ریحانه حیدری
خبرنگار
ریحانه حیدری
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴
از خانههای خشتی تا روزیِ زنانه
در سالهای اخیر، اقامتگاههای بومگردی بهویژه اقامتگاههای تحت مدیریت زنان، به نقطهعطفی در صنعت گردشگری ایران تبدیل شدهاند. در این میان، زنان مدیر این اقامتگاهها با ابتکار و تلاش بیوقفه، نهتنها به احیای فرهنگ محلی و سنتهای بومی پرداختهاند، بلکه کارآفرینی و ایجاد فرصتهای شغلی برای دیگر زنان را نیز تسهیل کردهاند. بهعنوان مثال، در دل روستای سلین در اورامان خانوادهای اقامتگاه بومگردی دایر کردهاند و مادر خانواده بههمراه فرزندانش آن را اداره میکنند. اتاقهای این اقامتگاه با نمادهایی از انار و میخک که از محصولات محلی این منطقه و کار دست زنان است، تزئین شدهاند. همچنین، فضایی برای پوشیدن لباس کردی و گرفتن عکس فراهم شده است تا هرکدام از مسافران بتوانند لباس کردی بپوشند و عکس بگیرند. بااینحال، با ورود بیماری کرونا، صنف گردشگری با چالشهای بیشماری روبهرو شد. بانوان مدیر این اقامتگاهها نیز در این دوران با مشکلات خاص خود مانند کاهش شدید گردشگران و نگرانیهای مالی مواجه شدند. اما با وجود این موانع، بسیاری از آنها به تلاش و همت خود ادامه دادند و بهتدریج موفق شدند به رونق نسبی پیشین بازگردند.
ریحانه حیدری
۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴
سفرههای رنگارنگ اهالی جنوب
شیرینی خرما، تندی فلفل و بوی ماهی، روح فرهنگ غذایی جنوب ایران را شکل میدهند. اینجا قهوه را با آیینی خاص دم میکنند و خرما همدم همیشگی سفرهها است. خلیجفارس با هوای شرجی و هرم گرمایش چنان تأثیری در سبک غذایی مردم این منطقه داشته که هر لقمه، قصهای از نخلستان و دریا را روایت میکند. به بهانه روز ملی خلیجفارس و برای کشف رازهای فرهنگ غذایی این منطقه، با سهراب دریابندری، مترجم، مستندساز و دستیار نجف دریابندری و فهیمه راستکار در کتاب مستطاب آشپزی گفتوگو کردهایم. او در این گفتوگو از تجربه سفر به سفرههای مردم جنوب ایران گفته است.
ریحانه حیدری
۹ فروردین ۱۴۰۴
زنان در قاب آیینهکاری
آینهکاری از دیرباز در فرهنگ و هنر ایرانی جایگاهی ویژه داشته است. از کاخهای باشکوه تا مساجد و امامزادهها، آینهکاری بهعنوان هنری اصیل، زیبایی و شکوه را به فضاها بخشیده است. در گذشته، آینهکاری بهعنوان حرفهای مردانه شناخته میشد، اما امروز زنان هنرمند با ظرافت و خلاقیت خود، این هنر را از بناهای تاریخی به زندگی روزمره مردم آوردهاند و آن را به حوزهای زنانه نیز تبدیل کردهاند. غزل رستمی، مدرس و هنرمند آینهکار، در گفتوگو با «پیام ما» به بررسی نقش زنان در احیای این هنر اصیل و چالشهایی که در این مسیر با آنها مواجه هستند، پرداخته است. از انتخاب آینهکاری بهعنوان حرفه تا مواجهه با فضایی که زمانی مردانه تلقی میشد، داستان زنان در این حوزه، داستان شکستن قالبها و ساختن زیبایی از میان شکستگیها است.
ریحانه حیدری
۸ اسفند ۱۴۰۳
مسئولیت اجتماعی یا مسئولیتگریزی
در عصری که تخریبهای زیستمحیطی و بحرانهای اجتماعی، آینده کره زمین را به خطر انداختهاند، کشورها و جوامع مختلف در سراسر جهان بیش از هر زمان دیگری به فکر اصلاح عملکرد خود در حوزههای گوناگون هستند. هدف آنها دستیابی به پایداری بیشتر و ساختن آیندهای است که در آن نسلهای بعدی نیز بتوانند از منابع طبیعی و اجتماعی بهرهمند شوند. در این میان، موضوع مسئولیت اجتماعی بیش ازپیش اهمیت یافته است، بهویژه از زمانی که شرکتها و سازمانها به این حوزه توجه ویژهای نشان دادهاند و بودجههایی تحتعنوان مسئولیت اجتماعی به آنها تخصیص داده شده است. اما سؤال اینجاست که شرکتها و سازمانها تا چه حد به تعهدات خود در قبال جامعه و محیط زیست عمل میکنند؟ آیا بودجههای اختصاصیافته به مسئولیت اجتماعی واقعاً به دست جوامع محلی و پروژههای پایدار میرسد؟ برای پاسخ به این سؤالات و بررسی عملکرد شرکتها در حوزه پایداری و پیگیری اقدامات آنها در قبال مسئولیت اجتماعی، با «شهرام فرضی»، کارشناس مسئولیتهای اجتماعی شرکتی، به گفتوگو نشستیم. در ادامه، مشروح این گفتوگو را میخوانید:
ریحانه حیدری
۲۵ بهمن ۱۴۰۳
نمایشگاه تهران؛ نمایش درد و دلی پر از هنر
نمایشگاه گردشگری از هشت صبح شروع شده اما هنوز برخی از غرفهداران کارهای دکور و سازههای خود را به طور کامل تمام نکردهاند. وارد سالنهای نمایشگاه صنایعدستی و گردشگری میشویم، صدای موسیقی جنوبی را میشنویم و همین صدا که هر چند ساعت یکبار تکرار میشود، بازدیدکنندگان را به وجد آورده است. گاهی ترکمنها هم رقص خودشان را با سازهای جنوبی هماهنگ میکنند. از هر غرفهای که گذر میکنیم غرفهداران با خوراکیها و شیرینیجات شهر خودشان از مردم و دیگر غرفهداران پذیرایی میکنند.
ریحانه حیدری
۱۸ بهمن ۱۴۰۳
فرصت آزمون و خطا نداریم
استفاده از روشهای سنتی کشاورزی، خاکی که کیمیا است را از حاصلخیزی ساقط میکند و آب که مایه حیات است را هدر میدهد؛ استفاده از کودهای شیمیایی هم میتواند آسیبزننده باشد. اما بهکارگیری روشهای نوین کشاورزی و کشاورزی پایدار میتواند از این تخریبها جلوگیری کند؛ یعنی مانع هدررفت آب شود، از شوری خاک جلوگیری کند و حاصلخیزی خاک تهدید نشود، از طرف دیگر سود اقتصادی هم تأمین شود. به همین خاطر است که سالانه کشورهای بیشتری به استفاده از کشاورزی پایدار رو میآورند و زمینهای بیشتری با این روش به زیر کشت میروند. برای بررسی «سیاستهای کشاورزی پایدار در ایران» به سراغ عباس کشاورز، معاون پژوهشی مرکز ملی مطالعات آب و کشاورزی اتاق بازرگانی ایران رفتیم. او مقالات متعددی در خصوص کشاورزی پایدار دارد و در حوزه آبوخاک تحقیقات زیادی انجام داده است. کشاورز پیشتر و در سال ۹۸ مدتی سرپرست وزارت جهاد کشاورزی بود. به اعتقاد او، استفاده از دانش روز و استفاده از خرد جمعی، راهکاری برای برونرفت از چالشهای بخش کشاورزی است.
ریحانه حیدری
۱۱ بهمن ۱۴۰۳
تاکسیهای برقی از رویا فروشی تا واقعیت
حل معضلات ناشی از تغییر اقلیم و بحرانهای زیستمحیطی دیگر یک امر فانتزی برای سیاستمداران نیست، بلکه به یک مسئله خطیر برای بقای آنها در قدرت در سراسر جهان تبدیل شده است. ازاینرو سیاستگذاران دچار چالش شدهاند تا از مصرف سوختهای فسیلی فاصله بگیرند و از انرژیهای تجدیدپذیر استفاده کنند. در میان، تغییردادن اجاقهای خوراکپزی از گازی به برقی و استفاده از خودروهای برقی در حملونقل عمومی و... بخش کوچکی از کارهایی است که حاکمان میتوانند برای کاهش آلودگی سوختهای فسیلی، انجام دهند. البته شروع هر کار تازهای مصائب خودش را دارد، مخصوصاً زمانی که این کارِ تازه چندوجهی و چندعاملی هم باشد؛ نمونه بارز آن واردات خودروهای برقی به ایران و بهخصوص به سیستم حملونقل شهر تهران است. نفس شهروندان پایتخت سالها است که تنگ میشود و هر سال هزاران نفر از مردم این شهر بهخاطر آلودگی هوا از دنیا میروند و آسیب میبینند. در این شرایط، دولت و شهرداری تهران برای کاهش آلودگی هوا وعده واردات تاکسیهای برقی و ایجاد جایگاههای شارژ اتومبیلها را دادند و از اینجا بود که مسائل رانندههای تاکسیهای اقساطی شروع شد.
ریحانه حیدری
۴ بهمن ۱۴۰۳
درخت دوستی بنشان که کام دل بهبار آرد
این روزها درباره مسئولیت اجتماعی بیش از هر زمان دیگری میشنویم، علاوه بر اینکه شرکتها، سازمانها و افراد یکسری منافعی دارند و از سوی دیگر آنها هم در قبال اجتماع، محیط زیست و... باید وظایفی را ایفا کنند. افراد جامعه هر کدام باید در نقشی که برعهده دارند نسبت به کم آبی، تولید زباله، آتشسوزی جنگلها و مراقبت از گونههای نادر نسبت به گذشته حساستر باشند؛ این موضوع را میتوان به عملکرد شرکتها و سازمانهای بزرگ برای ایفای نقش خودشان در قالب مسئولیت اجتماعی بسط داد. سادهترین و راحتترین کاری که یک سازمان میتواند انجام دهد استفاده کمتر از ظروف یکبار مصرف است یا اینکه چطور میتوانند زبالههای کمتری تولید کنند، از طرف دیگری باید از خودشان بپرسند تا چه اندازه در راستای پذیرش و انجام مسئولیت اجتماعی به کارمندانشان آموزش دادند؟ اما شرکتهایی هم فعالیت میکنند که عملکردشان انجام کارهایی در حوزه مسئولیت اجتماعی است. درخت میکارند، آب و علوفه برای حیوانات در مناطق گرمسیری تهیه میکنند، ردپای کربن را کاهش میدهند و... اگر زمانی که خوشحال هستید و اوضاع بر وفق مرادتان هست میتوانید صدقه شاد بودنتان را با حمایت از گونههای در معرض انقراض بدهید، یا اگر عزیزتان از دنیا رفته و میخواهید یادش سبز بماند درختی بکارید یا اگر فرزندی در راه دارید به نام او از هیرکانی حمایت کنید؛ این کسب و کارهای تازه مسیر کارهای نیک کردن را برای شهروندان آسان کردند اما برای اینکه بتوانند ادامه دهند، نیاز به حمایت بیشتری هم دارند.