نمایشگاه تهران؛ نمایش درد و دلی پر از هنر

رنگ سرخ و لاجوردی لباس‌های ترکمن با سوزن‌دوزی‌های خاص این منطقه یادآور طبیعت بکر استان گلستان است. زنان بلوچ با لباس‌های رنگی و نقاب‌های خاص خودشان حضور دارند، مردان اغلب با دشداشه‌های سفید و بلندشان موسیقی سنتی جنوبی را می‌نوازند. از طرف دیگر برخی از هنرمندان هم نقاشی مینیاتور می‌کشند یا حصیربافی می‌کنند. اما حال و هوای سالن بین‌الملل با سالن‌های دیگر متفاوت است، آژانس‌های گردشگری، سفارتخانه و نمایندگان ۱۲ کشور از جمله امارات، ترکیه، تاجیکستان، تایلند، ماداگاسکار، برزیل، اندونزی، قطر و روسیه هم حضور داشتند و برخی از این غرفه‌ها هم نمادهای کشور خودشان را آورده بودند.

با اینکه نمایشگاه صنایع‌دستی و گردشگری فضایی برای بروز و ظهور هنر، صنایع‌دستی، آداب‌ورسوم و فرهنگ اقوام ایرانی است؛ اما برخی از شرکت‌کنندگان از شرایط گردشگری و صادرات هنرهای دستی گله داشتند برای مثال در گذشته صادرات بازار فرش متقاضیان زیادی داشته است، اما تحریم‌ها روی بازار فرش هم اثرات منفی خودش را داشته است.

۸۰ درصد بازار جهانی فرش ایران را از دست دادیم
یکی از غرفه‌داران که از شهر میمه اصفهان آمده درباره نقوش، بافت و طرح‌های فرش میمه، می‌گوید:« میمه ۹۰ کیلومتر مانده به استان اصفهان است که یک منطقه گردشگری محسوب می‌شود، قنات و خانه‌های بوم‌گردی دارد. در کنار این موارد فرش میمه است که به دوره صفویه برمی‌گردد؛ نقشه‌ها فرش‌های دستبافت میمه ذهنی بافت هستند و این طرح‌ها به شکل موروثی از مادر و پدرها به فرزندان رسیده است.»
او ادامه می‌دهد:« هر گل اسامی خاصی دارد؛ مانند سرگل، غنچه خروس و… رنگ‌آمیزی این فرش‌ها از ۱۶ رنگ تا ۱۸ رنگ‌کار می‌شود نقشه‌هایی هم که در فرش میمه به کار می‌بریم لچک، ترنج، خشت و کشمیر در زمانی که ما صادرات هم داشتیم استقبال خوبی از این مدل می‌شد؛ اما در حال حاضر ۸۰ درصد صادرات ایران را در بازار جهانی از دست دادیم.»

استقبال گردشگران از شهر کرمان کم است
غرفه کرمان هم از غرفه‌های فعال در نمایشگاه است به‌خاطر خوراکی‌های ویژه این منطقه و هنر خاصی که وجود دارد بازدید زیادی از غرفه کرمان می‌شود. یکی از صنایع‌دستی کرمان پته‌دوزی است که این روزها استقبال بیشتری نسبت به این هنر می‌شود و مردم از آن به‌عنوان رومیزی، کوسن و تابلوهای دکوراتیو استفاده می‌کنند.

نجمه محمدی‌نژاد مدیر پته سروناز درباره هنر پته‌دوزی کرمان، توضیح می‌دهد:« پته، سوزن‌دوزی اصیل کرمان است که قدمتی به درازی تاریخ ۲۰۰۰ساله دارد؛ البته ما نمی‌توانیم به طور دقیق قدمت پته‌دوزی را اعلام کنیم چون بافت پارچه به‌مرورزمان از بین می‌رود و به دوخت‌ها و پارچه‌های قبلی دسترسی نداریم؛ بنابراین ما نمی‌توانیم قدمت این هنر را مشخص کنیم.»

او در خصوص تاریخ پته‌دوزی کرمان، می‌گوید: «در شاهنامه فردوسی کجاران (بم امروزی) آمده است در نزدیکی قلعه دختر بم، تجارت مردم از راه نخ‌ریسی بود و فردوسی در شاهنامه توضیح می‌دهد که مردم منطقه چطور نخ‌ریسی می‌کردند. البته فردوسی هم این هنر را به دوره اردشیر بابکان نسبت می‌دهد براین‌اساس ما می‌توانیم بگویم سوزن‌دوزی و بافت پارچه در کرمان به چهارهزار سال قبل می‌رسد.»

این هنرمند کرمانی با اشاره به مراحل پته‌دوزی کرمان، اضافه می‌کند: «ما نخ، شال پشم و پارچه پشم برای دوخت را خودمان تولید می‌کنیم. در ۵۰ رنگ مختلف انجام می‌شود و بعد هم طراحی، چاپ و دوخت است. رنگ‎ها هر کدام اسم مشخصی دارند و با نخ ظریف پشم دوخته می‌شود همین پشم هم در کرمان تولید می‌شود که بسیار ظریف و مقاوم است. در نهایت هم رنگرزی گیاهی می‌شود، چاپ می‌خورد و دوخت می‌شود.» محمدی‌نژاد در پایان با انتقاد از حضور کم گردشگران، می‌گوید: «ما این هنر اصیل کرمانی را می‌توانیم از طریق فضای مجازی تبلیغ کنیم یا در همین نمایشگاه‌ها شرکت کنیم تا مردم پته‌دوزی را بشناسند و این هنر همچنان زنده بماند؛ اما راه دیگر هم گردشگر است که توریست به کرمان نمی‌آید یا بسیار کم است.»

در سالن‌های دیگر نمایشگاه صنایع‌دستی و گردشگری علاوه بر صنایع‌دستی تجهیزاتی مانند تصویربرداری هوایی، خدمات و تجهیزات هتل‌داری و آژانس‌های مسافرتی حضور دارند؛ این نمایشگاه تا ۲۶ بهمن ادامه دارد.