تکرار مرگ مادری در«ازنا»

زن 31 ساله فرزند خود را ندید، همان لحظاتی که پسر بچه به دنیا آمد، مادر از دنیا رفت، آرزوی مادر شدن برای اولین بار به خاک سپرده و بار دیگر پرونده «مرگ‌های مادری» در ازنا گشوده شد. شهری در شرق استان لرستان که به گفته مسئولان جمعیتش 75 هزار جمعیت شهری و روستایی است، تنها یک بیمارستان 96 تختخوابی دارد. این بیمارستان که شهریور پارسال هم مرگ یک مادر دیگر را به چشم خود دیده بود، حالا محل بررسی پزشکان و بازرسانی شده که خواهان کشف علت مرگ مادران هستند.

مادر باردار ازنایی، 19 اردیبهشت امسال در بیمارستان امام علی شهر حین جراحی سزارین درگذشت. زنی 31 ساله که شایعاتی درباره مرگش در فضای مجازی پیچیده است. یک گروه مجازی از کمبود اکسیژن نوشته و کانال دیگری از خونریزی بعد از زایمان گفته است. دانشگاه علوم‌پزشکی یک تیم ارزیاب برای بررسی علل حادثه به بیمارستان امام علی ازنا فرستاده و در سمت دیگر ماجرا پزشکی قانونی مشغول حقیقت‌یابی است. حقیقت‌یابی برای مرگ‌هایی که حین بارداری، زایمان یا حتی 42 روز بعد از زایمان رخ می‌دهند و پیشتر هم در ازنا اتفاق افتاده است.

زن 31 ساله فرزند خود را ندید، همان لحظاتی که پسر بچه به دنیا آمد، مادر از دنیا رفت، آرزوی مادر شدن برای اولین بار به خاک سپرده و بار دیگر پرونده «مرگ‌های مادری» در ازنا گشوده شد

شهریور سال 1400 بود که زنی 23 نیز حین جراحی سزارین در بیمارستان ازنا درگذشت. حشمت‌الله بهمنی، فرماندار سابق «ازنا» همان زمان در گفت‌وگو با صداوسیما تاکید کرد که مادر به دلیل کوتاهی و قصور تیم پزشکی فوت کرده است. بهمنی شهریورماه تاکید کرد ظرف یک سال گذشته این سومین مادر بارداری بوده که بر اثر کوتاهی و قصور تیم پزشکی و کمبود تجهیزات فوت می‌کند.
حسین گودرزی، نماینده مردم دورود و ازنا نیز همان زمان در نامه‌ای خطاب به بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت از او خواست تا نسبت به کوتاهی صورت گرفته اقدام کند و برای پیگیری موضوع بازرس ویژه ارسال کند.
خانواده متوفیان همان زمان به دادسرا شکایت کردند و در نهایت 15 اردیبهشت بعد از بررسی تیم ارزیاب، براساس حکم و رای نهایی هیات بدوی تخلفات اداری دانشگاه علوم پزشکی لرستان، متخصص زنان و زایمان مقصر شناخته شد و به انفصال دائم از خدمات دولتی هم محکوم شد.

بیمارستان ازنا اما به گفته رحیم یگانه، رئیس بیمارستان علاوه بر کمبود تخت بیمارستانی پزشک متخصص نیز کم دارد. او به روزنامه «پیام‌ما» می‌گوید: «بیمارستان ازنا، بیمارستانی عمومی است اما هم متخصص ارتوپدی ندارد، هم متخصص گوش و حلق و بینی و هم متخصص چشم پزشکی. می‌گویند باتوجه به شاخص جمعیتی به شما تعلق نمی‌گیرد اما بسیاری توجیه نیستند، ما بیمارستان داریم و مردم توقع پزشک دارند. مردم هم برای درمان این بیماری‌ها به پزشکان متخصص به شهرهای دیگر مراجعه می‌کنند.»

مرگ مادر 31 ساله پرونده مرگ مادری سال گذشته را در ذهن شهروندان ازنایی بار دیگر باز کرده است. آمارها نشان می‌دهد که به ازای هر 100 هزار زایمان در سال 2015، 216 مرگ مادری ثبت شده است و این یعنی روزانه حدود 800 زن در دنیا از علل و عوامل مرتبط با زایمان می‌میرند که 99 درصد این مرگ‌ها در کشورهای درحال توسعه رخ می‌دهد. تازه‌ترین گزارش عملکرد نظام کشوری مراقبت مرگ مادری که در سال 98 منتشر شده است آمار مرگ مادری در این سال را در کشور 300 مورد ثبت کرده است. براساس این گزارش، در استان لرستان نرخ مرگ و میر مادری در سال 96، 4، در سال 97، 3 نفر و در سال 98، دو نفر ثبت شده است. این آمار درحالی اعلام شده است که سال 96، پیمان آسترکی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی لرستان از کاهش 66 درصدی مرگ‌و‌میر مادران باردار در این استان خبر داده بود و گفته بود: فشار خون بالا، مسمومیت‌ بارداری و خونریزی حین بارداری مشخصه مادران باردار پرخطر است و به همین خاطر تمام مادران باردار تا نزدیک زایمان‌ به‌خصوص در روستاها پایش می‌شوند و این یکی از علل موثر کاهش مرگ و میر مادران باردار در لرستان است.
مرگ مادر 31ساله در ازنا در چند روز گذشته، انگشت اتهامی هم به سوی امکانات بهداشتی شهر ازنا دراز کرده است. بیمارستان امام علی ازنا تنها 96 تخت خواب دارد که 64تای آن فعال است. براساس آمار و اطلاعات سالنامه آماری کشور در سال 94، دسترسی لرستانی‌ها به تخت بیمارستانی به ازای هر هزار نفر، حدود 1.5 عنوان شده است و این یعنی حدود 0.4 کمتر از میانگین کل کشور. این آمار زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانیم در کشورهای اروپایی، سرانه دسترسی به تخت بیمارستانی حدود 6.36 است.
بیمارستان ازنا اما به گفته رحیم یگانه، رئیس بیمارستان علاوه بر کمبود تخت بیمارستانی پزشک متخصص نیز کم دارد. او به روزنامه «پیام ما» می‌گوید: «بیمارستان ازنا، بیمارستانی عمومی است اما هم متخصص ارتوپدی ندارد، هم متخصص گوش و حلق و بینی و هم متخصص چشم پزشکی. می‌گویند با توجه به شاخص جمعیتی به شما تعلق نمی‌گیرد اما بسیاری توجیه نیستند، ما بیمارستان داریم و مردم توقع پزشک دارند. مردم هم برای درمان این بیماری‌ها به پزشکان متخصص به شهرهای دیگر مراجعه می‌کنند.» یگانه درباره آمار مرگ مادری نیز توضیحاتی می‌دهد. او معتقد است که در یازده سالی که تاکنون در بیمارستان بوده تنها شاهد 11 مرگ مادری بوده است: «باید آمار مرگ مادری در یک سال بررسی کرد، اکنون می‌توانیم بگوییم که مثلا از ابتدای تاسیس بیمارستان امام خمینی تهران حدود 4 هزار مرگ مادری اتفاق افتاده است، یک مورد مرگ هم برای ما بغرنج است، دو مورد مرگ آخری یکی برای سال 1400 بوده و آخرین مورد هم جزو آمار امسال است. از آن طرف ماجرا هم پزشک متخصصی که سال گذشته ممنوع الفعالیت شد، حدود 4200 زایمان داشته که حالا یک مورد منجر به مرگ شده، نباید رخ می‌داده اما اتفاق افتاده است.»
رئیس بیمارستان با قطعیت درباره علت مرگ صحبتی نمی‌کند، او تنها به بیان این جمله بسنده می‌کند: «علت مرگ در حال بررسی است و تا زمانی که پاسخ نظام پزشکی و پزشکی قانونی به ما نرسد، نمی‌توان درباره آن اظهار نظر کرد.» کمیته حقیقت‌یاب تا لحظه نگارش این گزارش نتیجه‌ی نهایی را اعلام نکرده است.