بایگانی مطالب: زنان افتخارآفرین
تولـــــــــد در زمانه اضطراب
روز جهانی ماما یادآور مسئولیتی است که از نخستین لحظه شکلگیری زندگی آغاز میشود؛ مسئولیتی که این روزها در میان انبوهی از بحرانها سنگینتر از همیشه شده است. ایران در یک سال گذشته دو جنگ را تجربه کرده و هنوز در سایه آتشبسی شکننده روزگار میگذراند. همزمان، بحرانهای محیطزیستی؛ از آلودگی هوا و کمبود آب تا تغییر اقلیم، آرام و بیصدا سلامت نسلهای آینده را تهدید میکنند؛ مسائلی که از افزایش زایمانهای زودرس تا اختلال در سلامت باروری را به دنبال دارند. در چنین شرایطی، نقش ماماها فقط به همراهی لحظه تولد محدود نمیشود. «ناهید خداکرمی»، رئیس انجمن علمی مامایی ایران، در گفتوگو با «پیام ما» از پیوند عمیق سلامت مادر و نوزاد با شرایط محیطی و اجتماعی میگوید و تأکید میکند که بدون هوای پاک، آب سالم، امنیت و زیستبومی امن نمیتوان از سلامت زنان و کودکان سخن گفت. به باور او، ماماها امروز بیش از هر زمان دیگری با پیامدهای این بحرانها روبهرو هستند؛ در خط مقدم مراقبت از زندگی و آینده نسلها.
قهرمانان پنهان تاریخ ایران
ایران در طول تاریخ خود شاهد جنگها و بحرانهای متعددی بوده است؛ از حملههای خارجی و فروپاشیهای سیاسی گرفته تا قحطیها، تغییرات ایدئولوژیک، شورشها و سرکوبهای داخلی. روایت مسلط این بحرانها اغلب با نام پادشاهان، فرماندهان و فاتحان مرد گره خورده است؛ درحالیکه بخش بزرگی از تاریخ بقا، بازسازی و استمرار جامعه با نام و نشان زنان رقم خورده است. زنانی که از خانه تا میدانهای جنگ، در مناسبات اجتماعی و در دل فروپاشیها و فراز و نشیبهای گوناگون، نقشهای حیاتی ایفا کردهاند.
استمرار مقاومت زنان در ایران
در کتابخانه و موزه ملک، در سایه نورهایی که ما را به تاریخ هدایت میکنند، میتوان امتداد روایت مقاومت زنان ایران را دید؛ از نقش «بیبیخانم استرآبادی» در آگاهیبخشی به زنان تا پایداری دختران «حاجحسین ملک» برای بهدستآوردن مدیریت میراث او. «نوشاد رکنی»، رئیس اداره کتابخانه و موزه ملی ملک، در چهارمین دوره نکوداشت زنان تأثیرگذار در حفظ و معرفی میراث تمدن ایرانی، از شجاعت بیبیخانم گفت که در ۲۲سالگی عاشق شد و ازدواج کرد، مدرسه دخترانه ساخت، تکفیر شد و مدرسهاش را آتش زدند، اما دست نکشید. «این زنها آغازگران مسیر بودند؛ مسیری که زنان امروز ادامه میدهند.»
جایی که مانعها به فرصت تبدیل شدند
من همیشه باور داشتهام که موفقیت، بیش از آنکه یک نقطه پایانی باشد، مسیری است پر از تجربه، چالش، یادگیری و رشد. اگر امروز از من میخواهند در مقام یک زن از مسیری که طی کردهام بگویم، پیش از هر چیز میخواهم تأکید کنم که من نتیجه امروز را تنها برگرفته از تلاش فردی نمیدانم، بلکه آن را مدیون زنان و مردان الهامبخش، مجموعهای از تجربهها و سختیهایی هستم که مرا شکل دادند.
نقش مدیران زن در توسعه پایدار معادن؛
بخش معدن بهعنوان یکی از پایههای اقتصاد ملی، نقشی کلیدی در تأمین مواد اولیه، اشتغالزایی و رشد منطقهای دارد. در سالهای اخیر، نگاه توسعهمحور به معادن از «استخراج صرف» بهسوی «توسعه پایدار» تغییر یافته است؛ مفهومی که سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی را در بر میگیرد. در این مسیر، حضور و نقش مدیران زن میتواند عامل تسریعکننده در دستیابی به اهداف توسعه پایدار باشد.
روان زنان، زیر بار خاموش انتظارات
در سالهای اخیر، موضوع سلامت روان زنان بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته است؛ اما در پس این توجه ظاهری، هنوز واقعیتهای پنهان بسیاری وجود دارد. فشارهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، انتظارات بیپایان از زنان، نقشهای چندگانه خانوادگی و کاری و نگاههای قضاوتگرانه جامعه، همهوهمه روان زنان را به سکوتی فرساینده واداشته است. نازنین اصغری، دکترای روانشناسی سلامت و رواندرمانگر، در گفتوگو با «پیام ما» از دلایل این فشارها، چالشهای نادیده گرفتهشده و ضرورت بازتعریف نقش زنان در جامعه سخن میگوید.
محکومِ به «بهدنیا آوردن»
موضوع انجام آزمایشهای غربالگری و حذف اجبار دولت برای انجام آن توسط مادران باردار، هرچند ظاهراً مسئلهای اجتماعی است، اما فشار روانی زیادی به زنان و بار مالی قابلتوجهی به خانوادهها وارد میکند. بااینحال، بیشترین آسیب متوجه کودکانی است که با نقصهای مادرزادی متولد میشوند و قرار است سالهای زندگی خود را با این مشکلات سپری کنند. همزمان، گرانی و دسترسی محدود به داروهای ضروری و مکملهای دوران بارداری، احتمال ابتلای نوزاد تازهمتولدشده به بیماریهایی مانند اوتیسم را افزایش داده است؛ بیماریهایی که تنها از طریق پیشگیری، بهویژه با تغذیه و سلامت مادر، تا حدی قابلکنترل هستند و حتی با سونوگرافی و آزمایشهای معمول قابلتشخیص نیستند.
بحرانهای محیطزیستی بیشترین آسیب را به زنان وارد میکند
از رحم مادر تا نخستین نفس نوزاد، سلامت نسل آینده به زمین و هوایی که در آن زندگی میکنیم گرهخورده است. آلودگیها، تخریب محیطزیست و بحران انرژی، زنگ خطری برای جان زنان، مردان و کودکان است و آینده را در معرض تهدید قرار داده است. برای بررسی تحولات حوزه محیطزیست و زنان، به سراغ ناهید خداکرمی، رئیس انجمن علمی مامایی ایران و عضو سابق شورای شهر تهران، رفتیم. خداکرمی معتقد است بحرانهای محیطزیستی مانند کمبود آب، آلودگی هوا و توسعه ناپایدار بیشترین آسیب را به زنان وارد میکند و حضور جدیتر آنان در نهادهای تصمیمگیر، میتواند سیاستهایی آیندهنگر و خانوادهمحور را رقم بزند.
زنان ایل، کنشگران اقتصادی – اجتماعی در حال تحول
زنان عشایری طی ۵۰ سال اخیر از وضعیت «تولیدکنندگان صرف سنتی» به «کنشگران اقتصادی - اجتماعی در حال تحول» تبدیل شدهاند که درعینحال که میراثدار سنتهای گذشتهاند، با چالشهای مدرنیته، اسکان و تغییر ذائقه بازار دستوپنجه نرم میکنند. موضوعی که نهتنها خودشان بر آن اذعان دارند؛ بلکه کارشناسان توسعه جامعه محلی هم آن را تأیید میکنند. زنانی که اگرچه نمیتوانند به زبان جامعهشناسانه از آنچه بر سرشان رفتهاند حرف بزنند؛ اما با چند جمله کوتاه همه چیز را روایت میکنند: «باید فرزندانمان را برای جامعه و زندگیای آماده میکردیم که هیچ از آن نمیدانستیم و اهلش نبودیم.»
ورود زنان به صنعت گردشگری؛ بین مسئولیت و فرصت
صنعت گردشگری بهعنوان یکی از ارکان مهم اقتصادی جهان، ظرفیت زیادی برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی دارد. نقش زنان بهعنوان نیمی از نیروی کار بالقوه این صنعت، همواره موضوعی قابلتوجه بوده است. حضور زنان در گردشگری، همانند دیگر صنایع، با چالشهایی همراه است، هرچند طی دهه گذشته تغییرات قابلتوجهی در نقش آنان رخ داده است. بااینحال، هنوز فاصله زیادی تا برابری فرصتها وجود دارد.
