گلستان دیگر آب ندارد

فصل گرم برای استان گلستان در وضعیتی شروع می‌شود که گزارش‌های منتشر شده از سوی شرکت آب منطقه‌ای استان گزارش‌هایی تکان دهنده‌است. بنابر آخرین آماری که این شرکت به‌عنوان متولی منابع آبی استان منتشر کرده است، در شروع سال 1402، سدهای گلستان در مجموع 6 درصد آب دارند. حجمی که حتی امکان برداشت از سدها را سلب می‌کند. معاون بهره‌برداری و توسعۀ آب شرکت آب‌وفاضلاب شهری و روستایی این استان نیز در گفت‌و‌گو با «پیام‌ما» شرایط بحرانی‌ای را که در با فرارسیدن ماه‌های گرم سال در این منطقه حاکم می‌شود، تأیید می‌کند.
«داوود احمدی نصرآبادی» به پیام‌ما می‌گوید: «اعداد و ارقام آبی که شرکت آب منطقه‌ای استان در پایان سال 1401 منتشر کرده است به خوبی مؤید شرایط سختی است که به‌زودی استان با آن درگیر می‌شود. سال گذشته هم گلستان به‌شدت در حوزۀ تأمین آب مشکل داشت و باوجوداینکه آورد آب رودخانه‌ها و چاه‌ها بسیار بیشتر از امسال بود، با کسری 700 لیتر در ثانیه در مجموع همۀ شهرها و روستاهای استان مواجه بودیم. این عدد امسال افزایش چشمگیر دارد. چرا که هم نیاز آبی استان با توجه به افزایش جمعیت بیشتر و هم آبدهی منابع تأمین‌کننده ما کمتر شده است.»
او در مورد شهرهایی که بیشترین چالش را به‌ویژه در روزهای تابستان تجربه می‌کنند، توضیح می‌دهد: «در میان شهرستان‌های استان و به محوریت مراکز استان‌ها بیشترین چالش تأمین آب را در کلاله، گرگان، گنبد، بندرگز خواهیم داشت. همچنین بیشترین مسئله در بخش روستایی مربوط به روستاهای شمالی و نوار مرزی، روستاهای شمال گنبد، شمال آق‌قلا و گمیشان است. این مناطق به شکل مستقل منبع تأمین آب کافی ندارند و بیشترین حجم تأمین آب این مناطق استان از مناطق جنوبی انجام می‌شود. از سوی دیگر مراکز تولید شتر، دام و طیور استان هم بیشتر در این مناطق مستقر هستند که متأسفانه در این صنایع از آب شرب استفاده می‌کنند بنابراین میزان مصرف حتی از حدود سرانه مصرف شرب هم بالاتر می‌رود.»

سال گذشته از مجموع روستاهای استان به حدود 240 روستا اّبرسانی سیار داشتیم. از این تعداد 74 روستا به‌طور کامل آب نداشتند

احمدی نصرآبادی می‌گوید مشکل تأمین آب شرب در این استان با حدود هزار روستای رسمی و غیررسمی فراتر از انتظار و حدود یک‌چهارم کل روستاهای استان است: «سال گذشته از مجموع روستاهای استان به حدود 240 روستا اّبرسانی سیار داشتیم. از این تعداد 74 روستا به‌طور کامل آب نداشتند. برای تأمین آب شرب استان سال گذشته 26 حلقه چاه حفر کردیم. امسال حدود 50 حلقه چاه یا در حال حفر است یا به تازگی به مدار اضافه شده است که بتوانیم بخشی از کسری آب استان را جبران کنیم».
طی دو سال گذشته گلستان حتی در مرکز استان و برای تأمین آب بیمارستان‌ها دچار مشکل شده بود. مشکلی که به بخش کشاورزی هم تعمیم دارد اما سازمان جهادکشاورزی استان تا زمان تنظیم این گزارش هنوز هشدارها و توصیه‌های مربوط به بخش کشاورزی را منتشر نکرده است. باوجوداین، فقر منابع آبی استان بر کشاورزی استان که بنابر آمار کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی 60 درصد اقتصاد این منطقه را شامل می‌شود، تأثیر منفی می‌گذارد. بخشی که بزرگترین مصرف‌کنندۀ ذخیرۀ آب سدهای استان و بزرگترین هدردهندۀ آن است. نهم فروردین 1402 رحمت الله نوروزی، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع‌طبیعی و محیط زیست و نماینده گلستانی مجلس شورای اسلامی به خبرگزاری دولت گفته بود: «۷۸ درصد منابع آبی گلستان به بخش کشاورزی اختصاص دارد که ۳۵ درصد آن ‌هدر می‌رود». بااین‌حال، با شروع شش‌ماه دوم سال آبی، 401_402 وضعیت تأمین آب این بخش معلوم نیست و شرکت آب منطقه‌ای نیز برآوردی از میزان آبی که می‌تواند در اختیار این بخش قرار دهد، ندارد.
شرکت آب منطقه‌ای گلستان در پاسخ پیگیری «پیام‌ ما» و فقط در خصوص آب شرب اعلام می‌کند که سال گذشته 48 پروانه حفر چاه به شرکت آب‌وفاضلاب شهری و روستایی استان اعطا کرده است که بیش از نیمی از پروانه‌ها به بهره‌برداری رسید. همچنین روابط عمومی این نهاد تعداد چاه‌های غیرمجاز استان، عموماً با مصرف کشاورزی را 13 هزار حلقه اعلام و تأکید می‌کند که این چاه‌ها گرچه به‌دلیل حفر در عمق 20 الی 25 متر تأثیری بر چاه‌های شرب 80 متری ندارد، اما مکندۀ منابع آبی استان هستند.