گونه‌های حیات وحش در معرض انقراض کشورمان کدامند؟

در پی شیوع ویروس کرونا در جهان علی رغم بهبود موقتی شرایط زندگی حیوانات طی چند ماه اخیر همچنان گونه‌هایی از حیات وحش کشور در معرض تهدید انقراض قرار دارند.

به گزارش ایسنا،  حیواناتی در در معرض خطر انقراض قراردارند، طیف وسیعی از گونه‌ها را دربر می‌گیرند. برای شناخت بهتر آن‌ها و آشنایی با خطراتی که این گونه‌ها را تهدید می‌کند، در ادامه به ۱۰ نکته اشاره شده است.

گونه‌ای که می‌توان آن را منقرض شده به حساب آورد، پرنده مهاجری است که تنها بازمانده جمعیت غربی درنای سیبری در جهان است و تنها یک فرد از جمعیت آن باقی مانده‌ است. تک درنای سیبری به نام «امید» معمولا آبان ماه به ایران می‌آید و در اواخر زمستان به زیستگاه اصلی خود در سیبری باز می‌گردد.

اگر گونه‌های حیات وحش در معرض خطر انقراض ایران را در فهرستی قرار دهیم، بدیهی است که یوزپلنگ آسیایی در راس این فهرست قرار می‌گیرد چراکه جمعیت آن کمتر از ۱۰۰ فرد است و گونه دیگر بعد از آن گوزن زرد ایرانی‌ است که جمعیت آن زیر ۱۰۰۰ راس است البته اقدامات اجرایی خوبی در جهت حفظ این گونه صورت گرفته که خیلی امیدوار کننده است.

 بسیاری از گونه‌های شاخص حیات وحش ایران در شرف تهدید و خطر انقراض هستند اما ممکن است برخی از آن‌ها در سطح جهانی تهدید نشده باشند مانند گونه «مرال» که در معرض تهدید جهانی نیست اما در جنگل‌های شمال کشور و گونه «شوکا» در غرب کشور به شدت در معرض خطر انقراض هستند که دلایل اصلی آن شکار غیر مجاز، تغییر کاربری اراضی و تخریب جنگل‌هاست که بر کاهش شدید جمعیت این گونه‌ها تاثیر گذاشته است و می‌توان گفت جمعیت‌های باقی مانده این گونه‌ها در پارک‌های ملی و مناطق حفاظت شده هستند. ‌

فوک دریای خزر نیز گونه‌ای است که در معرض خطر انقراض قرار دارد و جمعیت آن از چند میلیون به کمتر از ۵۰ هزار رسیده‌ است و با وجود اینکه هنوز جمعیت قابل توجهی از فوک‌های دریایی باقی مانده‌اند اما کاهش جمعیت آن‌ها یک تهدید به حساب می‌آید چراکه تنها زیستگاه این گونه در دریای خزر است.

خانواده‌ای از آبزیان که خاویار ماهی‌ها هستند و در ایران پنج گونه‌ از آن‌ها در دریای خزر زیست می‌کنند به‌شدت در معرض خطر انقراض هستند چراکه از گونه ماده و باردار آن‌ها برداشت می‌شود و تنها زیستگاه آن‌ها نیز دریای خزر است.

برخی از گونه‌های خزندگان کشور زیستگاه‌های بسیار محدودی دارند که مطالعات گسترده‌ای نیز روی آن‌ها انجام نشده است مانند مانند افعی دم عنکبوتی در غرب ایران و افعی البرزی که تهدید جدی متوجه آن‌ها نیست اما چون این گونه‌های خزندگان زیستگاه‌های جزیره‌ای شده کوچکی دارند، هر نوع دست‌درازی به این زیستگاه‌ها می‌تواند احتمال انقراض شدیدی برای این گونه‌ها ایجاد کند.

 لاک‌پشت‌های دریایی از دیگر خزندگانی هستند که زیستگاه‌های محدودی در سواحل جنوبی ایران برای تخم‌گذاری دارند بنابراین هنگام توسعه این سواحل باید این زیستگاه‌ها مد نظر قرار گیرد تا مزاحمتی برای لاک پشت‌ها هنگام تخمگذاری ایجاد نشود. توصیه کارشناسان این است که دولتمردان و تصمیم‌سازان توسعه با پیوست‌های محیط زیستی و با دیدن موضوعات مرتبط با تنوع زیستی برنامه‌های کلان توسعه را مد نظر قرار دهند تا تخریب زیستگاه‌ها و تهدید تنوع زیستی کاهش پیدا کند.

برخی گونه‌های خزندگان مانند انواع سمندرها به علت تجاری شدن در معرض تهدید قرار گرفته‌اند. برخی از آن‌ها به عنوان گونه‌های زینتی وارد مقوله قاچاق شده‌اند و این مساله برای جمعیت آن‌ها مشکلاتی ایجاد کرده است. با این حال اقدامات خوبی از طرف سازمان‌های مردم نهاد انجام شده  است که توانسته به این گونه سمندرها کمک کند.  یکی از تهدیدات عمده تنوع زیستی کشور رهاسازی غیر علمی گونه‌های غیر بومی در طبیعت است مانند رها شدن ماهی‌های قرمز و لاک‌پشت گوش قرمز در طبیعت. افراد غیر متخصص که این حیوانات را در طبیعت رها و تصور می‌کنند حیوانی که در اسارت است باید در طبیعت رها شود درحالی که برای تمام گونه‌ها پروتکل‌های علمی وجود دارد.

خیلی‌ها فکر می‌کردند در ماجرای کرونا زمین می‌خوریم

سخنگوی دولت گفت: خیلی‌ها فکر می‌کردند در ماجرای کرونا زمین می‌خوریم؛ اما این بیماری را کنترل کردیم.به گزارش خبرگزاری مهر، علی ربیعی سخنگوی دولت اظهار داشت: خیلی‌ها فکر می‌کردند در ماجرای کرونا زمین می‌خوریم؛ اما این بیماری را کنترل کردیم.وی ادامه داد: خیلی‌ها فکر می‌کردند که ما زمین می‌خوریم و بلند نمی‌شویم، بیمارستان‌هایمان پر از کشته می‌شود و تخت‌هایمان خالی نخواهد بود، سالمندان‌مان خواهند مرد، اما خوشبختانه هیچیک از این‌ها رخ نداد و داریم بیماری را مهار می‌کنیم.

آتش‌های سریالی در جنگل‌ها و مراتع

بیشترین آتش‌سوزی‌های جنگلی و مرتعی در جنگل‌های زاگرس و استان‌های کردستان، لرستان، چهارمحال و بختیاری و خوزستان به وقوع پیوسته و در ۹۰ درصد عامل انسانی دارد.

با ثبت ۲/ ۳۰۵ میلیمتر بارش در ۲۴۷ روز نخست سال آبی جاری، رشدی ۳۱ درصدی در میزان بارش‌ها نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت به ثبت رسیده است. بر اساس آمار رسمی دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران، ارتفاع کل ریزش‌های جوی از آغاز سال آبی جاری (اول مهر ۹۸) تا ششم خردادماه (۲۴۷ روز ابتدایی سال آبی جاری) بالغ بر ۲/ ۳۰۵ میلی‌متر است.

این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت (۹/ ۲۳۲ میلی‌متر) ۳۱ درصد افزایش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته (۵/ ۳۲۹ میلی‌متر) کاهشی ۷درصدی را نشان می‌دهد.

 از سوی دیگر به گزارش خبرگزاری مهر، مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای تهران گفت: با ثبت ۴۵۲ میلی‌متر بارش در استان تهران، رکوردی جدید در ارتفاع بارش‌های این استان ثبت شد.محمدرضا خانیکی، مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای تهران با اشاره به اینکه میزان بارش‌های ثبت شده در استان تهران در ۸ ماه سال آبی جاری از مهرماه تا پایان اردیبهشت است، افزود: میزان بارش‌های استان تهران ۴۵۲ میلی‌متر بوده که این رقم در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته، ۲۳ درصد و در مقایسه با متوسط ۵۱ ساله نیز ۷۳ درصد افزایش را نشان می‌دهد.وی گفت: با بارش‌هایی که در آخرین روزهای اردیبهشت ماه رخ داد میانگین بارندگی استان تهران به ۴۵۲ میلی‌متر رسید که این رقم، ثبت یک رکورد جدید در نیم قرن اخیر این استان است. 

نگرانی از آتش‌سوزی در مراتع

خبرهای خوب ترسالی و بهبود بارش‌ها اما نگرانی هم به همراه دارد. با نزدیک شدن به فصل گرما خطر حریق در مراتع و جنگل‌های کشور بیشتر می‌شود. این نگرانی وقتی بیشتر می‌شود که تجهیزات مقابله با آتش به صورت حرفه‌ای در استان‌ها وجود ندارد. بهبود وضعیت مراتع دامنه حریق احتمالی را بیشتر می‌کند و کار مبارزه با آن را دشوارتر می‌سازد.

حریق در انتهای بهار

رصد آتش‌سوزی‌های اخیر زنگ خطر افزایش حریق در روزهای گرم پیش‌رو را به همراه دارد. استان‌‌های غربی در روزهای گذشته میزبان آتش در مراتع و جنگل‌های خود بودند. محمد درویش فعال محیط زیست در این زمینه نسبت به از بین رفتن مراتع و جنگل‌ها در زاگرس هشدار داد.

آتش سوزی اما مانند گذشته در بیشتر موارد عامل انسانی را درپشت‌سر خود دارد. همزمان با تعطیلات چند روزه در کشور، رفع کامل محدودیت‌های تردد و افزایش سفرها آتش بار دیگر به جان جنگل‌ها و مراتع افتاده است. در کنار بی‌دقتی گردشگران هنگام تفریح در جنگل، تامین نشدن تجهیزات از جمله تجهیزات هوایی برای اطفای حریق، خسارت‌های آتش‌سوزی‌ها را دو چندان کرده است.

بر اساس آخرین آمار سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور بیش از ۹۰ درصد از خسارت‌ها به جنگل‌ها و مراتع علت انسانی دارد. ممکن است برخی گردشگران طبیعت به‌راحتی از کنار برخی عادت‌های رفتاری اشتباه مانند پرتاب ته سیگار به کنار جاده و رها کردن وسایل دارای خاصیت ذره‌بینی در جنگل بگذرند اما باید بدانیم که طی سال گذشته حدود ۲۵ مورد آتش‌سوزی در جنگل‌های کشور به وقوع پیوسته است که بیش از ۹۰ درصد آن عامل انسانی عمدی و غیرعمدی دارد همچنین در صدر عوامل انسانی نیز پرتاب ته سیگار به کنار جاده عنوان شده است.

نقاط حادثه خیز

طی سال گذشته بیشترین آتش ‌سوزی‌های جنگلی و مرتعی در جنگل‌های زاگرس و استان‌های کردستان، لرستان، چهار محال و بختیاری و خوزستان به وقوع پیوسته است بنابراین نقاطی از این جنگل‌ها، طی سال جاری به عنوان نقاط بحرانی در نظر گرفته شده‌اند.امسال نیز مانند سال گذشته پوشش جنگلی و مرتعی کشور انبوه است و آتش‌سوزی‌های کوچک می‌تواند به‌سرعت پخش شود و گسترش یابد. عدم تامین بالگرد برای اطفای حریق هم از دیگر مشکلات برای مبارزه با آتش سوزی است. فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری در این زمینه می‌گوید که جنگل‌های گچساران درحالی بیشترین آسیب از آتش‌سوزی‌های اخیر را دیده‌اند که برای اطفای آن به دلیل صعب‌العبور بودن منطقه نیاز به بالگرد بود اما متاسفانه بالگردها دو روز و نیم پس از آتش‌سوزی به منطقه رسیدند که این موضوع خسارت‌ها را تشدید کرد چراکه به گفته فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها اگر تجهیزات هوایی زودتر به منطقه اعزام شده بود همان روز اول امکان اطفای حریق بود.

او ادامه می‌دهد: پیش از این وزارت دفاع بالگردهای اطفای حریق را برای ما تأمین می‌کرد ولی به دلیل آنکه دولت اعتباری برای این کار در اختیار این وزارتخانه قرار نداده است، دو سال است که با ما همکاری نمی‌کنند.

موزه‌ها از امروز بازگشایی می شوند

رئیس‌ جمهوری از بازگشایی موزه‌ها و اماکن تاریخی خبر داد و گفت: «این اماکن از امروز بازگشایی خواهد شد.»

به‌گزارش میراث ‌آریا به‌نقل از ایرنا، حجت‌الاسلام ‌والمسلمین حسن روحانی روز شنبه 3 خرداد 99 در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا گفت: «موزه‌ها و اماکن تاریخی از روز چهارشنبه بازگشایی خواهد شد.»

او اضافه کرد: «همچنین فعالیت آژانس‌های مسافرتی از هفته آینده شروع می‌شود.»

دکتر روحانی در این نشست در سخنانی با اشاره به تصمیم‌گیری برای بازگشایی اماکن فرهنگی در کشور بعد از تشریح تصمیم درباره بازگشایی اماکن مقدسه، گفت: «موضوع دوم، موضوع بازگشایی موزه‌ها و اماکن تاریخی است که این هم از فردا می‌تواند با همه پروتکل‌های بهداشتی گشایش یابد، البته برای فعالیت آژانس‌ها برای مسافرت هم قرار شد جلسه‌ای در وزارت کشور با مسئولان وزارت بهداشت و درمان و گردشگری برگزار شود که آن‌ها هم در چارچوب دستورالعمل‌های بهداشتی فعالیت خودشان را آغاز کنند.»

روستای تاریخی کنگ در فهرست آثار ملی ثبت شد

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی گفت: روستای تاریخی کنگ که به ماسوله این استان معروف است، در فهرست آثار ملی ثبت شد.

مرجان اکبری روز سه‌شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: در نشستی که با هدف بررسی پرونده پیشنهادی ثبت روستای کنگ به شورای ثبت ارسال شده بود، با ثبت این روستا در فهرست آثار ملی موافقت شد.

وی ادامه داد: تهیه و تکمیل برخی اطلاعات فنی برای تکمیل پرونده ثبت این روستای تاریخی مورد تقاضا قرار گرفت که از آن جمله مستندات تاریخی مربوط به قدمت این روستا در قبل از دوره اسلامی است.

معاون میراث فرهنگی خراسان رضوی با بیان اینکه این روستا به عنوان روستایی متعلق به دوره تیموی (دوران اسلامی) با قدمت ۸۰۰ سال مورد موافقت برای ثبت ملی قرار گرفت گفت: با تکمیل اطلاعات فنی و ارائه مستندات تاریخی از سوی کارشناسان استان، قدمت این روستا در سند ثبت ملی به سه هزار سال افزایش می‌یابد. وی افزود: تکمیل مستدات یاد شده و رفع نقایص فنی مورد تقاضای سازمان مرکزی برای افزایش قدمت تاریخی روستای کنگ، حدود ۲ ماه به طول می‌انجامد اما نکته مهم ثبت ملی این روستاست.

اکبری ادامه داد: پرونده ثبت ملی مورد تایید وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد و ثبت ملی این روستا می‌تواند افق روشنی برای حفاظت از آن فراهم کند.

روستای پلکانی کنگ در ۱۹ کیلومتری غرب طرقبه و ۲۹ کیلومتری مشهد قرار دارد و آخرین روستا در دره رودخانه کنگ است که از طریق یک جاده آسفالت به روستای نغندر و سپس شهر طرقبه و از آنجا به شهر مشهد مرتبط می‌شود و ماسوله‌ای دیگر را از دوران قبل از اسلام به نمایش می‌گذارد.

مهار آتش‌سوزی در منطقه جنگلی «سیاه پیر» 

فرماندار بدره گفت: خوشبختانه با حضور به موقع تمامی دستگاه های مسئول و مشارکت خوب مردمی آتش سوزی در منطقه جنگلی سیاه پیر مهار شد.«یونس آزادی»  در گفتگو با ایسنا اظهار کرد: خوشبختانه با حضور به موقع تمامی دستگاه های مسئول و مشارکت خوب مردمی آتش سوزی در منطقه جنگلی سیاه پیر مهار شد.وی با تشکر از اعضای ستاد مدیریت بحران، سپاه، بسیج و مشارکت تحسین برانگیز مردمی گفت: پس از ساعتها مبارزه با آتش در نهایت آتش سوزی مهار شد و در حال حاضر اوضاع کاملا تحت کنترل است.

آزادی با بیان اینکه برای مهار آتش همه پای کار آمدند، خاطرنشان کرد: تمام دهیاران، اعضاء شوراهای اسلامی شهر و روستا، ادارات محیط زیست، هلال احمر، منابع طبیعی و …. با تمام توان برای اطفاء آتش سوزی تلاش کردند که از همه ی آنها قدردانی میکنم.سرهنگ «هادی گندمی» جانشین انتظامی بدره نیز گفت:  متاسفانه به علت دشواری مسیر و صعب العبور بودن مسیر این منطقه از بدره کار اطفاء با مشقت انجام شد.

موزه طبیعی شمال به یغما رفته است

جنگل‌های شمال یکی از نادرترین و قدیمی‌ترین بازمانده‌های زمین شناسی در ایران است که موضوع قدمت این جنگل‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دلایل اهمیت آن مطرح می‌شود و باعث شده تا مورد توجه قرار گرفته شود، تخریب جنگل می‌تواند به علل مختلف اقتصادی و اجتماعی باشد، علی‌رغم این که کشور ایران از نظر جنگل و سطح سرانه آن در جهان جزو فقیرترین کشورها بوده اما هر ساله مقادیر مختلفی از جنگل‌های آن به ویژه جنگل‌های هیرکانی به دلایل طبیعی و یا انسانی از بین می‌روند در حالی که میزان توسعه و احیاء این منابع در مقابل تخریب آن ناچیز است.

در میان صدها عامل تخریب جنگل «قاچاق چوب» معضلی است که عمدتاً توسط باندهای قاچاق، به صورت غیر مجاز و به دور از چشم نیروهای جنگلبانی، در بازارهای داخلی کشور به فروش می‌رسد.

قاچاق چوب به علت افزایش تقاضای بیشتر برای مصرف چوب صورت می‌گیرد که با این شرایط، برای حل مشکل کمبود چوب، دو راهکار یعنی واردات و زراعت چوب وجود دارد که به گفته کارشناسان مربوطه، زراعت پاسخگوی نیاز کشور نیست از سوی دیگر هم واردات چوب اصلاً به ‌صرفه نیست. هادی کیادلیری دبیر مراجع کنوانسیون مراتع زیستی ایران در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه ۹۳ درصد کشور جز منابع طبیعی است، اظهار کرد: خط باریکی از جنگل‌ها در شمال که سطح آنچنانی هم ندارد، باقی مانده و شاید به اندازه یک پارک ملی در کشور کانادا باشد که ۲ میلیون هکتار است و براساس آمار غیر رسمی  یک درصد از خاک این کشور را هم به خود اختصاص نمی‌دهد.

وی با اشاره به اینکه طی یک قرن اخیر کاهش سطح جنگل‌ها رخ داده است، تصریح کرد: براساس آمار غیر رسمی از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۸۴ حدود ۳ هزار هکتار کاهش سطح جنگل‌ها اتفاق افتاده است و آخرین آماری که سازمان جنگل‌ها مطرح کرد در خصوص جنگل‌های شمال ایران با حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار هکتار کاهش بوده که هم زمان با اعلام آن موسسه تحقیقات جنگل و مراتع، سطح جنگل‌های شمال را یک میلیون و ۶۵۰ هزار هکتار اعلام کرد که متاسفانه در اعلام آمار آشفتگی بسیاری وجود دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم تحقیقات تهران خاطرنشان کرد: هر چند سطح جنگل بسیار کم و تنها یک درصد خاک این کشور را جنگل‌های هیرکانی به خودش اختصاص می‌دهد اما به دلیل تعداد کم و گونه‌های منحصر به فرد آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و به همین خاطر سال گذشته به عنوان میراث طبیعی جهان در دنیا ثبت شده است.

کیادلیری افزود: اهمیت بسیار بالای جنگل‌های هیرکانی باعث شد تا سال گذشته به عنوان میراث طبیعی جهان در دنیا ثبت شود و زمانی که به عنوان میراث طبیعی از آن نام برده می‌شود یعنی فقط متعلق به ما نیست بلکه به کل بشیریت تعلق دارد.

دبیر مراجع کنوانسیون مراتع زیستی ایران با اشاره به اینکه این طبیعت مورد بی‌مهری و کم لطفی واقع شده است، ادامه داد: علی‌رغم ثبت ملی جنگل‌های هیرکانی باز ریختن زباله ادامه دارد که علاوه بر تخریب محیط زیست، تخریب فرهنگی را نیز به دنبال خواهد داشت.

وی با اشاره به اینکه ویلاسازی، شهرک سازی و خوش نشینی‌ها (تجاوزات و تغییر کاربری‌ها) در عرصه‌های جنگلی یکی از آسیب‌هایی بوده که متوجه این میراث ارزشمند است، یادآورشد: نباید اجازه صدور مجوز داخل عرصه‌های جنگلی حتی مستثنیات صادر شود اما متاسفانه با سفر به قلب جنگل‌های شمال با شهرک‌هایی مواجه می‌شویم که تعجب انسان را بر می‌انگیزد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم تحقیقات تهران بیان کرد: متاسفانه احداث جاده‌های جنگلی برای حفاظت بیشتر راه دسترسی تجاوزات را نیز بیشتر کرد.

کیادلیری افزود: بهره‌برداری و بهره‌کشی چندین برابر استاندارد و همچنین نگاه کاسبانه و بنگاه چوب به جنگل‌های شمال، بسیاری از اکوسیستم‌ها را از بین برد، جنگل را نابود کرد و درختانی که شاید بعضی از آن‌ها قدمت ۷۰۰ ساله داشتند، به یغما رفت.‌‌، دامدار و سگ‌های گله می‌تواند حیات وحش را به شدت تحت تاثیر قرار دهد و آن‌ها را نابود کند.

اصولگرایان بر سر کرسی‌های مجلس دعوا دارند

منتخب مجلس یازدهم با بیان اینکه اصولگرایان بر سر ریاست و هیات رئیسه با یکدیگر دعوا دارند، گفت: در این مجلس به جایی نمی‌رسیم و به سمتی می‌رویم که بگوییم مجلس پیشین خیلی خوب عمل کرد.«حبیب‌الله دهمرده» منتخب مردم زابل در مجلس یازدهم شورای اسلامی با بیان اینکه هنوز نمی‌توان قضاوت قطعی راجع به آرایش سیاسی مجلس پیش رو انجام داد، گفت: با این خیزی که افراد برداشته‌اند، مجلس یکدستی خواهد بود که با ادبیات رایج خودشان اسمی برای آن نمی‌توان انتخاب کرد.وی با بیان اینکه سوال اینجاست آیا این مجلس می‌تواند موفق شود و یک کارنامه درخشان از خودش به جای بگذارد؟، خاطرنشان کرد: معلوم نیست چون درگیری‌ها از همین انتخاب هیات رییسه شروع شده و علیرغم اینکه ادعا می‌کنند ما یکپارچه خواهیم شد، اما حتی اگر افرادی هم کنار بروند با دلخوری خواهند رفت. الان فضا به شکلی است که تعدادی به دنبال این هستند که چه کسی رییس مجلس شود و به دنبال یارگیری هستند و بعد از آن انتخاب هیات رییسه و رؤسای کمیسیون‌ها مطرح می‌شود.

آتش به جان رویشگاه‌های زاگرس

درپی وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع گچساران در استان کهگیلویه و بویر احمد از روز جمعه (۲ خرداد ماه) یک فعال محیط زیست گفت: در شرایط کنونی وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس حکم کوبیدن آخرین میخ را بر تابوت رویشگاه‌های زاگرس دارد.

محمد درویش در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه با توجه به نامساعد بودن وضعیت رویشگاه‌های زاگرس، آتش ‌سوزی‌های جنگلی می‌تواند فجایع جبران ناپذیری را  به دنبال داشته باشد،اظهارکرد: زادآوری رویشگاه‌های زاگرس به‌ دلیل فشار دام، قاچاق چوب و تبدیل بلوط به زغال به‌شدت کم شده است. برخی از این رویشگاه‌ها به عمد تخریب شده و کاربری کشاورزی پیدا کرده‌اند و هیچ نهال جدیدی به‌دلیل وجود و تغذیه دام امکان رشد پیدا نمی‌کند. از این رو وقوع آتش‌سوزی در این شرایط، حکم آخرین میخ بر تابوت زاگرس را دارد بنابراین تحت هیچ شرایطی نباید اجازه دهیم این اندک رویشگاه‌های جنگلی باقی مانده طعمه آتش شوند.

وی ضمن بیان اینکه با توجه به بارندگی‌های خوب سال جاری و رشد پوشش‌های گیاهی یکساله تمام مدیران سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری و کارشناسان نسبت به افزایش احتمال آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی هشدار داده بودند، اظهار کرد: زمانی‌که بارندگی‌های خوبی در کشور رخ می‌دهد پوشش‌های یکساله انبوه می‌شود اما با آغاز خرداد ماه و نزدیک شدن به فصل گرم سال این پوشش‌های گیاهی شروع به خشک شدن می‌کنند و از این رو جنگل‌ها به انبارهای کاه آماده اشتعال تبدیل می‌شوند که با یک ته سیگار یا تکه شیشه خرد شده در کف جنگل که حالت ذره بینی پیدا کند، می‌تواند شعله‌ور شود.

درویش در ادامه تصریح کرد: انتظار می‌رفت قبل از وقوع حادثه آتش‌سوزی جنگل‌های گچساران مردم از طریق رسانه‌ها آگاه می‌شدند که شرایط انبوه بودن پوشش گیاهی خشک چه اعمالی را نباید انجام دهند تا آتش‌سوزی به وقوع نپیوندد. صدا و سیما با ساخت کلیپ‌های کوتاه و آموزنده می‌تواند مردم را آگاه کند که تحت هیچ شرایطی نباید شیشه در جنگل جا بگذاریم یا درطبیعت آتش روشن کنیم و اگر تحت شرایط استثنایی آتش روشن می‌کنیم حتما از خاموش شدن کامل آن مطمئن شویم و تحت هیچ شرایطی سیگار را از پنجره ماشین به بیرون نیندازیم.

وی اضافه کرد: صدا و سیما نیز باید شماره تلفن‌های یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری (۱۵۰۴) و سازمان حفاظت محیط زیست (۱۵۴۰) را به‌طور مرتب اعلام کند و در اختیار مردم قرار دهد که مردم به محض مشاهده آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع بلافاصله آن را گزارش کنند چراکه در ۹۰ درصد آتش‌سوزی‌ها اگر طی نیم ساعت اول به آن رسیدگی شود، آتش خاموش ‌می‌شود و هیچ خسارتی را به بار نمی‌آورد بنابراین گزارش دادن و مهار شدن آتش در لحظه‌های اول بسیار مهم است.

درویش با اشاره به اینکه گفته می‌شود آتش‌سوزی اخیر جنگل‌ها و مراتع گچساران از کنار دانشگاه آزاد اسلامی شروع شده است و احتمال دارد یکی از دانشجویان، اساتید یا کارمندان دانشگاه به غفلت سیگار خود را در پوشش‌های گیاهی خشک شده پرت کرده باشد که گر گرفته و به سمت جنگل‌ها رفته است، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه اغلب مناطق طبیعی کشور تا کنار جاده‌ها امتداد دارند و پر از علف هستند، کافی است راننده‌ای طبق عادت ته سیگار خود را از پنجره ماشین به بیرون پرتاب کند تا این بار آتش از کنار جاده به سمت جنگل‌ها سرازیر شود.

این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور در پاسخ به این پرسش که نهادهای دولتی چه اقداماتی باید جهت اطفای حریق جنگل‌های گچساران و پیشگیری از وقوع رخدادهای مشابه انجام دهند، گفت: سازمان جنگل‌ها از توان نیروی انسانی جهت مهار آتش برخوردار نیست بنابراین باید از نیروهای داوطلب مردمی کمک بگیرد، کمپ‌هایی به صورت آماده باش در مناطق حساس مانند جنگل‌های ارسباران، زاگرس و هیرکانی مستقر شوند، به مردم آموزش داده شود و امکانات اولیه مانند آتش‌بر و پمپ‌های پاششی در اختیار آنان قرار دهند و بخش‌هایی از جنگل را با آتش‌بر جدا کنند تا احتمال سرایت آتش کاهش پیدا کند.

بوروکراسی اداری مانع اعزام به‌موقع بالگردهای اطفای حریق به جنگل‌ها

وی در ادامه ضمن بیان اینکه در شرایط آتش‌سوزی عرصه‌های طبیعی باید برای مهار آتش در مناطق صعب‌العبور از بالگردها و هوانیروز کمک گرفت، تصریح کرد: متاسفانه در چنین شرایطی منابع طبیعی باید روند بوروکراتیک درخواست بالگرد و واریز پول به حساب هوانیروز در روزهای غیر تعطیل و… را طی کند، به‌همین خاطر است که بالگردهای اطفای حریق سه روز پس از آغاز آتش‌سوزی به محل اعزام شدند در حالی که این بالگردها باید روز جمعه اعزام می‌شدند تا عملیات اطفای حریق با سرعت بیشتری انجام شود.

به گفته درویش، ستادهای بحران و استانداران باید این اختیار را داشته باشند تا موانع بوروکراتیک را حذف کنند تا در روزهای تعطیل نیز عملیات اطفای حریق و اعزام بالگردها بلافاصله صورت گیرد و تنها در چنین شرایطی است که می‌توان نسبت به مهار آتش‌سوزی‌ها و کاهش خسارات ناشی از آن در سال جاری امیدوار بود وگرنه فجایع بسیار بدی اتفاق خواهد افتاد و امکان دارد ۴۰ تا ۵۰ هزار هکتار از جنگل‌های ایران طی سال جاری طعمه حریق شود.

وی اضافه کرد: یکی دیگر از اقدامات نهادهای دولتی در مهار و پیشگیری از آتش‌سوزی جنگل‌ها استفاده سازمان فضایی وزارت ارتباطات از سنجنده‌های ماهواره‌ای جهت مشاهده و گزارش رخداد آتش‌سوزی به یگان‌های حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری و سازمان حفاظت محیط زیست است.

درویش تاکید کرد: اگر همه این اقدامات به‌موقع از سوی نهادهای دولتی انجام شود علاوه بر آن  صدا و سیما در جهت اطلاع‌رسانی و آموزش به مردم  درباره اهمیت جنگل‌ها و عوامل موثر بر بروز آتش‌سوزی در این عرصه‌ها به‌خوبی عمل کند می‌توان تا حد زیادی نسبت به کاهش خسارات ناشی از آتش‌سوزی جنگل‌ها امیدوار بود.

تبعات آتش‌سوزی بر تنوع زیستی جنگل‌ها

این عضو کرسی محیط زیست و امنیت ملی در شورای عالی امنیت ملی کشور در پاسخ به این پرسش که آتش سوزی جنگل‌ها و مراتع گچساران چه پیامدهایی برای حیات وحش به‌همراه دارد، تاکید کرد: چنین آتش‌سوزی‌هایی به حیات وحش آسیب بسیار جدی وارد می‌کند بخصوص نوزادان و توله‌های آن‌ها که توان حرکت ندارند همچنین پرنده‌های کوچک، جوجه‌ها و تخم‌های پرندگان بنابراین تنوع زیستی به شدت به مخاطره می‌افتد. آتش‌سوزی عرصه‌های طبیعی حیوانات را دچار ترس و استرس می‌کند و آن‌ها به ناچار مجبور می‌شوند به محیط‌های خطرناک شهری و جاده‌ها وارد شوند که در نتیجه اغلب آن‌ها بر اثر تصادفات جاده‌ای یا شکار از بین می‌روند.

درویش در پایان با تاکید بر اینکه مردم باید به محض مشاهده آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع، آن را گزارش دهند، گفت: مالکیت جنگل‌های کشور تنها با سازمانی به نام جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری نیست بلکه تمام مردم ایران مالک این جنگل‌ها هستند و باید نسبت به آن مسئول باشند.

به گزارش ایسنا آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع کوه‌های شمالی شهرستان گچساران واقع در استان کهگیلویه و بویر احمد روز جمعه (2 خرداد ماه) آغاز شد و به گفته علی خوانپایه – فرماندار شهرستان گچساران – تا ساعت 23 دوشنبه (5 خرداد ماه) ادامه داشت که با کمک نیروهای مردمی و محلی، سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف و مجموعه هوانیروز ارتش و هوافضای سپاه مهار شد. حسین کلانتری – استاندار کهگیلویه و بویراحمد – نیز گفته است که بیش از ۲۰۰هکتار از مراتع و جنگل‌های گچساران طمعه حریق شده است.

چگونه از موزه ملی بازدید کنیم؟

موزه ملی ایران با انتشار پروتکلی، فعالیت خود را آغاز کرده که در این پروتکل تعداد بازدیدکنندگان و زمان بازدید با شرایط خاص تعریف شده است.

موزه ملی ایران که از ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ به علت همه‌گیری ویروس کرونا تعطیل شده بود از تاریخ ۴ خرداد ۱۳۹۹ پذیرای علاقمندان خواهد بود.

با توجه به بحران بیماری کرونا محدودیت‌های در بازدید اعمال شده و به منظور حفاظت پیشگیرانه در سلامت کارکنان، بازدیدکنندگان و همچنین صیانت آثار موزه‌ای دستورالعمل ویژه بازدید در موزه ملی ایران تدوین و اجرایی می‌شود و ضروری است کلیه بازدیدکنندگان پیش از مراجعه به موزه ملی ایران این پروتکل را دقیق مطالعه کرده و موارد آن را رعایت کنند.

در این بار، جبرئیل نوکنده رئیس موزه ملی ایران با اعلام خبر بازگشایی این موزه گفت: بازگشایی کامل همه بخش‌های موزه شاید در بحران کرونا امکان پذیر نباشد، اما در تلاش هستیم تا به صورت تدریجی و پلکانی سالن‌های نمایشی موزه را باز کنیم. در مرحله اول از تاریخ ۴ تا ۹ خرداد صرفاً نمایشگاه کشفیات باستان شناسی سال ۱۳۹۸ گشایش یافته و از تاریخ ۱۰ خرداد موزه ایران باستان از دوره آغاز عیلامی تا پایان دوران ساسانی یعنی طبقه همکف آن قابل بازدید می‌شود. اخبار و برنامه‌های مرتبط با بازگشایی سایر قسمت‌ها، گام به گام متعاقباً از درگاه‌های رسمی موزه ملی ایران اعلام خواهد شد.

رئیس موزه ملی ایران ادامه داد: انتظار است که این بار با مسئولیت اجتماعی بیشتری به بازدید از موزه‌ها برویم و در پاسداری از میراث فرهنگی و جلوگیری از گسترش این بیماری همگام باشیم. بی شک این روزگار سخت طی خواهد شد و تاریخ نظاره گر رفتار ماست.

مرمت و پاک‌سازی لباس‌های مردان نمکی

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی زنجان گفت: «اشیای کشف شده و لباس‌های مردان نمکی با همکاری پژوهشکده حفاظت و مرمت میراث‌فرهنگی، اداره‌کل استان و پژوهشکده حفاظت و مرمت دانشگاه بوخوم و فرانکفورت آلمان مرمت و پاک‌سازی می‌شوند.» امیر ارجمند  افزود: «بر اساس مطالعات انجام شده این منسوجات متعلق به دوره هخامنشی و ساسانی بوده که در بافت آن‌ها از تکنیک‌های متفاوتی در آن دوره استفاده شده است.»او در ادامه اعلام کرد: «استفاده از جنس‌های مختلف مو، پشم و نمد و وجود نقوش مختلف و طرح‌های زیبا در بافت پارچه‌ها از ویژگی‌های بارز آن‌ها به شمار می‌رود. مجموعه وسایل و اشیایی که از معدن نمک چهرآباد استان زنجان کشف شده بسیار بی‌نظیر است و این یافته‌ها یکی از مستندات قوی حوزه منسوجات تاریخی کشور به شمار می‌رود.» او تشریح کرد: «پروژه پاک‌سازی، غبارروبی و حفاظت پیشگیرانه با هدف پیشگیری از بروز آسیب در کارگاه مرمت موزه ذوالفقاری انجام می‌شود و همهٔ علاقه‌مندان می‌توانند به‌صورت آزاد از روند این عملیات دیدن کنند.»

افزایش دوقلوزایی حیات وحش تهران

رییس اداره نظارت بر امور حیات وحش استان تهران، یکی از دلایل افزایش زاد و ولد و دوقلوزایی حیات وحش را حضور کمتر مردم در عرصه‌های طبیعی در پی شیوع ویروس کرونا و کاهش استرس حیات وحش هنگام زایمان ذکر کرد.

محمد کرمی گفت‌: لزوم خانه‌نشینی، از ورود مردم به طبیعت به ویژه در فروردین جلوگیری کرد، همچنین با توجه به اطلاعیه‌ای که سازمان حفاظت محیط زیست برای روز طبیعت و ایامی که خانه‌نشینی شدید بود، صادر کرد از ورود افراد به طبیعت جلوگیری شد، از این رو قاعدتا حیات وحش ورود انسان به طبیعت را کمتر حس کردند و این باعث شد که در آرامش بیشتری نسبت به گذشته دوران بارداری خود را بگذرانند.

وی ادامه داد: اکنون نیز فصل زایمان حیات وحش آغاز شده است و طبق اطلاعاتی که در دست داریم، نسبت به سال‌های گذشته زایمان با استرس کمتری داشتند و همچنین دوقلوزایی نیز بین آن‌ها خوب و زیاد بوده است.