشارات علمی و فرهنگی مجموعه کاملی از یادداشتهای سیروس پرهام را در کتابی با عنوان «همگام با زمانه» منتشر کرد. او که در هنرشناسی نیز دستی داشت، سرویراستاری مجموعه ۱۵جلدی «سیری در هنر ایران» نوشته «آرتور اپهم پوپ» و همسرش «فیلیس اکرمن» را در انتشارات علمی و فرهنگی برعهده داشته است.
همسر پرهام در گفتوگو با ایبنا گفته است براساس وصیت آن مرحوم، پیکرش در صحن امامزاده طاهر کرج آرام خواهد گرفت.
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
تصویر بوعلیسینا چگونه از روایتهای تاریخی به قالی ایرانی راه پیدا کرد؟
ســرای بوعلــــــــی
حذف ایران از جشنواره موسیقی قونیه
گفتوگو با «سیدعلی میرافضلی» درباره حافظه فرهنگی و چگونگی خوانش ادبیات کهن
گذشته را باید با نقد احضار کرد
دبیر اجرایی «جشنواره بینالمللی فیلم پرواز» در گفتوگو با «پیام ما» از تلاش برای تغییر نگاه به معلولیت میگوید
سینما برای پـــــــرواز
همزمان با روز ملی سینما
نشست داوری هفتمین جشنواره بینالمللی فیلم پرواز برگزار شد
درخشش سینمای ایران در ونیز؛ لاله مرزبان بهترین بازیگر زن بخش افقها شد
محوطههای «تمدن هلیلرود» میان حفاریهای غیرمجاز و کمبود امکانات حفاظتی
میراث جیرفت زیر آتش حفاران
روز ملی سینما و عدالت فرهنگی در نقشه سینمای ایران
حق تماشای فیلم
مقالهای تازه بررسی میکند که خواندن داستانهای روایی چطور همدلی ما را افزایش میدهد
زندگی از چشم دیگری
نگاهی به زندگی و زمانه نویسندهای که خود را به یک تعریف محدود نکرد
زیستن رندانه
وب گردی
- معرفی طرح های بیمه تکمیلی انفرادی سامان | پوششها و شرایط خرید
- مطالبه گنجاندن حداقل حقوق ۷۰ میلیونی معلمان در بودجه ۱۴۰۶
- درخواست معافیت دانشجویان ممتاز دکتری دانشگاه آزاد اسلامی از آزمون جامع
- درخواست افزودن درس موسیقی در مدارس
- حذف شرط: کد تخفیف اسنپ فود کد تخفیف اسنپ فود
- مطالبه عمومی برای اجرای مصوبات انتقال معادن شیراز
- شناسنامه دار بودن ظروف صنعتی چه نقشی در مدیریت مسئولانه آن ها دارد؟
- قیمت بلیط اتوبوس به مرزهای غربی کشور مشخص شد
- کمک به تأمین مالی یا واردات داروی ELAHERE برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی در سرطان تخمدان
- آیا با کپی مدارک می توان سوار قطار شد؟ بیشتر
بیشترین نظر کاربران
درخشش سینمای ایران در ونیز؛ لاله مرزبان بهترین بازیگر زن بخش افقها شد
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید