معرفی کتاب‌های ویلیام گلسر

«ویلیام گلسر»، روان‌پزشک نامدار معاصر، با ارائه «تئوری نوین انتخاب» در عرصه علوم رفتاری به «چرایی» و «چگونگی» رفتار افراد پاسخ می‌دهد. او در کتاب تئوری انتخاب که به همت انتشارات سایه‌سخن چاپ شده است، توضیح می‌دهد که موجودات زنده چرا و چگونه رفتار می‌کنند. اساس این تئوری بر این اصل استوار است که تمام انسان‌ها به‌سبب وجود پنج نیاز ژنتیکی (بقا، عشق و احساس تعلق‌خاطر، قدرت، آزادی و تفریح) برانگیخته می‌شوند. گلسر در این کتاب توضیح می‌دهد که اگر ما رفتارهای مؤثر و مسئولانه‌ای انتخاب کنیم، خشنود و کامیاب خواهیم بود و همواره زندگی را به دلخواه خودمان پیش خواهیم برد. به‌عقیده او، از تئوری انتخاب می‌توان در مدارس، روابط زوجین، مدیریت زندگی، واقعیت‌درمانی و مدیریت راهبرانه بهره گرفت. او در هر یک از این حوزه‌ها کتابی مستقل تألیف کرده و به تبیین نظرات خود پرداخته است که این کتاب‌ها هم از سوی انتشارات سایه‌سخن به چاپ رسیده است. نخستین کتاب «مدرسه کیفی» است که به کاربست تئوری انتخاب در مدارس می‌پردازد. در این کتاب توضیح داده می‌شود که آموزش‌دادن در بهترین وضعیت نیز کار دشواری است، ولی نادیده‌گرفتن نیازهای دانش‌آموزان یا معلمان، این شغل را به شغلی ناممکن بدل می‌کند. گلسر این کتاب را به‌منظور فراهم‌‌کردن چارچوب نظری برای معلمان و برنامه‌ریزان مدارس نوشته است. او «سیستم» آموزش و مدرسه را مسئول ایجاد محیطی مناسب برای یادگیری دانش‌آموزان می‌داند و از‌این‌رو، در نیم قرن اخیر سعی داشته است چارچوب نظری و راهکارهای عملی مؤثر و مبتنی‌بر یک تئوری منسجم را به‌دست دهد. دومین کتاب، «هشت درس برای زندگی زناشویی شادتر» است که اثر تکمیلی گلسر درباره کاربرد تئوری انتخاب در روابط دوعضوی به‌شمار می‌رود. نویسندگان در هشت درس مستقل به آموزش کاربست عملی تئوری انتخاب در زندگی زناشویی می‌پردازند. این اثر یک کتاب کار برای زوج‌هاست تا مطالب آن را با هم بخوانند و درباره پرسشی که در پایان هر بخش آمده است، گفت‌وگو کنند. سومین کتاب، «تئوری انتخاب و مدیریت زندگی» است که به کاربست تئوری انتخاب برای داشتن یک زندگی مطلوب می‌پردازد. گلسر در این کتاب با نشان‌دادن راه‌های رهایی از تهدیدهای بیرونی و گام‌های منتهی‌به آزادی درونی، به ما می‌گوید که این مسیر به‌طور عجیبی ساده است. البته گام‌نهادن در این راه شهامت و اعتماد می‌خواهد تا بتوانیم شیوه تفکرمان را تغییر دهیم؛ اما روش معنادارکردن چیزهایی که به‌نظر بی‌معنا می‌رسد، تجربه شگفت‌آوری است. گلسر راهنمایی عملی برای تغییر زندگی نوشته است و تأکید دارد همواره تغییر از درون به بیرون انجام می‌گیرد. او با اشاره مستقیم به شرایط سخت و ناگواری که در زندگی تجربه می‌کنیم، توضیح می‌دهد نیازی نیست قربانی گذشته یا محیط خود باشیم. او به خواننده کمک می‌کند بااستفاده از تئوری انتخاب، قربانی‌بودن را انتخاب نکند با به قربانی‌بودن ادامه ندهد. چهارمین کتاب «تئوری انتخاب در اتاق مشاوره» است که به کاربست تئوری انتخاب در اتاق درمان می‌پردازد. گلسر در این کتاب ضمن مشاوره، مفاهیم بنیادین تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی را به‌روشنی توضیح می‌دهد و چگونگی به‌کارگیری این مفاهیم را در جلسات واقعی درمان و برای کمک به افراد واقعی به نمایش می‌گذارد. در این کتاب، تمام مشکلات مراجع براساس تئوری انتخاب ضابطه‌مند شده است و همه مداخله‌ها بر مبنای همین رویکرد صورت می‌پذیرد. ازاین‌رو، الگویی برای پیگیری روش مداخله تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی است. گلسر به‌خوبی نشان می‌دهد هنگام مشاوره چگونه می‌توان به سطوح عمیق‌تر روان‌شناسی پرداخت و با آموزش تدریجی مفاهیم تئوری انتخاب، مراجع را برای انتخاب‌های بهتر راهنمایی کرد. پنجمین و آخرین کتاب «مدیریت بدون زور و اجبار» است که به کاربست تئوری انتخاب در محیط کار می‌پردازد. گلسر در این کتاب به‌منظور افزایش بازدهی و دستیابی به تولید بهینه و ایجاد محیطی شاداب و صمیمانه، استفاده از تئوری انتخاب در مدیریت نیروی انسانی را به مدیران آموزش می‌دهد. در این کتاب چگونگی به‌کارگیری تئوری انتخاب در قلمروِ روابط مدیر و کارکنان گام‌به‌گام نشان داده شده است. این کتاب به‌‌منظور «ترویج روان‌شناسی کنترل درونی» و تشویق مدیران به دست‌کشیدن از «روان‌شناسی کنترل بیرونی» تدوین شده است. به باور گلسر، مدیر راهبر باید این عقیده را برای همه کارکنان جا بیندازد که با کمک یکدیگر می‌توانند برای هر مشکل راه‌حلی پیدا کنند. ذهنیت «ما می‌توانیم» حاکم بر محیط کار است و زور و اخباری وجود ندارد.