فرشته رضایی

بسیاری از کنشگران و آگاهان مطلع به قوانین امور راهنمایی و رانندگی معتقدند موتورسواری بانوان جرم نیست و در قانون هیچ مجازاتی برای آن بیان نشده است. اما راهنمایی و رانندگی همواره با اعلام ممنوع بودن موتورسواری زنان و به استناد یک تبصرهٔ پرابهام، از دادن گواهینامه به بانوان امتناع می‌کند. از طرفی رانندگی بدون گواهینامه تخلف است و بیمه نیز پاسخگوی راننده بدون گواهینامه نیست. براساس ماده ۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، «هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است، جرم محسوب می‌شود». باتوجه‌به اینکه تاکنون برای موتورسواری بانوان هیچ مجازاتی تعیین نشده است، پس از نظر قانونی این عمل جرم نیست.

دوم مهرماه تعدادی از رانندگان تاکسی‌های برقی در خیابان بهشت تجمع کردند تا اعتراض خود را به شورا و شهرداری برسانند. آنان با دادن شعارهایی نارضایتی خود را از تاکسی برقی عنوان کردند که این نارضایتی چند عامل داشت؛ یکی، وام بلاعوض و کمک دولت و دیگری، نبودن قطعات موردنیاز ماشین و همچنین کمبود جایگاه‌های شارژ خودرو بود. البته رانندگان تاکسی‌های برقی حالا نمی‌دانند اعتراض خود را به کجا و کدام نهاد اعلام کنند؟ شورا و شهرداری دولت را مقصر می‌داند و از خود رفع تکلیف می‌کند و رانندگان هم مدیریت شهری را که ابتدا این فضا و فرصت را برایشان به وجود آورد و حالا آنان را گرفتار قسط و وام و هزینه‌های وعده‌داده‌ای کرده‌اند که به دستشان نرسید.

همهٔ دستگاه‌ها آماده بودند، از مدیریت شهری گرفته تا پلیس راهور؛ اما باز هم ترافیک شدید همزمان با بازگشایی مدارس میهمان ناخوانده خیابان‌های پایتخت شد تا «غافلگیری» چاشنی همیشگی سخنان متولیان امر باشد. بازگشایی چهار هزار و ۲۰۰ مدرسه و حضور یک میلیون و ۳۰۰ هزار دانش‌آموز از ابتدای مهرماه بروز ترافیک را در تهران قابل انتظار می‌کند؛ اما وقتی پیک ترافیک بیش از حد انتظار است، نشان از کمبود زیرساخت‌ها و بیراهه رفتن وعده‌ها می‌دهد. براساس اعلام رسمی پلیس راهور در سه روز اول مهرماه ترافیک تهران افزایش ۳۰ درصدی داشته است که علت آن بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها عنوان می‌شود. دو روز پیش «علیرضا زاکانی» از تلاش دوماههٔ مدیریت شهری خبر داد تا به‌زعم او، « اول مهر خوبی در حوزهٔ حمل‌ونقل و ترافیک» داشته باشیم. بنابر اظهارات شهردار تهران که در سایت شهر منتشر شده، او گفته است: امسال در آغاز سال تحصیلی شاهد شرایط جدید ترافیکی به‌نفع مردم هستیم. در مدیریت ترافیکی سال تحصیلی شاهد همکاری بین بخش میان دولت، وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت کشور و دستگاه‌های انتظامی با مدیریت شهری بودیم.

تا اول مهر و بازگشایی مدارس چیز زیادی نمانده است. برخی، خریدهای مدرسۀ دانش‌آموزان را موکول به دقایق پایانی قبل از بازگشایی مدارس کرده‌اند. تورم و تبعات آن، دامان تهیۀ نوشت‌افزار را هم گرفته است. خانواده‌های بسیاری اقدام به خرید لوازم‌تحریر کرده‌اند و خانواده‌های دیگر، منتظر لحظات آخر، دریافت حقوق و احتمالاً تخفیف‌های پاییزی. کودکان اما قربانی این نابرابری و تورم هستند. بخش زیادی از آنان، ناگزیر به استفاده از لوازم‌تحریر کم‌کیفیت، اما ارزان هستند؛ مدادی که زودبه‌زود با هر تراش شکسته می‌شود، خودکاری که روان نمی‌نویسد و کیف و جامدادی‌ای که زود فرسوده و خراب می‌شوند.

ساخت مسکن ۲۰۰ هزار نفری، وعده‌ای بود که از سوی زاکانی شهردار تهران در خردادماه جاری داده شد. ساخت این تعداد مسکن، ۹ خردادماه ۱۴۰۳ با حضور مخبر سرپرست وقت ریاست‌جمهوری، «مهدی چمران» رئیس شورای اسلامی شهر تهران و زاکانی شهردار تهران و سایر مدیران شهرداری، در منطقۀ ۲۱ برگزار شد. بر اساس این طرح، بنا بود ۲۶ شهرک الگو ساخته شود که اعلام شده بود ساخت ۶ شهرک به‌صورت هم‌زمان در منطقۀ ۲۱، شروع به کار می‌کند. اما اکنون پس از گذشت سه ماه، خبری از ساخت این خانه‌ها نیست؛ موضوعی که باعث شد امروز هم در صحن شورای شهر، دربارۀ آن از شهردار سؤال شود. بر این اساس، «سوده نجفی» عضو شورای شهر تهران، با بیان اینکه متأسفانه امروز با گذشت بیش از ۳ ماه، هنوز هیچ اقدامی در سطح شهر تهران دربارۀ ساخت این شهرک‌ها دیده نمی‌شودِ، بیان کرد: اصلاً محلی که قرار است این شهرک‌ها ساخته شود، مشخص نیست.

خرابی آسانسورها و پله‌برقی‌های یکی از خطوط مترو، داستان هرروزۀ این خطوط حمل‌ونقل شهری است. این روزها تعداد مسافران مترو به دلایل اقتصادی بیشتر شده است و ساعاتی از روز که به آن پیک حرکت گفته می‌شود، حجم تردد مسافران به اوج خود می‌رسد، اما وضعیت تردد برای سالمندان و بیماران و افراد دارای معلولیت برای استفاده از خطوط مترو، هر روز سخت‎تر از قبل می‌شود. آسانسورها و پله‌برقی‌های خراب، توان یک تردد آسان و بدون دردسر را از شهروندان گرفته است. بیش از ۱۶۰ ایستگاه فعال مترو در تهران وجود دارد که هم‌زمان با آغاز فصل بازگشایی مدارس، ضروری است که مدیران شرکت مترو و شهرداری، اقدامات جدی و سریع‌تری را برای رفع نقایص انجام دهند.

با نزدیک‌شدن به آغاز ماه مهر، شهرداری تهران طرحی را تحت عنوان «ساماندهی آسیب‌های اجتماعی» آغاز کرده است که در قالب آن، اقدام به جمع‌آوری معتادان متجاهر در شهر می‌کند. آن‌گونه که سرپرست سازمان خدمات و مشارکت‌های اجتماعی شهرداری تهران، به «ایلنا» بیان کرده است، «هدف از اجرای مرحلۀ چهارم طرح ساماندهی آسیب‌های اجتماعی، این است که فضای شهر به‌عنوان فضایی که قرار است دانش‌آموزان در آن رفت‌وآمد کنند، پاکیزه باشد.» بر این اساس، قرار است در بوستان‌ها و فضایی که نزدیک مدارس است و دانش‌آموزان از آن‌ها استفاده می‌کنند، اقدام به جمع‌آوری معتادان کنند. «محمد نقیب» همچنین از شهروندان تهرانی خواسته است، مکان‌هایی که افراد آسیب‌دیده اعم از معتاد متجاهر و... حضور دارند را از طریق سامانۀ ۱۳۷ به شهرداری تهران اطلاع دهند تا آن نقطه را «پاک» کنیم! پاک‌سازی یا پاک‌انگاری شهر از معتادان که واژۀ نامناسبی برای یک پدیده و آسیب شهری است، همواره در سال‌های اخیر از سوی متولیان امر بیان می‌شود. اعتیاد، کودک کار، تکدی‌گری، زنان بی‌خانمان و ...، از آسیب‌های شهرهاست و بی‌تردید راهکار کاهش بسیاری از این آسیب‌ها، نه جمع‌آوری که اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه و بلندمدت است. بااین‌حال باید دید این جمع‌آوری معتادان متجاهر، چه کمکی به شهروندان و نوجوانان دانش‌آموز و زیست شهری آنان خواهد کرد؟ در دیگر کشورها برای بهبود وضعیت و پیشگیری از افزایش این پدیدۀ شهری، چه اقداماتی انجام می‌دهند و چقدر چنین اقدامات نمادین، مؤثر و کمک‌کننده خواهد بود؟

روزگار بلوچ و کودکانش، سراسر رنج و غصه است. کودکان بلوچ همه‌جور سختی کشیده‌اند؛ از بی‌شناسنامه‌بودن تا فقر و گرسنگی. محرومیت همچون غباری بر زندگی آنان نشسته و خیال رفتن ندارد. بسیاری از کودکان خردسال هم در این رنج سهیم‌اند؛ از آنجا که به آنان غذا و مواد مغذی کافی نمی‌رسد و در نتیجه بسیاری از آنان با چالش‌های رشد در سنین کودکی مواجه‌اند. بر اساس آماری که هفتۀ گذشته رئیس دبیرخانۀ شورای‌عالی سلامت و امنیت غذایی گفت، ۸ استان کشور از نظر تغذیه نیاز به توجه بیشتری دارند. سیستان‌وبلوچستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، ایلام، هرمزگان، خوزستان، کرمان، خراسان جنوبی و بوشهر، استان‌های اعلام‌شده هستند. سال ۹۸ نیز که مدیرکل دفتر بهبود تغذیۀ جامعۀ وزارت بهداشت که در ارتباط با ناامنی غذایی حاکم در مناطق محروم کشور خبر داده بود، همین استان‌ها جزو اسامی نامبرده بودند، با این تفاوت که اکنون بوشهر نیز به این لیست اضافه شده است. بنابر اعلام وزارت بهداشت، این استان‌ها از نظر کیفیت و فراوانی مواد غذایی، کمبود ویژه‌ای دارند و از ناامنی غذایی رنج می‌برند.

تعطیلات روزهای آخر شهریور و فصل تابستان، انجام سفرهای پرحجم و ترافیک را مثل هرسال قابل انتظار می‌کرد، اما باز هم بخش زیادی از متولیان استانی و کشوری ستاد تسهیلات سفر با غافلگیری مواجه شدند تا این‌بار هم سفر از جمله به شمال کشور، با مشکلات متعدد مواجه شود. مسافران شهرهای مختلف کشور که راهی استان‌های شمالی چون گیلان، مازندران، خراسان رضوی و… شده بودند، ساعت‌ها در ترافیک پرحجم جاده‌ها ماندند و بخش زیادی از مشکلات درون‌استانی برای شهرهای میزبان هم به وجود آمد؛ از تصادفات متعدد گرفته تا ایجاد ترافیک شدید و همچنین کمبود بنزین و ….

گندم‌کاران کشور، کشت محصول زراعی خود را در حالی آغاز می‌کنند که هنوز مطالباتشان را از دولت قبل دریافت نکرده‌اند. وزیر سابق جهاد کشاورزی، بارها وعدۀ واریز مطالبات خرید تضمینی را به آنان داده بود، اما این وعدۀ «به‌زودی»، هیچ‌گاه به‌طور کامل محقق نشد. در هفته‌های اخیر، گندم‌کاران در شهرهای اهواز، اصفهان، کرمانشاه و…، بارها به عدم پرداخت مطالبات خود تجمع صنفی و اعتراضی برپا کردند، اما بی‌حاصل بود. دولت «بیش از ۱۱۰ هزار میلیارد تومان» به کشاورزان گندم‌کار بدهکار است.

کمبود دارو یکی از مشکلات بخش بهداشت و درمان است. دارو یکی از استراتژیک‌ترین نیازهای حیاتی هر کشور است. اکنون مطالبات عمومی در حوزه سلامت از دولت چهاردهم و شخص رئیس‌جمهور که خود از جامعۀ پزشکی و سلامت است، بیش از پیش است. درهمین‌باره وزیر بهداشت نیز از کمبود دارو انتقاد کرده و به بستن ‌گلوگاه‌های فساد اشاره کرده است. «محمدرضا ظفرقندی» در بیست‌ویکمین همایش سالیانۀ انجمن علمی داروسازان ایران، با تأکید بر اهمیت توجه به نظام دارو، نظام ژنریک، قیمت‌گذاری، نوسازی صنایع و تعامل بیمه‌ها و حوزۀ داروسازی، اظهار کرد: درحال‌حاضر مشکل اصلی در حوزۀ دارو، کمبود نقدینگی صنایع به دلیل چرخۀ مالی نامناسب از سوی دولت، بیمه‌ها و دانشگاه‌ها است. او گفت: در سازمان غذا و دارو برای پیشگیری از کمبود دارویی، باید رصد بسیار خوبی داشته و قبل از کمبود به فکر تهیۀ مواد اولیه و نیازمندی‌های صنعت باشیم. باید به همدیگر کمک کنیم که در تمام ابعاد دارو از تولید و پخش تا دسترسی به دارو و قیمت‌گذاری، مشکلی ایجاد نشود.

انتشار تصاویری از پیکر «میرمحمد موسوی» جوان لاهیجانی در غسالخانۀ لنگرود که نشانگر ضرب‌و‌جرح و کبودی‌هایی در ناحیۀ شانه و کمر او بود، موجب حساسیت‌های عمومی دربارۀ این واقعه شد. برخی از منابع محلی دربارۀ جزئیات حادثۀ کشته‌شدن این فرد که گفته می‌شود متهم اهل شهر لنگرود است، در رسانه‌های محلی گیلان گفته‌اند: این فرد به منزل پدری خود در روستای بارکوسرای لاهیجان رفته و در یک نزاع در قهوه‌خانه شرکت می‌کند و پس از تماس حاضران با پلیس و حضور آن‌ها، دستگیر می‌شود. پلیس گیلان در ابتدای انتشار این ویدئو و آثار ضرب‌وشتم و کبودی‌های منتشرشده که در ویدئو قابل مشاهده است، مدعی شد احتمالاً این نزاع حاصل زدوخورد بین متهم و محلی‌ها باشد. بااین‌حال برخی گمانه‌ها بیان می‌کنند، احتمالاً متهم در زمان بازداشت، مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته است. بازداشت ۵ افسر پلیس، به گمانه‌زنی دربارۀ ضرب‌وشتم متهم در کلانتری قوت بخشیده است.