درختان مشهد قربانی تفاهم‌نامه شهرداری با ارتش

درختان را در مشهد سر بریدند. درختانی که تا همین چند روز پیش میدان مشق و میدان تیر پادگان 77 لشکر را به چشم خود می‌دیدند، حالا دیگر به ریشه بند نیستند. دیروز، 17 خرداد گروهی برای دادخواهی از درختان سر بریده راهی پادگان شدند. درهای پادگان را بسته بودند. توضیحات مسئولان مختصر و رسمی بود. حاضران می‌گویند، درختان قربانی تفاهم‌نامه‌ای 17 ساله میان شهرداری و ارتش شدند، تفاهم‌نامه‌ای که می‌خواهد پادگان از شهر فاصله بگیرد و فضای خالی پارکی سرسبز شود. تفاهمی که خون بهای درختان را نادیده گرفته است.

اردیبهشت امسال سطح شهر مشهد از بنرهای تبلیغاتی پر شد. بنرهایی که خبر از توافقی بزرگ می‌داد، توافقی که بعد از گذشت 17 سال محقق شده بود. از شهرداری مشهد هم خبر رسیده بود که برای توافق 17 ساله که قرار بود در هفته کرامت رونمایی شود، قرار است به کارمندان شهرداری پاداش هشتاد و هشت هزار تومانی داده می‌شود. بنرها می‌گفتند که پادگان ثامن الائمه لشکر 77 مشهد سرانجام از داخل شهر خارج می‌شود. طرح خروج پادگان‌ها از داخل شهر از سال 87 آغاز شده بود و در مشهد سرانجام، 19 اردیبهشت امسال در جلسه علنی شورای شهر مشهد نهایی شد. در شورای شهر مشهد، تفاهم‌نامه مشترک شهرداری با آستان قدس رضوی و ارتش به تصویب رسید. تفاهمی که می‌گفت، فضای داخلی پادگان باید به سطح شهر برگردد و بخشی از زمین‌های پادگان که متعلق به آستان قدس رضوی بود به شهر متصل شود.

پادگان بیش از 180 هکتار است، قرار بود 43 درصد آن به شهرداری داده شود، در 50 هکتار از این فضا قرار است، پارک و بوستان سبز شود و 22 هکتار هم قرار بود، معابر شهری ایجاد شود. شهروندان در انتظار تحقق وعده‌های شهرداری بودند که تصاویر سربریدن درختان در فضای مجازی منتشر شد

همان زمان، جواد خدایی، معاون استاندار خراسان رضوی به خبرنگاران گفته بود: در طرح مصوب مزبور، علاوه بر حفظ فضاهای سبز موجود و ایجاد امکان بهره‌برداری عمومی از آن‌ها به عنوان فضای سبز شهری، بر صیانت از عناصر یادمانی موجود اعم از سوله‌ها و بناهای تاریخی و میادین مشق تاکید شده است. ایجاد مسیر سبز ممتد از هسته مرکزی پادگان به سمت ارتفاعات جنوبی شهر و برقراری هم پیوندی میان عناصر سبز موجود شهر با پس کرانه‌های طبیعی از دیگر موارد انعکاس یافته در این طرح است.
او تاکید کرده بود: بازگشایی معابر و اتصال معابر شرقی، غربی و شمالی، مبتنی بر شبکه معابر موجود پادگان از دیگر موارد لحاظ شده در طرح مذکور است که این مهم گشایشی در مسیر تردد مردم و ساکنان و دستیابی بهینه شهر به مراکز خدماتی موجود در جوانب پادگان از جمله بیمارستان‌های مقیاس شهری را در پی دارد.
پادگان بیش از 180 هکتار است، قرار بود 43 درصد آن به شهرداری داده شود، در 50 هکتار از این فضا قرار است، پارک و بوستان سبز شود و 22 هکتار هم قرار بود، معابر شهری ایجاد شود. شهروندان در انتظار تحقق وعده‌های شهرداری بودند که تصاویر سربریدن درختان در فضای مجازی منتشر شد.
کاربران مجازی تاکید داشتند که بیش از 1000 اصله درخت را قطع کردند، درختانی که قرار بود، بخشی از فضای سبز باشند و شهرداری بدون توضیح اضافه‌ای و صرفا برای باز کردن راه قطعشان کرده است. دیروز 17 خرداد، گروهی از فعالان مدنی به بهانه خون‌خواهی از درختان راهی محل پادگان در میانه شهر شدند.
فرشته تقی زاده، عضو هیات مدیره شبکه سمن‌های محیط زیستی خراسان رضوی و مدیرعامل ‏انجمن دیده‌بان آب، هوا و زمین خراسان ‏رضوی یکی از حاضران در تجمع اعتراضی دیروز است. او در گفت‌وگو با روزنامه پیام ما، وقایع را بازگو می‌کند: «مسئولان می‌گفتند که براساس نظریه کمیسیون ماده 7 تعدادی از درختان مجوز هرس و روت بال گرفتند اما تصاویر گویای قلع و قمع درختان توسط شهرداری است. مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز می‌گوید، تنها 50 اصله درخت قطع شدند، همین تعداد هم کم نیست که به راحتی اعلام می‌شود.» او ادامه می‌دهد: «هر طرحی باید پیش از اجرا، پیوست‌های محیط زیستی و اجتماعی داشته باشد. درختان در حکم ریه‌های شهر هستند، نمی‌شود آن‌ها را به بهانه ساخت سازه قطع کرد.»
او می‌گوید که فعالان محیط زیست و فعالان مدنی با قطع درخت به هر دلیلی مخالفند و این مخالفتشان را قرار است حتی به گوش شهردار هم برسانند. سروش باغبان، شهرساز و مدیرعامل بنیاد چهارطبقه نیز از دیگر اعضای حاضر در جلسه دیروز بوده است. او در گفت‌وگو با روزنامه پیام ما از وجود ساختمان‌های تاریخی در محل پادگان خبر می‌دهد، ساختمان‌هایی که باید ثبت ملی شوند و به فضای شهری باز گردند: «در واقع این فضا خط سیر تاریخی قاجار و پهلوی است و بسیار به هویت مشهد متصل است.»
به فعالان حاضر در تجمع اجازه ورود به پادگان و کنکاش بیشتر ماجرا را ندادند. آن‌ها می‌گویند که تمام روزنه‌های اضافه هم برای دیدن فضای داخلی پادگان بسته شد تا مبادا چشمی به فضایی که هنوز نظامی است بیفتد. فضایی که گفته می‌شود امروز و فردا به شهرداری واگذاری نهایی می‌شود.
این اولین بار نیست که توافق شهرداری و ارتش با حواشی همراه می‌شود، خاطره بنرهای شهرداری تهران در خیابان پاسداران برای انتقال پادگان 06 هم در ذهن پایتخت‌نشینان تازه است. توافقی که به سرانجام نرسید و در نهایت ارتش عقب نشست. عقب‌نشینی که مشهدی‌ها امیدوارند نصیب شهر آن‌ها نشود.