«رند» و «رندی» نیز همچون سایر کلمات و اصطلاحات زبانی به یکباره متولد و ایجاد نشده است و دائم در حال تغییر و تحول است. رند از کلمات و اصطلاحاتی است که در ادبیات کاربرد بسیار داشته است. آنچه از ابتدایی‌ترین کاربرد این اصطلاح در ادبیات دیده می‌شود، در معنی بی‌سروپا، هرزه‌گرد، می‌خواره و بی‌بندوبار است؛ چنانکه بیهقی رندان را در معنی اوباش و اراذل به کار می‌برد. اما در طول قرون این اصطلاح تغییر معنی پیدا می‌کند و بار مثبت دارد، چنانکه در ادبیات عرفانی به‌معنی انسان کاملی است که دردنوش عشق الهی است و در قید و بند نام و ننگ این جهانی نیست.

این اصطلاح با ظهور حافظ به اوج خود می‌رسد. رند در اشعار حافظ معنایی متفاوت با معناهای پیشین خود پیدا می‌کند و به جهانی از ابهام و ایهام تبدیل می‌شود. درواقع، در شعر حافظ «رند» همچون خود حافظ، زیرکی است که نمی‌توان به کنه آن پی برد. اگرچه کلمات و ترکیبات و اصطلاحات بسیاری در اشعار حافظ یافت می‌شوند که مخاطب به دنیایی از ایهام و ابها می‌کشانند، اما به‌نظر می‌رسد هیچ‌یک از این کلمات و اصطلاحات در ابهام و ایهام به پای «رند» نمی‌رسند. «رند» و «رندی» حافظ در تعریفی مشخص و روشن نمی‌گنجد. رندی حافظ چنان است که هم دین دارد و هم دنیا، هم وامدار قرآن است و هم اهل می و باده.

رند حافظ کسی است که در مرزها و خط‌کشی‌ها نمی‌گنجد، آزاده‌ای که نه‌تنها نام و ننگ این‌جهانی را وقعی نمی‌نهد که در قید صلاح و بهشت هم نیست. اگرچه رند در شعر حافظ در نقطه مقابل دورویی و صلاح‌اندیشی قرار دارد، اما چنان لاابالی نیست که زندگی اجتماعی را هیچ ارزشی ننهد. رند حافظ انسانی واقعی است که از دل تناقضات دینی و دنیایی به ثباتی رسیده است که هر چه هست را در جای خود ارزش گذارد و درعین‌حال بنده هیچ‌چیز نشود.

رند در شعر حافظ همچون خود حافظ آزادمردی است که نه به دیگران آسیب می‌زند و نه به دیگران اجازه می‌دهد که به او آسیب بزنند؛ کسی که امن و امان جهان را هم برای خود می‌خواهد و هم برای دیگران.

اما این اصطلاح در گذر زمان تغییر معنی یافته و اکنون در معنی زیرکی است که تنها به صلاح خود می‌اندیشد و در این راه از آسیب زدن به دیگران باز نمی‌ماند. شاید توجه به رندی حافظ بتواند راهنمایی باشد برای بازیابی و اصلاح این اصطلاح و این شیوه از زندگی، و بتوانیم از مواهب و برآوردهای اجتماعی و شخصی آن بیشتر بهره ببریم.