آتش «نیر» خاموش نمی‌شود

|پیام ما| چهار روز است که دود گسترده‌ای از کوه «نیر» به آسمان بلند می‌شود. دود برخواسته از آتشی است که روز سه‌شنبه هفته پیش در چند نقطه از جنگل‌های لوداب برپا شد و حالا شعله‌ها وحشی‌تر از همیشه‌اند. نیروهای منابع طبیعی و گروه‌های مردمی حاضر در منطقه در روزها و شب‌هایی که آتش‌ در این نقطه کوهستانی لوداب می‌چرخید و هر گیاهی را خاکستر می‌کرد، بارها مردن شعله‌ها و گر گرفتن دوباره‌شان را دیده‌اند و حالا خسته‌تر از همیشه‌اند. آنجا صخره‌ای و پر از شیب است و گویی دیگر کسی حریف شعله‌ها نیست. مسئولان منابع طبیعی منطقه می‌گویند از هواپیمای آتش‌نشان و آب‌پاش کاری برنمی‌آید و برای نیروی انسانی بیشتر درخواست کمک کرده‌اند.

50 نفر در بلندی‌های کوه نیر با آتش مقابله می‌کنند. در این روزها هر کنده سوخته‌ای، جرقه ادامه آتش‌سوزی و زبانه‌کشیدن شعله‌ای دیگر بوده و از دیروز حریق قدرتمندتر شده است. وسعت منطقه سوخته بسیار گسترده است و برخی فعالان حاضر در منطقه می‌گویند تا دیروز دست کم 300 هکتار از نقاط مختلف منطقه سوخته و خاکستر شده است.
عباس حسن‌زاده، رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان بویراحمد ظهر دیروز از شعله‌ور شدن دوباره آتش در جنگل‌های کوه نیر خبر داد و درخواست کمک کرد. اینطور که او گفته «آتش‌سوزی از سه‌شنبه آغاز شده و تاکنون در چند مرحله مهار شده اما از ساعاتی پیش به علت وزش باد، پوشش علوفه حدود ۲متری، دچار آتش‌سوزی گسترده و شدید شده است». او علاوه بر اینها گفت که «نیروهای منابع طبیعی پس از چند روز حضور فعال و شبانه‌روزی، خسته شده و دیگر توانی ندارند». فعالان حاضر در منطقه می‌گویند نیروها به آب و غذا احتیاج دارند و بسیاری از مردم از روستاها غذا و آب می‌آورند. حسن‌زاده هم از مردم و طبیعت دوستان خواسته که «هر کس با هر آنچه از دستش برمی‌آید برای کمک به مهار آتش‌سوزی کوتاهی نکند».
بر اساس توضیح رئیس اداره منابع طبیعی بویراحمد تا دیروز چهار سورتی پرواز برای انتقال نیرو انجام شده و بالگرد برای سوخت‌گیری به یاسوج برگشته است. حالا اما «شرایط منطقه به گونه‌ای است که استفاده از هواپیمای آتش‌نشان و آب‌پاش جوابگو نیست و بیش از هر چیز به نیروی انسانی نیاز است».
دو روز پیش هم محمد داور، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد گفته بود صخره‌ای و سخت‌گذر بودن کوه، اطفای حریق را مشکل کرده و از طرف دیگر بالگرد اعزام‌شده به منطقه هم نتوانسته روی کوه بنشیند، نیروها را در پایین‌تر از محل آتش‌سوزی پیاده کرد و آنها پس از ساعتی پیاده‌روی به محل آتش‌سوزی رسیدند.
تجهیزات و نیرو نداریم
اینطور که علیرضا اوحدی، فعال محیط زیست حاضر در منطقه نیر می‌گوید «آتش از روز سه‌شنبه حدودا ساعت 19 از منطقه «کِسُک» و «پَهنه» شروع شد و به سمت بالای کوه حرکت کرد. بعد شعله‌ها دو بند «بزرگ» و «شولی» را درگیر کرد و تا دیروز (جمعه) این دو بند به طور کامل سوختند. او درباره وضع کنونی پیشروی آتش به «پیام ما» می‌گوید: «در حال حاضر آتش به سمت منطقه گندی‌خوری و کَل فراخ در حال حرکت است. متاسفانه از دیشب (پنج‌شنبه) پشت کوه نیر، روبه‌روی بیدانجیر هم درگیر حریقی شدید شده و اکنون آتش از پشت کوه به سمت جلو در حال پیشروی است.»
امید سجادیان، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد نیز می‌گوید: «افراد حاضر در منطقه می‌گویند وضعیت آتش‌سوزی بسیار سخت و غیرقابل کنترل شده و تنها امیدواری این است که آتش به صخره‌ها برسد و خودش خاموش شود.»
در این شرایط گلایه اوحدی، فعال محیط زیست درباره کمبودها، همان گلایه‌های حل‌نشده همیشگی است. او می گوید: «در روزهای گذشته نیروهای منابع طبیعی در کنار نیروی مردمی به خاموش کردن آتش کمک می‌کردند. اما تعداد آنها کم است. نیروی مردمی و دولتی حدودا 50 نفرند. تعدادشان نسبت به وسعت آتش واقعا کم است. تجهیزات کافی هم در اختیار این نیروها نیست.» او می‌گوید روز پنج‌‌شنبه که در منطقه بوده «نیروهای مردمی دمنده‌ای در اختیار نداشته‌اند و با شاخه تر درختان با آتش مقابله می‌کرده‌اند». به علاوه «بخشدار منطقه لوداب هم در کنار مردم تلاش می‌کرد».
اوحدی معتقد است که این آتش‌سوزی عمدی است چون «چند نفر محلی دیده‌اند که عده‌ای در حال سوزاندن منطقه بوده‌اند». در روزهای گذشته غلامحسن حکمتیان اصل، مدیرکل منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد هم همین را گفته بود: «طبق شواهد و برخی گزارشات علت آتش‌سوزی عامل انسانی و عمدی است چرا که طبق گفته شاهدان دیده شده که یک نفر در تاریکی شب در حال آتش‌زدن نقطه به نقطه جنگل‌هاست.»
محمد محمدی، مدیرکل مدیریت بحران استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد هم دو روز پیش به ایسنا گفته بود که «علت آتش سوزی عوامل انسانی بوده و در دست بررسی است». اما تا کنون هیچ مظنونی در این رابطه دستگیر نشده است.
روند آتش‌سوزی‌های کهگیلویه‌و‌بویراحمد
به گفته رئیس اداره منابع طبیعی بویراحمد روز پنجشنبه ۲۵ شهریور ماه سه فقره آتش‌سوزی در جنگل‌های بویراحمد در جنگل‌های مشرف بر آبشار یاسوج، تنگ چیتاوه بخش چیتاب، پشت سد جوزار و هم‌چنین جنگل‌های لوداب رخ داده است. اما این تنها آتش‌‌سوزی‌های رخ داده در منطقه نیست. استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار مساحت دارد که از این میزان یک میلیون و ۴۲۶ هزار و ۳۰۰ هکتار یعنی حدود ۹۰ درصد آن، اراضی ملی بوده که ۸۷۳ هزار و ۶۰۰ هکتار جنگل و ۵۵۲ هزار و ۷۰۰ هکتار آن را مرتع تشکیل می‌دهد و در واقع ۲۰ درصد جنگل‌های زاگرس در کهگیلویه‌و‌بویراحمد واقع شده است.
از ابتدای سال جاری تاکنون ۳۸ فقره آتش سوزی در عرصه‌های طبیعی این استان خاموش شده که برای اطفای حریق ۱۰ مورد آن از بالگرد کمک گرفته شده است.
از سوی دیگر امسال پنج آتش‌سوزی گسترده در جنگل‌ها و مراتع شهرستان کهگیلویه خاموش شد و جنگل‌های شهرستان های گچساران، بهمئی و بویراحمد هر کدام چهار بار شاهد آتش‌سوزی گسترده بودند. در همین مدت در شهرستان چرام ۲ فقره و در شهرستان‌های لنده و باشت هر کدام یک آتش‌سوزی گسترده مهار شد.
کارشناسان منابع طبیعی میزان خسارت آتش‌سوزی بر عرصه‌های طبیعی کهگیلویه‌و‌بویراحمد در سال جاری را ۲۵۰ میلیارد ریال برآورد کرده‌اند.
استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد که با حدود ۱۶ هزار و ۲۴۹ کیلومتر مربع دارای ۵۵۲ هزار هکتار مرتع و بیش از ۸۰۰ هزار هکتار جنگل، سرزمینی مرتفع و کوهستانی با اقلیم سردسیری و گرمسیری است.