بایگانی مطالب: منابع طبیعی

اعزام دیرهنگام

نفس‌های «مصطفی عبداللهی» کشیده و صدایش آرام است. تصاویر، جسم سوخته‌ او را در بیمارستان مطهری تهران نشان می‌دهند. صورتش ورم دارد و باندهایی دور سرچ پیچیده شده است، به‌زحمت صحبت می‌کند و این آخرین تصویر این جنگلبان لرستانی است. او ۲۷ مهرماه درحالی‌که آتش در جنگل‌های بام خرم‌آباد گسترده شده بود، در محاصره شعله‌ها قرار گرفت و دو روز در بیمارستان عشایر لرستان ماند. تلاش‌ها برای انتقالش به اصفهان یا تهران بی‌نتیجه بود. او دو روز بعد از حادثه و وقتی عفونت گسترده شده بود، با تلاش فعالان محلی به تهران آمد؛ اما جسمش تحمل این آسیب گسترده را نداشت و روز گذشته از دست رفت. آتش جنگل‌های بام به‌خاطر اتصالی سیم‌های برق شروع شد و عبداللهی جزو ۳۷ کارگر نگهبان بام بود، کارگران شرکتی زیر نظر سازمان منابع‌طبیعی استان لرستان که حالا این آتش، جان او را در خود تمام کرده است.

تعارض بین خرس‌ها و آدم‌ها صفر نمی‌شود

خرس آمل چه در هفته‌های اخیر و چه در تعطیلات نوروز،‌ در هر حال کشته شده است. این موضوع را رئیس اداره حفاظت محیط‌زیست شهرستان آمل نیز تأیید کرده است و گفته «اصل تلف شدن دو قلاده خرس توله و مادرش در جنگل‌های «اندرزکوه» دهستان چلاو آمل درست است.» وقتی این خبر را در کنار سایر اخبار کشته شدن خرس‌ها در مازندران می‌گذاریم، به یک کلمه می‌رسیم: «تعارض». انگیزه‌ها البته متفاوتند؛‌ باغداران و دامداران برای حفاظت از باغ‌ها و دام‌ها این گونه را می‌کشند، گروه دیگری برای تفریح ماشه را می‌چکانند و دسته سوم گوشت و روغن برایشان انگیزه‌ای است تا خرس‌ها را هدف بگیرند. به‌گفته «پیمان مقدس» کارشناس حفاظت، در غرب مازندران و استان گیلان، گرفتن روغن خرس بین بخشی از محلی‌ها رواج دارد و از گوشت این گونه هم استفاده می‌کنند.

فرایند پرابهام انتخاب رئیس سازمان منابع‌طبیعی

فرایند اپیزودیک انتخاب رئیس سازمان منابع‌طبیعی کشور پس از معرفی ده‌ها چهره ناشناس در حوزه منابع‌ طبیعی وارد هفته جدید شد. بیش از دو ماه پیش وزیر جهاد در دولت پزشکیان معرفی شد و بلافاصله تغییرات در بدنه وزارت با چندین انتصاب در آغاز شد. اما تاکنون سرنوشت اداره سازمان منابع‌طبیعی کشور که بیش از ۸۰ درصد اراضی کشور را مدیریت می‌کند، مشخص نیست و اندک اطلاعات بیرون‌آمده از اتاق فکر و «درهای بسته» معروف این روزهای رسانه منجر به گمانه‌زنی‌های متعدد در این ارتباط شده است. در آخرین خبرها گمانه‌زنی‌هایی برای انتخاب یکی از مدیران میانی وزارت جهاد با تخصص غیرمرتبط برای سازمان در میان بود که با واکنش کنشگران و متخصصان امر مواجه شد. اما مسئول اداره تشکیلات منابع‌طبیعی چه ویژگی‌های تخصصی را نیاز دارد؟

نمایشگاه محیط‌زیست به شرط رعایت اصول پایداری

اولین دوره نمایشگاه‌ بین‌المللی محیط‌زیست سال ۱۳۷۱ بود و آذرماه امسال هم قرار است بیست‌و‌دومین دوره آن برگزار شود. این نمایشگاه‌ها باید براساس چه استانداردهایی برگزار شوند و وضعیت کنونی آنها به‌نفع محیط‌زیست است؟ تجربه‌های پیشین نشان داده است حتی غرفه سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز محیط‌زیستی نبوده و در آن این استانداردها رعایت نمی‌شود.

آهنگ آبخوان‌ها از آوا افتاد

|پیام ما| خبر درگذشت دکتر «سید آهنگ کوثر»، پدر دانش نوین آبخوان‌داری ایران و عضو هیئت‌علمی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جامعه علمی و متخصصان منابع طبیعی را در غم فرو برد. دکتر کوثر به‌عنوان یکی از پیشگامان توسعه پایدار منابع آب و احیای آبخوان‌های کشور، نقشی بی‌بدیل در مدیریت منابع آب ایران داشت و افزایش آگاهی عمومی درباره ضرورت حفظ منابع آبی را به‌عنوان یکی از اهداف اصلی خود دنبال می‌کرد.

شفافیت؛ مطالبه اصلی در انتخاب رئیس سازمان منابع‌طبیعی

روز انتخاب نزدیک می‌شود، انتخابی سخت برای نوری قزلجه، وزیر جهادکشاورزی که باید همین روزها فردی را بر صدر یکی از معاونت‌های وزارتخانه متبوع خود بنشاند که خودش به‌اندازه یک وزارتخانه اهمیت دارد؛ زیرا مسئول حراست از ۱۳۵ میلیون هکتار عرصه طبیعی یعنی نزدیک ۸۲ درصد مساحت ایران است. اهمیت این انتخاب زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم در حال حاضر این سازمان به کشتی طوفان‌زده‌ای می‌ماند که از یک‌سو با کمبود و فرسودگی امکانات و نیروهای انسانی دست‌وپنجه نرم می‌کند و از سویی دیگر، طرف حساب زیاده‌خواهانی است که به‌دنبال بهره‌برداری هرچه بیشتر از طبیعت کشورمان هستند. به همین دلیل است که مطالبه اصلی فعالان منابع طبیعی، رعایت کامل اصل شفافیت توسط وزیر جهادکشاورزی و پرهیز از هرگونه لابی‌گری در دالان‌های این وزارتخانه در فرآیند رئیس آینده سازمان منابع‌طبیعی است؛ اگرچه شنیده‌ها حاکی از آن است برخی افراد خارج از سازمان، بیشتر از سایر گزینه‌ها به ریاست سازمان متولی حفظ طبیعت ایران نزدیک هستند.

مُفت‌فروشیِ آب

احکام لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ در بخش منابع عمومی دولت منتشر شد و بخشی از آن به موضوعات آب و کشاورزی اختصاص داشت. گرچه هنوز سایر نهادهای پژوهشی کشور از جمله مرکز پژوهش‌های مجلس تحلیلی از آن ارائه نداده است، اما برخی کارشناسان بخش کشاورزی می‌گویند قیمت آب و جرایم مربوط به آن، همچنان پایین است و این ارزانی، دست بهره‌برداران را برای برداشت‌های غیرمجاز باز می‌گذارد. این گروه از کارشناسان بر این باورند که نگاه دولت در تنظیم این سند، درآمدزایی از جریمه‌های مربوط به بخش آب و کشاورزی است و نه برنامه‌ریزی اعتباری برای آن.

ابعاد امنیتی فرونشست زمین و افول سیاست‌ورزی

سد «دوستی» در محاصره شن‌های روان

باوجود اجرای طرح مقابله با بیابان، شن‌های روانِ تثبیت‌نشده در خراسان‌شمالی علاوه‌بر طوفان‌های گردوغبار مشکل جدیدی در تأسیسات آبرسانی به‌وجود آورده و این‌بار «سد دوستی»، مهمترین منبع آبرسان به شهر مشهد و بخش‌های قابل‌توجهی از خراسان‌رضوی را تحت‌تأثیر قرار داده است. روز گذشته شرکت آب منطقه‌ای خراسان‌رضوی اعلام کرده است با طوفان‌های شن مکرر در شهرستان سرخس بخش‌هایی از شبکه آبیاری در زیر ماسه‌ها دفن می‌شود. ماسه‌ها بر آبراهه‌های رودخانه‌ها، کانال‌ها، انهار و بر روی شبکه هیدروگرافی منطقه نیز آثار منفی کاملاً مشهودی باقی گذاشته‌اند. همچنین، مسدود شدن شبکه پایاب «دوستی»، ایجاد انحراف در مسیر آب‌های جاری و درنهایت فرسایش کناره رودخانه‌ها از دیگر چالش‌هایی است که ماسه‌های روان سرخس ایجاد کرده است.

جاده‌‌ای میانه خطر و فرصت

در دل زیبایی‌های کردستان، جاده‌ای پیچ‌درپیچ و ناهموار از مریوان تا سنندج کشیده شده است؛ جاده‌ای که سال‌هاست بخشی از بار سنگین تجارت، اقتصاد و ترانزیت کشور را بر دوش می‌کشد. این جاده، نه‌تنها شاهراهی برای ارتباط با مرز رسمی و بین‌المللی باشماق مریوان در غرب کشور است، بلکه یکی از پرمخاطره‌ترین راه‌ها برای کامیون‌ها و نفتکش‌های سنگینی است که هرروزه از دل آن عبور می‌کنند. مرز باشماق مریوان، با بیش از یک دهه فعالیت رسمی، سالانه پذیرای میلیون‌ها تن کالا و هزاران تانکر عراقی و ایرانی است که از این مسیر، محموله‌های خود را به اقصی نقاط کشور منتقل می‌کنند.