بایگانی مطالب: فرهنگ

ما با جنگ هم‌زادیـــــــــم

ادبیات داستانی چگونه جنگ‌ها را بازنمایی می‌کند؟

صنایع‌دستی در تنگنای جنگ و قطع اینترنت

| پیام ما | بازار صنایع‌دستی ایران که همواره یکی از مهم‌ترین پیوندهای میان فرهنگ، اقتصاد محلی و معیشت خانوارها بوده، در ماه‌های اخیر زیر فشار هم‌زمان جنگ، رکود اقتصادی و قطع اینترنت با بحرانی کم‌سابقه روبه‌رو شده است. کاهش قدرت خرید، ازدست‌رفتن مسیرهای فروش آنلاین و افت شدید گردشگری، نه‌تنها چرخه تولید و عرضه را مختل کرده، بلکه زندگی هزاران هنرمند، به‌ویژه زنان در مناطق محروم را در معرض فروپاشی قرار داده است.

قاب‌بندی انزوا و انتظار در سینمای معاصر

مرثیه‌ای برای کاشی‌های ۴۵۰ ساله

در پی حملات اخیر به شهرهای ایران، گزارش‌هایی از آسیب‌دیدن زیرساخت‌های فرهنگی، علمی و همچنین تعدادی از بناهای تاریخی کشور منتشر شده است. این موضوع از منظر حقوق بین‌الملل فرهنگی و کنوانسیون‌های مرتبط با حفاظت از میراث‌فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا طبق اسناد بین‌المللی از جمله کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه و پروتکل‌های الحاقی آن، اموال فرهنگی از جمله بناهای تاریخی، موزه‌ها، مراکز علمی و آموزشی باید در زمان جنگ از هرگونه حمله یا استفاده نظامی مصون بمانند.

مدرسه در تبعید

جهان سعدی در نسبت میان سادگی و پیچیدگی

میراثِ معلق

|پیام ما| بهمن ۱۴۰۳ بود که اعلام شد ۱۵۱ اثر نفیس از موزه‌های «رضا عباسی»، «مقدم»، «آبگینه»، «فرش» و «هنرهای ملی» به چین رفته‌اند تا در نمایشگاه «سرزمین مهر» به نمایش درآیند. نمایشگاهی که قرار بود شش ماه طول بکشد و حالا بیش از یک سال است که ادامه پیدا کرده و اشیا آن هنوز به کشور بازنگشته‌اند. اواخر بهمن‌ماه ۱۴۰۴ و چند روز پیش از آغاز جنگ چهل‌روزه؛ هیئت دولت با تمدید نمایشگاه و حضور آثار نفیس ایران در چین موافقت کرد و طبق آخرین مصوبه، این آثار تا ۲۵ اردیبهشت در چین هستند و بعد باید به ایران بازگردند در شرایطی که ایران روزهای ملتهبی را می‌گذراند کسی توضیح نداد که چرا باید این آثار همچنان در خارج از کشور باقی بمانند. حالا هم که جنگ و وضعیت ناپایدار بهانه تازه‌ای ایجاد کرده تا سرنوشت آثار این نمایشگاه همچنان در ابهام بماند. در این میان مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به خلأهای قانونی در زمینه انتقال آثار تاریخی به خارج از کشور پرداخته و تأکید کرده که خروج آثار به شکلی که در سال‌های اخیر مرسوم شده، دارای ایرادهای قانونی است و توصیه کرده تا زمانی که تکلیف تعریف نفایس در ادبیات میراثی کشور و قوانین مربوط به آن روشن نشده، خروج آثار تاریخی از کشور متوقف شود.

آموزش در تنگنای بحران‌ها

| پیام ما | نظام آموزشی ایران در ماه‌های اخیر، درگیر اختلالی عمیق و چندلایه شده است. اختلالی که از تعطیلی طولانی‌مدت مدارس آغاز و تا ناکارآمدی آموزش مجازی و فقدان سیاست‌گذاری منعطف ادامه پیدا کرده. در این میان، معلمان و والدین، به‌عنوان دو ضلع اصلی این نظام، از تجربه‌ای می‌گویند که بیش از هر زمان دیگری، شکاف میان سیاست‌گذاری و واقعیت آموزشی را آشکار کرده است.

نسخه جهان برای پرورش کودکان خلاق چیست؟

نه سال از آن روز می‌گذرد که سازمان ملل متحد، ۲۱ آوریل (یکم اردیبهشت) را به‌عنوان روز جهانی خلاقیت نام‌گذاری کرد؛ روزی برای یادآوری نقش حیاتی خلاقیت در توسعه پایدار و حل مشکلات جهانی. بااین‌حال، در این میان، نقش حیاتی آموزش در پرورش این خلاقیت، اغلب نادیده گرفته می‌شود. در گذشته، حفظ اطلاعات، سنگ بنای آموزش بود؛ اما امروزه، نظام‌های آموزشی در کشورهای پیشرو، رویکردی متفاوت در پیش گرفته‌اند و پرورش «خلاقیت» را به‌عنوان مهارت کلیدی در اولویت قرار می‌دهند. برنامه‌ریزان آموزشی معتقدند خلاقیت علاوه بر آنکه محرکی برای نوآوری و پیشرفت اقتصادی است، با رشد فردی، سلامت روان و توانایی حل مسئله نیز ارتباط مستقیم دارد. این باور، منجر به تحولی چشمگیر در بسیاری از کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا شده است. خلاقیت دیگر یک مهارت جانبی نیست، بلکه به‌عنوان یکی از پایه‌های اصلی آموزش شناخته می‌شود. این تغییر، نشان‌دهنده درک عمیق‌تری از اهمیت خلاقیت در شکل‌دهی آینده است.

مدرسه یا کارخانه ذهن

مدرسه ترکیبی از خاطرات خوش و ناخوش است؛ بیدارشدن در صبح‌های سرد زمستانی ممکن است برای بسیاری از دانش‌آموزان سخت باشد، اما اردوها و تفریحاتی مثل سینما رفتن، خاطرات شیرین دوران مدرسه را می‌سازند. «فرشته شیخ‌الاسلام» مدیر مدرسه «کارآفرینی صهبا» است. مدرسه‌ای که به دلیل رویکرد بازی‌محور، پروژه‌محور و خانواده‌محورش در گروه مدارس برتر استان قم قرار گرفته است. او که در حوزه فلسفه تعلیم‌وتربیت نیز پژوهش و فعالیت دارد، در گفت‌وگو با «پیام ما» درباره شکل متفاوتی از فضای مدرسه می‌گوید که به بروز خلاقیت کمک می‌کند: «ما در مدرسه به‌جای نیمکت‌های معمول که محدودیت‌های حرکتی ایجاد می‌کنند، میز و صندلی چوبی داریم که هر سال توسط خود بچه‌ها رنگ می‌شوند. سعی می‌کنیم فضای فیزیکی و محیطی مدرسه مانند طراحی نیمکت‌ها و چینش آن‌ها گرفته تا نوع تغذیه و نحوه آماده‌سازی آن تجربه متفاوتی باشد.»