قصه آب در تفت؛ وقتی ذخایر زیرزمینی نفس کم می‌آورند

شهرستان تفت که اقتصاد و زندگی مردم آن پیوندی ناگسستنی با منابع آب دارد، اکنون با تهدید جدی کاهش ذخایر آبخوان مواجه است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که تداوم روند فعلی برداشت و افت سطح آب، آینده کشاورزی و معیشت این منطقه را با چالش‌های بی‌سابقه روبرو کرده است.

تحلیل وضعیت چهار دشت آبی تفت؛ بحران در دشت یزد-اردکان

بر اساس داده‌های شرکت آب منطقه‌ای یزد، چهار دشت اصلی شهرستان با درجات مختلفی از افت سطح آب زیرزمینی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد:

• دشت یزد-اردکان: با افت سالانه ۴۴ سانتی‌متر، بحرانی‌ترین وضعیت را دارد.
• دشت دهشیر: با افت ۲۵ سانتی‌متر.
• دشت‌های ارنان-دهج و طاقستان: هر کدام با افت ۱۶ سانتی‌متر.

جواد محجوبی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد، اعلام کرد که سالانه ۱۲۶.۱ میلیون مترمکعب آب از طریق چاه‌ها، چشمه‌ها و قنات‌ها برداشت می‌شود که بخش عظیم آن (۹۶ درصد) صرف بخش کشاورزی می‌گردد.

بارش‌ها افزایش یافته اما پاسخگوی بحران نیستند

اگرچه میزان بارش در تفت نسبت به سال گذشته ۱۸.۴ درصد افزایش یافته، اما همچنان با میانگین بلندمدت ۲۲.۱ درصد فاصله دارد. محجوبی تأکید کرد که افزایش مقطعی بارندگی به تنهایی نمی‌تواند مشکل آبخوان‌ها را حل کند و راهکار اصلی، در مدیریت مصرف و کنترل برداشت‌ها نهفته است.

۳۱۹ اقدام حفاظتی؛ مقابله با برداشت‌های غیرمجاز

در راستای صیانت از این منابع، اقدامات سخت‌گیرانه‌ای در دستور کار قرار گرفته است. طبق گزارش مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای یزد، تاکنون ۳۱۹ اقدام حفاظتی برای مقابله با تخلفات انجام شده که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• مسلوب‌المنفعه کردن ۲۲ حلقه چاه غیرمجاز.
• پلمب و قطع برق ۱۸ حلقه چاه متخلف.
• توقیف ۳۲ دستگاه و ادوات حفاری غیرمجاز.
• صدور ۱۹۷ اخطار برای متخلفان.

گام‌های نوین در مدیریت مصرف؛ از کنتورهای هوشمند تا مدیریت سیلاب

برای کنترل بهتر، ۹۲ درصد چاه‌های کشاورزی و بیش از نیمی از چاه‌های صنعتی تفت به کنتورهای هوشمند مجهز شده‌اند. همچنین شناسایی نقاط حادثه‌خیز سیلاب در شهرستان آغاز شده است تا مدیریت یکپارچه آب از سرچشمه تا مصرف نهایی محقق شود.

در نهایت، صیانت از آبخوان‌های تفت نیازمند همکاری تنگاتنگ دستگاه‌های اجرایی، قوه قضائیه و مشارکت فعال کشاورزان و صنعتگران است تا این منابع حیاتی از نابودی کامل جلوگیری شود.