اظهار نظر سخنگوی صنعت آب درباره استفاده نکردن از تجارب جهانی در بی‌آبی همدانراه تهران از «کیپ‌تاون» جداست

به نظر می‌رسد وزارت نیرو با وجود به‌کارگیری کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی و سیاست‌های مربوط به آن هنوز خود را مقید به پاسخ به تقاضا در مورد آب می‌داند و به مدیریت تقاضا در آب نمی‌پردازد. نشانه‌های تایید این نوع نگاه در پاسخ‌های اخیر سخنگوی صنعت آب نمود داشت.

 

فیروز قاسم‌زاده سخنگوی صنعت آب به پرسش‌های خبرنگاران درباره آخرین وضعیت همدان و بی‌آبی مردم این خطه را پاسخ گفت. آنچه بیش از استمرار بی‌آبی مردم همدان یا تکرار آن نگران‌کننده می‌نمود رویکرد وزارت نیرو در قبال تامین آب است که در پس پاسخ‌های سخنگوی صنعت آب خودنمایی می‌کرد. وقتی این مقام مسئول در شرکت مدیریت منابع آب ایران در پاسخ به پرسش «پیام ما» درباره استفاده از تجربه «کیپ‌تاون» در آفریقای جنوبی و تعیین روز صفر و استفاده از آن در جایی نظیر همدان گفت: «وزارت نیرو نگاهش متفاوت از تجربه کیپ‌تاون و روز صفر در آفریقای جنوبی است. وزارت نیرو تعهدات و وظایفی در قبال مردم دارد که باید آن را اجرایی کند.»
این پاسخ در خود حامل این پیام است که وزارت نیرو همچنان با سیاست سابق یعنی تامین بر مبنا تقاضا پیش می‌رود و به مدیریت تقاضا و مصرف تمرکز ندارد.

فیروز قاسم‌زاده‌: وزارت نیرو نگاهش متفاوت از تجربه کیپ‌تاون و روز صفر در آفریقای جنوبی است. وزارت نیرو تعهدات و وظایفی در قبال مردم دارد که باید آن را اجرایی کند

شاید لازم باشد مروری بر تجربه کیپ‌تاون در آفریقای جنوبی داشته باشیم. در ژانویه ۲۰۱۸ مقامات رسمی با اعلام این که شهر کیپ‌تاون با چهار میلیون جمعیت تنها برای سه ماه دیگر آب در اختیار دارد، جهان را حیرت‌زده کردند. مسئولان محلی روز ۱۲ آوریل ۲۰۱۸ را «روز صفر» نامیدند؛ این روز بزرگ‌ترین شکست تامین آب ناشی از خشکسالی در تاریخ مدرن این شهر بوده است.
با این حال، با گذشت مدتی، چنین به نظر می‌رسد که کیپ‌تاون بدون بستن آب بر شهروندان و با وجود منبع اندک آب، توانسته است از فاجعه بی‌آبی جلوگیری کند.
اما در جلسه خبرنگاران با سخنگوی صنعت آب چه گذشت؟ فیروز قاسم‌زاده در نشست ۶شهریور۱۴۰۱ با خبرنگاران، ۱۸ پرسش خبرنگاران را پاسخ داد که دستکم ۵ پرسش خبرنگاران متوجه مسئله آب برای مردم همدان بود. «مسئله آب‌های مرزی» و «منابع آب مشترک»، «کاهش حجم مخزن سدها»، «چگونگی تامین آب در پروژه‌هایی که وزارت نیرو در حال افتتاح آنهاست»، «بارورسازی ابرها»، «بررسی ایجاد آب‌بند در کارون»، «درآمدهای حاصل از افزایش آب‌ها»، «زمان پایان پروژ‌ه‌های در حال اجرا در صنعت آب»، «اقتصاد بازچرخانی آب و تخصیص آب»،‌ «چگونگی نظارت بر استخرهای کشاورزی»، «سلامت آب به ویژه در انتقال آب به همدان»، «عدم هماهنگی بین وزارتخانه‌های نیرو و جهادکشاورزی»، «ورود فاضلاب به مخزن سد ماملو»، «قطع آب مشترکان پرمصرف»، «وضعیت مدیریت آب در زاینده‌رود» و «حجم آب غیرمجاز برداشت شده» محور پرسش‌هایی بود که خبرنگاران با سخنگوی صنعت آب مطرح کردند.
آنچه در انتظار همدان است
فیروز قاسم‌زاده آنچه موجب بیش از ۱۰ روز قطع آب مردم همدان شده است را ناشی از مشکل تصفیه‌خانه شهیدبهشتی این شهرستان دانسته و تاکید کرد که از پیشتر برای تامین آب همدان برنامه‌ریزی شده بود و اگر این تصفیه‌خانه که ۸۰۰ لیتر بر ثانیه خروجی آب دارد دچار مشکل نشده بود این قطع آب هم رقم نمی‌خورد.
او اطلاع‌رسانی در زمینه مدیریت مصرف به ویژه در همدان را مناسب توصیف کرد و گفت اقدامات خوبی در این عرصه انجام شده است. قاسم‌زاده در پاسخ به پرسش پیام‌ما توضیح داد: با روی کارآمدن دولت سیزدهم و انتخاب آقای محرابیان به عنوان وزیر نیرو طرح‌های ویژه و اضطراری برای رفع مشکلات آبی تعریف کردیم. از این دست طرح‌های بزرگ آبرسانی و طرح جهاد آبرسانی به ویژه در روستاها بود که نتیجه آن این بود که در هیچ شهری قطع آب نداشته باشیم. گرچه فاصله‌ای افتاد تا اعتبارات آن تامین شود ولی پیشرفت‌های خوبی داشتیم که در نتیجه آن در کل کشور قطعی آب نباید می‌داشتیم اما در مورد همدان به سبب اینکه هوا بسیار گرم شد و منبع آب در معرض تبخیر بود و از سوی دیگر ورودی‌های سد اکباتان هم قطع شد مطابق با برنامه‌ریزی پیش نرفت.
او در پاسخ به این پرسش که عموما شیوه برنامه‌ریزی باید به گونه‌ای باشد که وقتی روند کار طبق برنامه‌ریزی پیش نرفت بتوان با تغییر تاکتیک آن را جبران کرد و راه‌های جایگزین داشت در مورد وضعیت همدان افزود: اتفاقا همدان از مناطقی بود که یکی از بدترین شرایط را داشت. ما برای تامین آب همدان برنامه‌ریزی کردیم که از منابع جدیدی آب را تامین کنیم و الان نیز آب را تامین کرده‌ایم و فقط اصلاحات جزیی نیاز است تا آب در شبکه توزیع به مردم برسد.
قاسم‌زاده با اشاره به اینکه همدان یکی از شهرهایی بود که از نظر تنش آبی در صدر لیست ما قرار داشت افزود:‌ یکی از کارهایی که در دولت سیزدهم انجام گرفت فعال کردن پروژه‌ای بود که از ۱۷ سال قبل در این استاد آغاز شده بود و با ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی متوقف مانده بود. این پروژه دوباره فعال شد و ظرف یکی دو هفته آینده به کمک آبرسانی به مردم همدان می‌آید. ما حتی پیش‌بینی می‌کردیم که اگر مخزن سد اکباتان خشک شود هم با استفاده از این پروژه مشکلی در تامین آب نداشته باشیم.
قاسم‌زاده همچنین درباره وضعیت آب همدان گفت: 35 درصد مصرف آب در این استان زیرزمینی و 65 درصد از آب سطحی است، که اتفاقی که اخیرا افتاد به این دلیل بود که تصفیه‌خانه از مدار خارج شده بنابراین امکان استفاده از بخشی از آب سطحی را نداشتیم. بنابراین اگر بارندگی نداشته باشیم مخزن سد خالی می‌شود و احتمالا سد تا فصل بارشی جدید از حیز انتفاع خارج شود. در حال حاضر از هزار و ۷۰۰ لیتر در ثانیه آب مورد نیاز هزار و ۶۰۰ لیتر بر ثانیه را از منابع جایگزین تامین کرده‌ایم و قاعدتا قطعی و افت فشار همدان مربوط به تامین آب نیست مربوط به این است که منابع جدید را آوردیم و نیاز است که با ورودی به شبکه و فشار شبکه همخوان شوند.
نام شهرهای تنش آبی را اعلام نمی‌کنیم
سخنگوی صنعت آب ایران در پاسخ به پرسش دیگری «پیام‌ما» و انتقاد از سیاستی که وزارت نیرو در عدم انتشار نام شهرهای در معرض تنش آبی نیز توضیحاتی داد. همه ساله عموما پیش از ورود به تابستان صرفا تعداد شهرهای در معرض تنش آبی اعلام می‌شود ولی نام این شهرها اعلام نمی‌شود. پرسش «پیام ما» بر این موضوع تاکید داشت که وقتی نام این شهرها اعلام شود رسانه‌ها می‌توانند نهادهای مختلف از جمله شهرداری‌ها را درباره مدیریت منابع آب مورد سوال قرار دهند و یک بسیج عمومی از همه دستگاه‌ها در مواجهه با وضعیت تنش آبی ایجاد کنند. اما قاسم‌زاده نظر دیگری داشت. او گفت: ما اعلام نمی‌کنیم چون تنش اجتماعی موجب تنش آبی هم می‌شود. اما وزارت نیرو در قالب کارگروه‌های سازگاری با کم‌آبی از سطح شهرستان تا استان و کشور برنامه‌هایی با حضور همه ذی‌نفعان و دست‌اندرکاران آب تدوین کرده است که هر یک از آن دستگاه‌ها باید آن را اجرا کنند.
قاسم‌زاده تاکید کرد: یکی از اثرات چنین جلسه‌هایی در کارگروه‌های سازگاری با کم‌آبی در سطح کلان کشور این بود که اتفاقات سال قبل در زمینه آب تکرار نشد و ما قطع آب نداشتیم. این در حالی است که پرسش روزنامه «پیام ما» در این زمینه که اگر کارگروه‌های سازگاری با کم‌آبی با حضور همه دستگاه‌ها تدارک لازم را دیده بودند به یکباره آب‌‌معدنی نایاب نمی‌شد و جراح‌ها در بیمارستان‌ها در نبود مخزن آب اضطراری با آب معدنی به تدارک جراحی نمی‌دیدند، بی‌پاسخ ماند.
وضعیت منابع آب چگونه است‌؟
فیروز قاسم‌زاده در این نشست خبری با خبرنگاران همچنین با بیان اینکه امسال بارندگی نسبت به شرایط نرمال ۱۸ درصد کاهش را نشان می‌دهد، گزارشی از وضعیت منابع آب کشور هم داد. او گفت: امسال وضع بارش بهتر بود و ورودی سدها ۵ درصد نسبت به قبل افزایش یافت. با توجه به کنترل خروجی سدها علیرغم تامین مناسب تقاضا ۱۸ درصد کاهش خروجی داشتیم و از نظر ظرفیت کل مخازن یک درصد نسبت به سال قبل کاهش را شاهدیم.
سخنگوی صنعت آب درباره موضوع حقابه ارس و هیرمند گفت: در تمامی منابع آبی مشترک پیگیری‌های ما در چارچوب پروتکل و معاهدات بین دولت‌ها است و آنچه کشورها خارج از معاهدات در راستای سیاست‌های توسعه ای دنبال می کنند، مورد تایید وزارت نیرو نیست، زیرا باید حقابه ها از جمله ارس تامین شود.
او در بخش دیگری از توضیحات خود درباره منابع آب مشترک بین همسایگان افزود‌: ما پیشنهاد نشست چهارجانبه را در حوزه ارس ارائه دادیم که پیگیری می‌شود.
قاسم‌زاده همچنین توضیح داد: در پی سفر وزیر نیرو به کابل و مذاکراتی شد که رهاسازی آب به سمت گودزره تکرار نشود و بنا بر این شد که نواقص سازه رفع شود. همچنین طی ۴ روز گذشته ۵ میلیون متر مکعب آب به سمت ایران رهاسازی شده و از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۵ میلیون متر مکعب آب به سمت هیرمند رهاسازی شد.
بارورسازی ابرها همچنان در دستور کار است
قاسم‌زاده در پاسخ به پرسش خبرنگار ایلنا درباره بارورسازی ابرها و ارتباط آن با بارش‌های اخیر بیان‌کرد: وزارت نیرو امسال مصوبه ای را از مجلس گرفت و سازمانی را برای بارورسازی تشکیل دهد که هم فناوری نوین آبهاتی جدید را دنبال کند و هم اگر دستاوردی از این حیث داشته باشد دنبال کند. بارورسازی همچنان در دستور کار است اما بارش‌های اخیر ناشی از پدیده مونسون بوده و ارتباطی به بارورسازی نداشته است.
سخنگوی صنعت آب در پاسخ به این پرسش درباره وضعیت آب کارون و شایعاتی مبنی بر احداث برخی آب‌بندها در مسیر این رود، گفت: اولویت اول در تامین آب ابتدا برای شرب است، بنابراین اگر محدودیت منابع آبی داشته باشیم، که نیاز شرب و محیط زیستی را کفاف نکند طبیعی است که اعمال بازدارنده را خواهیم داشت تا مصارف دیگر کنترل شده باشد.
او در مورد وضعیت آب در خوزستان افزود‌: در مدیریت منابع و مصارف آب با هماهنگی ذینفعان امسال در حوزه و کرخه جلسات متعددی را برگزار کردیم تا جلوی برداشت غیرمجاز و حتی برداشت مجازی که برای تامین آب شرب نیاز به کنترل باشد، اقدام موثر داشته باشیم.
سخنگوی صنعت آب کشور، گفت: هیچگونه فاضلاب صنعتی وارد سد ماملو نمی‌شود و گشت‌های بازرسی بطور جدی این مسئله را پیگیری می‌کنند و در صورتیکه موردی مشاهده شود سریعا برطرف می‌شود.
او درباره ورود فاضلاب به ماملو بیان کرد: وظیفه اصلی این مسئله بر عهده سازمان محیط زیست است اما گروه‌های گشت و بازرسی وزارت نیرو نیز این موضوع را بررسی می‌کنند و اگر در سدها به ویژه سدهایی که برای آب شرب هستند، موردی مشاهده شود با جدیت پیگیری خواهد شد. اگر فاضلاب‌ها ساماندهی نشوند، وارد منابع آبی خواهند شد.
قاسم‌زاده ادامه داد: در مناطق مسکونی مانند پردیس معمولا تصفیه خانه وجود دارد و آنچه که وارد سدها می‌شود، پساب است که باید استانداردهای آن نیز رعایت شود و اگر مشکلی در استاندارد وجود داشته باشد، مانع ورود آن به سدها خواهیم شد. در حال حاضر در تمام شهرها و مناطق مسکونی بزرگ تصفیه‌خانه داریم.
او درباره تاثیر قطع آب مشترکان پرمصرف، تاکید کرد: این مسئله اثرات بازدارنده‌ای را بر جای گذاشت، به گونه‌ای که علیرغم کاهش بارندگی‌ و افزایش گرمای هوا میزان مصرف آب مانند سال گذشته بود.
سخنگوی صنعت آب با بیان اینکه در تابستان امسال تنها آب ۹ مشترک پرمصرف به صورت موقتی قطع شد، عنوان کرد: ساعت پیک مصرف آب از ساعت ۹ تا ۱۱، ۱۴ تا ۱۶ و ۲۱ تا ۲۳ است و اگر مشترکان در این زمان‌ها میزان مصرف را رعایت کنند با مشکلات جدی مواجه نخواهیم شد.

سخنگوی صنعت آب: همدان از مناطقی بود که یکی از بدترین شرایط را داشت. ما برای تامین آب همدان برنامه‌ریزی کردیم که از منابع جدیدی آب را تامین کنیم و الان نیز آب را تامین کرده‌ایم و فقط اصلاحات جزیی نیاز است تا آب در شبکه توزیع به مردم برسد

هیچ نظارتی بر استخرهای کشاورزی نیست
یکی از پرسش‌های روزنامه «پیام ما» درباره استخرهای کشاورزی بود. استخرهای کشاورزی که برای ذخیره آب و تامین آب در فصل گرم و آبیاری در این زمان ساخته می‌شود عموما فضایی است که در معرض نور خورشید و تبخیر قرار دارد. از سوی دیگر مشخص نیست چه تعداد استخر کشاورزی در کشور وجود دارد و آب ذخیره شده در آن از چه راهی تامین می‌شود.
فیروز قاسم‌زاده درباره تعداد استخرهای کشاورزی گفت: مدیریت آب در سطح مزرعه به عهده وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو صرفا تامین آب تا پیش از مزرعه را برعهده دارد و از تعداد استخرها آماری ندارد.
او دراین‌باره افزود: این وظیفه وزارت جهاد کشاورزی است که بر استخرهای کشاورزی و شیوه ذخیره آب و استفاده از شیوه‌های نوین نگهداری آب نظارت کند.
سخنگوی صنعت آب به طرح احیا و تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی اشاره کرد و گفت: اقدام‌هایی در این زمینه در حال انجام است و در قالب این طرح تاکنون ۹۲ هزار چاه غیرمجاز مسدود شده است.
قاسم‌زاده با بیان اینکه در زمینه اصلاح روند مصرف آب در صنعت برنامه ویژه‌ای داریم گفت: در آینده‌ای نزدیک بازار پساب در کشور راه‌اندازی می‌شود که این مهم هم‌اکنون با آماده‌سازی اسناد مربوطه، در حال بررسی‌های نهایی است.
او همچنین افزود: در این قالب از صنایع می‌خواهیم که آب مورد نیاز خود را از منابع غیرمتعارف مثل آب دریا یا پساب تصفیه شده تأمین کنند.
سخنگوی صنعت آب ادامه داد: در خصوص کیفیت منابع آب شرب، علاوه بر آزمایشگاه‌هایی که وزارت نیرو دارد و به‌صورت مستمر کیفیت آب را رصد می‌کنیم، وزارت بهداشت نیز آزمایشگاه‌هایی دارد و به‌صورت روزانه کیفیت آب را رصد می‌کند و اگر کوچک‌ترین آلودگی مشاهده کنیم، بلافاصله آن منابع آبی از شبکه جدا می‌شود.
قاسم‌زاده با بیان اینکه «پیش‌بینی‌ها حاکی از این است که بارش‌های پاییزی با تاخیر در آذرماه آغاز شود»، گفت: کشت پاییزه در فلات مرکزی مخصوصاً حوضه آبریز زاینده‌رود باید با تاخیر انجام شود و در پایان شهریورماه که منابع آبی سدها جمع‌بندی می‌شود باید در این زمینه هماهنگی لازم با کشاورزان صورت بگیرد.

مطالب مرتبط
زباله ورودی به «آرادکوه» هزار و 700 تن کاهش یافت
سوگل دانائیسوگل دانائی شهردار تهران در پاسخ به «پیام ما»:
یکی از مهم‌ترین شعارها و وعده‌های مدیریت شهری پنجم توجه بیشتر به محیط زیست تهران بود. تلاش برای کاهش آلودگی هوای تهران، افزایش سرانه فضاهای سبز و سر و سامان دادن به پسماند پایتخت از جمله مهم‌ترین وعده‌هایی بود که پیروز حناچی و همراهانش در دوره مدیریت شهرداری و شورای شهر تهران به شهروندان داده […]
حاشیه‌های مرگ یک گورخر
مهتاب جودکیمهتاب جودکی باغ وحش صفا‌دشت، گمرک و سازمان دامپزشکی به خبر تلف شدن یک گور آفریقایی واکنش نشان دادند
در حالی که صاحبان باغ وحش صفادشت، مقصر مرگ یکی از سه گورخر وارداتی را گمرک بازرگان معرفی کرده‌اند، این خبر از گمرک رسیده که محموله باغ وحش، اصلا ثبت سفارش نداشته است. معاون گمرک از سوی دیگر اعلام کرده که تعلل و قصور احتمالی متصدیان گمرک را دنبال می‌کند و شبکه ملی سازمان‌های مردم‌نهاد […]
آب و خشکسالی مسئله مدیران بعدی باشد
جلیل بادام‌فیروز، رئیس پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار:
|پیام ما| رئیس پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار منتقد بخشی از فعالیت‌های سازمان حفاظت محیط زیست است. او معتقد است مجموعه تحت نظرش به دلیل ظرفیت بالای علمی و تجربی می‌تواند در بسیاری از مسائل سازمان نقش توصیه و نظارت داشته باشد، اما برخی از مدیران سازمان به نقش پژوهشکده اهمیت نمی‌دهند. جلیل بادام‌فیروز […]
خوزستان بدون برنج  یا خوزستان بدون آب؟
خوزستان را با نام جلگه خوزستان می‌شناسند، آب چندان در این استان فراوان بوده که از گذشته برنج در آن می کاشتند. این روزها خوزستان با وجود اینکه ۳۰ درصد منابع آبی ایران را در خود جای‌ داده ۷۰۰ روستایش با تنش آبی مواجه هستند. درباره چرایی این وضعیت، فشار بیش‌ازحد به منابع آب و […]
دیگر مطالب شماره 2372
یک عضو هیات رئیسه کمیسیون اجتماعی مجلس از احتمال معرفی وزیر پیشنهادی کار در چند روز آینده خبر دادطرح نام هفت نفر برای نشستن برصندلی وزارت کارهمزمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها در خصوص وزیر پیشنهادی کار، برخی منابع رسانه‌ای از ۷ گزینه احتمالی نام برده‌اند
نخلداران جنوب کرمان از سیلاب و قیمت‌گذاری پایین برخی محصولات‌شان گلایه‌مندندنخلداران نگرانرئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان: سیلاب، ترشیدگی و عارضه خشکیدگی‌ خوشه خرما بین ۲۰ تا ۷۰ درصد در سطح ۳۰ هزار هکتار از نخیلات منطقه خسارت زد
رحیم ملک‌نیا استاد دانشگاه لرستان در گفت‌وگو با «پیام ما» درباره تکرار شکست برنامه‌های مدیریت جنگل هشدار دادچراغ خاموش سازمان منابع طبیعی در «جنگلداری اجتماعی»در زاگرس با مشکل جدی در شیوه مشارکت گروه‌های مختلف ذینفع و ایجاد بستری برای مشارکت آنها در مدیریت جنگل مواجه هستیم
بیش از هزار تن بر اثر سیلاب‌های موسمی جان باختند«فاجعه اقلیمی» در پاکستانشیری رحمن، وزیر تغییر اقلیم پاکستان:‌ ممکن است مسئولان کشور مجبور شوند کمک‌های مالی مربوط به توسعه و بودجه بالقوه را برای پیامد سیلاب‌های اخیر مصرف کنند
یک نماینده مجلس در نامه به رئیس سازمان محیط زیست انتقاد کرد:عملکرد منفعلانه محیط زیست اصفهان در پروژه «بهشت‌آباد»

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *