نگاه دیگر به تنوع زیستی گیاهی و جانوری تهران

اختتامیه سومین دوره مسابقه عکاسی تنوع زیستی تهران به مناسبت روز جهانی محیط زیست برگزار شد. دیروز در مراسم اختتامیه سومین دوره مسابقه عکس تنوع زیستی تهران یک بار دیگر روشن شد که با وجود فشارهای فراوان بر شهر تهران، جاذبه‌های آن غیرقابل انکار است. تنوع زیستی گسترده گیاهی و جانوری سرمایه‌ای است که کمتر شهروندان تهرانی از آن آگاهی دارد.

مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در این مراسم با تشکر از شورای سیاست‌گذاری، هیات داوران و شرکت‌کنندگان گفت: «جای مسرت است که آیین اختتامیه و جلسات داوری را توانستیم با وجود محدودیت‌های ناشی از کرونا پیش ببریم. استقبال و مشارکت قابل توجهی صورت گرفت. بیش از ۱۸۴۰ اثر در این دوره دریافت شد و مورد بررسی قرار گرفت.»
شینا انصاری افزود: «تلاش کردیم برنامه امسال کامل‌تر و جامع‌تر از دوره‌های قبل باشد و تنوع زیستی گیاهی علاوه بر تنوع جانوری اضافه شد. دو بخش ویژه از جمله تنوع زیستی غیربومی و اثراتش بر زیست‌بوم تهران و ابعاد مختلف زندگی شهری را نیز به این دوره اضافه کردیم.»
به گفته انصاری هدف از برگزاری جشنواره عکس تنوع زیستی که بیش از گذشته به اندوخته‌ها و سرمایه‌های طبیعی شهر تهران و حفاظت از زیستگاه‌های باقی مانده توجه کنیم: «هنوز هم با وجود بی‌مهری‌هایی که طی دهه‌های گذشته انجام شده، ما شاهد جاذبه‌های طبیعی متعددی هستیم. از جمله کوهستان‌های شمال، روددره‌ها، باغاتی که برجای مانده، رودخانه‌های درون شهر مانند دارآباد و درکه… .» مدیرکل محیط زیست شهرداری تهران در بخش دیگری از سخنانش گفت: «پاندمی کرونا نشان داد که بشر با وجود دستاورد‌های عظیمش چقدر در مقابل عظمت طبیعت شکننده است و وقتی تنوع زیستی یک اکوسیستم را از بین می‌بریم، سیستمی را که موجب بقا می‌شود، نابود می‌کنیم و زمینه را برای عوامل بیماری‌زا ایجاد می‌کنیم.»
او در مورد اقدامات صورت گرفته گفت: « اداره‌کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران تلاش کرده در حوزه تنوع زیستی اقدامات متعددی را انجام دهد. علاوه بر این برنامه که سه دوره برگزار شده، کتابی بر مبنای بانک اطلاعات تنوع زیستی مناطق بیست و دوگانه شهر تهران تهیه کرده است و یک فیلم مستند نود دقیقه‌ای با عنوان «تهران، شهر زنده» با موضوع تنوع زیستی جانوری و گیاهی تهیه شده است».
مدیر کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در پایان اضافه کرد: «‌تمام تلاش ما در اداره‌کل محیط زیست و توسعه پایدار بر این است که با سازمان حفاظت از محیط زیست تعامل نزدیک داشته باشیم تا موازین محیط زیستی اجرایی شود. بحث پرنده‌نگری (مشاهده پرندگان آزاد در طبیعت) رویکرد اداره کل محیط زیست شهرداری تهران است و خوشبختانه دو نقطه شهر تهران، پارک شهر و دریاچه چیتگر، با کمک ادارات محیط زیست این مناطق راه‌اندازی شده است. بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر تهران، جلوگیری از ایجاد و توسعه مراکز نگهداری حیوانات در اسارت هم مورد بحث قرار گرفته است.»
رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران هم در این نشست با ابراز خرسندی از برگزاری این جشنواره گفت: «‌تهران خود برگرفته از یک لغت محیط زیستی یعنی مکان گرم در مقابل شمیران به معنای هوای سرد است. تاریخ تهران با مسائل محیط زیستی همراه است. زکریای قزوینی و یاقوت وقتی تهران را توصیف می‌کنند در مورد آب و هوا، طبیعت و وجود درختان زیاد صحبت می‌کنند. این دلیلی است که شاه طهماسب تصمیم می‌گیرد در سال 961 حصاری دور تهران بکشد و آن را به شکل شهر دربیاورد. تهران به نوعی نیز شکارگاه پادشاهان از جمله شاه طهماسب بوده است. در دوره قاجار نیز پادشاهان از جمله فتحعلی شاه در تهران به شکار می‌رفتند. در همین دوره، ناصرالدین شاه بیش از سی پلنگ در تهران شکار کرده و از آن عکس گرفته است. هنر عکاسی از همان زمان وارد ایران شده است و ناصرالدین شاه جزو اولین عکاس‌های ایران است.»
کاظمی ادامه داد: «در فرهنگ ایرانی-اسلامی ما، حفاظت از محیط زیست تاکید شده است. در قرآن بسیاری از آیات در مورد اهمیت محیط زیست است و تعداد زیادی از سوره‌های قرآن برگرفته از عناصر طبیعی است و این اهمیت موضوع محیط زیست را نشان می‌دهد. فلسفه نوروز هم حفاظت از محیط زیست است. نوروز در تاریخ کهن ما از 19 اسفند شروع شده‌است و این روز، نوروز رودها است. نیاکان ما رودها و چشمه‌ها را پاکسازی و مسیر آب را برای کارهای کشاورزی باز می‌کردند. ما هم به تبعیت از این موضوع با گروهی از دانش‌آموزان رود دره دارآباد را پاکسازی کردیم.»
رئیس گردشگری تهران با تاکید بر اهمیت این جشنواره افزود: «راه‌اندازی این‌گونه برنامه‌ها از سوی اداره کل شهرداری تهران، اهمیت محیط زیست را به ما یادآوری می‌کند و می‌تواند افکار عمومی و باورهای ما را تغییر دهد. خصوصا اینکه هنرمندان در این برنامه حضور دارند و هنرشان در افکار عمومی تاثیر دارد.»
در بخش پایانی مراسم که در مجموعه ایوان شمس برگزار شد نفرات برتر جشنواره معرفی شدند. بر اساس اعلام هیات داوران در بخش تک عکس، امیر علیمرادیان (بخش جانوری)، عرفان سامان‌فر (بخش نگاه ویژه)، فرناز دمنابی (بخش نگاهی نو) اول شدند. همچنین در بخش گیاهی از فرناز دمنابی هم تقدیر شد. جایزه نفر برگزیده بخش مجموعه عکس به حمید احمدی بصیر ( بخش جانوری) رسید. از نگین ابراهیمی هم در بخش گیاهی تقدیر شد.