بایگانی مطالب: میراث

۱۲۰ مورد از گنجینه میراث‌فرهنگی ایران در جنگ آسیب دید

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران از خسارت مستقیم و غیرمستقیم به ۱۲۰ مورد میراث‌فرهنگی این کشور به دنبال تجاوز دشمن آمریکایی - صهیونیستی تا ۸ فروردین ۱۴۰۵ خبر داد.

اصفهان پیش از نوروز

اصفهان در واپسین روزهای اسفند، همیشه شهری بود که نفسش بوی نوروز می‌داد. درختان کهن چهارباغ در آستانه جوانه‌زدن، میدان نقش‌جهان در آستانه ازدحام مسافران و باغ‌های تاریخی در انتظار قدم‌های تازه‌ای که از گوشه‌وکنار ایران و جهان می‌رسیدند. اما امسال، هنگامی که قدم در این شهر می‌گذاری، نخستین چیزی که به استقبال می‌آید، نه هیاهوی نوروزی که سکوتی سنگین و غریب است؛ سکوتی که بر شانه‌های بناهای چندصدساله نشسته و گویی زمان را در میان دیوارهای زخمی شهر متوقف کرده است.

امسال بیش از هر سال دیگری به نوروز نیاز داریم

نوروز معجزه تاریخی

|پیام ما| بهار در چند قدمی است. امسال اما انتظار بهار شکل دیگری دارد. ما دیگر آن آدم‌هایی که یک سال قبل چشم به راه بهار بودیم، نیستیم. ما سالی را پشت سر گذاشتیم پر از داغ و درد، پر از تلخی و رنج، پر از آتش و گلوله. حالا اما چیزی به نورزو نمانده است. همان آیین باشکوهی که یاریگر ایرانیان در تمام تاریخ پرفرازونشیب این سرزمین بوده، ما امروز در حالی به استقبال نوروز می‌رویم که بیش از همیشه به عناصر زندگی بخش این آیین نیاز داریم. در روزهایی که عزیزان بسیاری دیگر در کنار ما نیستند. در روزهایی که بسیاری از همشهریان ما خانه‌ای ندارند در پس بمباران‌های بی‌امان. روزهایی که بسیاری زخمی‌اند؛ زخمی بمب و گلوله. سالی که گذشت، برای بسیاری از ما تکرار دردناک همین زخم‌ها بود. زخم‌هایی که بمب و گلوله بر جانمان به جا گذاشتند. حالا اما نوروز مرهم است. مرهم تمام زخم‌های تاریخ ما. نوروز قرار است تسکین ما باشد و یاری‌مان کند برای گذر از این رنج‌های بی‌امان. گذری که ما را پخته‌تر آبدیده‌تر و بزرگتر و همراه‌تر می‌کند. نوروز مبارک.

خسارت سازه‌ای به سه بنای تاریخی سعدآباد در پی بمباران آمریکایی-صهیونی + عکس

بررسی تخریب میراث‌فرهنگی از منظر حقوق بین‌الملل

انفجار در پایتخت تاریخ و تمدن ایران

در روز شانزدهم جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، استان همدان مورد حمله واقع شد. به‌گفته معاون سیاسی و امنیتی استانداری همدان، در روز یکشنبه، ۲۴ اسفندماه، یک مرکز نظامی و دو مرکز آموزشی در شهر همدان، یک مرکز دانشگاهی در اسدآباد و یک مرکز نظامی در رزن هدف اصابت جنگنده‌های دشمن قرار گرفتند. حمله‌ای که تاکنون ۹ کشته و شهید به‌جا گذاشته است. اگرچه هنوز مشخص نیست چه تعداد از این ۹ نفر نظامی و غیرنظامی بوده‌اند؛ اما به‌گفته یکی از مخاطبان «پیام ما» که صبح دوشنبه در گورستان باغ بهشت همدان حضور داشت، تعداد کشته‌شده‌ها بیش از ۹ نفر است. پایتخت تابستانی مادها، همدان در غرب ایران واقع است. این استان با داشتن یک اثر ثبت جهانی یونسکو محوطه باستانی هگمتانه، دو کاروانسرای ثبت جهانی تاج آباد و فرسفج و پرشمار بنای ثبت ملی منجمله آرامگاه باباطاهر و آرامگاه بوعلی و نزدیکی به مرزهای غربی ایران از شهرهایی با تمدن چندهزارساله و باقیمانده دوره سکاهاست که آخرین یکشنبه سال برای چندمین بار مورد حمله قرار گرفت.

خارک هزاران سال در قلمروی ایران

|پیام ما| نام «خارک» این روزها همراه با نگرانی در مکالمات روزمره مردم و همراه با تهدید در میان سخنان مردان سیاست تکرار می‌شود. این جزیره اما فارغ از نقشی که حالا در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران پیدا کرده، پیشینه‌ای تاریخی هم دارد که مرور آن شاید ما را در پی بردن به اهمیت این جزیره در تاریخ و اقتصاد ایران کمک کند. جزیره‌ای که این روزها همراه با تنگه هرمز بیش از هر نام دیگری در اخبار ایران و جهان تکرار می‌شود.

نقض اصل تمایز در میراث تاریخی؟

در پی حملات اخیر به ساختمان استانداری اصفهان و وارد شدن آسیب‌هایی ناشی از موج انفجار به بخش‌هایی از بافت تاریخی این شهر، بار دیگر مسئله «مصونیت میراث‌فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه» به یکی از نگرانی‌های جدی جامعه میراث‌فرهنگی تبدیل شده است. آنچه اهمیت این رویداد را دوچندان می‌کند، قرار گرفتن برخی از بناهای آسیب‌دیده در محدوده میدان نقش‌جهان و دولتخانه صفوی است؛ مجموعه‌ای که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و به‌عنوان بخشی از میراث مشترک بشریت شناخته می‌شود. هرگونه آسیب به این محدوده نه‌تنها یک خسارت ملی، بلکه موضوعی قابل‌طرح در سطح نظام حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های مرتبط با حفاظت از میراث‌فرهنگی در زمان جنگ محسوب می‌شود. براساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و پروتکل‌های الحاقی آن، دولت‌ها موظف‌اند از هرگونه اقدام نظامی که به تخریب یا آسیب به آثار تاریخی، موزه‌ها و مراکز فرهنگی منجر شود، خودداری کنند و حتی در جریان عملیات نظامی نیز اصل «تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی» را رعایت کنند. در چنین چارچوبی، آسیب واردشده به بناهای تاریخی در حریم یکی از مهم‌ترین میدان‌های ثبت جهانی جهان، پرسش‌هایی جدی درباره مسئولیت‌های حقوقی دولت‌ها، کارآمدی سازوکارهای بین‌المللی و نقش نهادهایی مانند یونسکو در مواجهه با تهدیدهای فزاینده علیه میراث‌فرهنگی مطرح می‌کند. از سوی دیگر، تجربه‌های تلخ سال‌های اخیر در سوریه، عراق و فلسطین نشان داده است درصورت بی‌توجهی جامعه جهانی، میراث‌فرهنگی می‌تواند به یکی از نخستین قربانیان جنگ تبدیل شود. از همین رو، بسیاری از کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند سکوت یا واکنش‌های حداقلی نهادهای بین‌المللی می‌تواند پیامدهای خطرناکی برای امنیت میراث جهانی داشته باشد. در همین زمینه برای بررسی ابعاد حقوقی، بین‌المللی و پیامدهای این رویداد برای میراث فرهنگی ثبت جهانی ایران با «منیر خلقی»، کارشناس حقوق میراث‌فرهنگی و رئیس کمیته ملی موزه‌های ایران (ایکوم)، گفت‌وگویی تفصیلی انجام دادیم تا ابعاد این مسئله را از منظر حقوق بین‌الملل بررسی کنیم.

تمام آثار موزه‌ها به مخازن امن منتقل شد

|پیام ما| وزیر میراث‌فرهنگی با بیان اینکه تخریب‌ آثار تاریخی ایران در جنگ اخیر تاکنون در هشت نامه به مجامع بین‌المللی گزارش شده است، گفت: تمام آثار موزه‌های کشور به مخازن امن منتقل شده و تاکنون هیچ آسیبی به این مخازن وارد نشده و پیش‌بینی‌های لازم برای صیانت از آثار تاریخی انجام شده است.