باغ وحش صفا‌دشت، گمرک و سازمان دامپزشکی به خبر تلف شدن یک گور آفریقایی واکنش نشان دادندحاشیه‌های مرگ یک گورخرالموتی، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیستی کشور: پیرو نامه قبلی اعلام جرم علیه باغ وحش صفادشت، نامه دیگری به دادستان تهران می‌فرستیم تا پرونده بار دیگر به جریان بیفتد

پنج‌شنبه 16 اردیبهشت 1400

در حالی که صاحبان باغ وحش صفادشت، مقصر مرگ یکی از سه گورخر وارداتی را گمرک بازرگان معرفی کرده‌اند، این خبر از گمرک رسیده که محموله باغ وحش، اصلا ثبت سفارش نداشته است. معاون گمرک از سوی دیگر اعلام کرده که تعلل و قصور احتمالی متصدیان گمرک را دنبال می‌کند و شبکه ملی سازمان‌های مردم‌نهاد محیط زیست و منابع طبیعی کشور هم به «پیام ما» خبر داده که پیگیر اعلام جرم پیشین علیه باغ وحش صفادشت است. در حالی که مدیرکل دفتر بهداشت سازمان دامپزشکی از احتمال تاثیر عفونت و استرس در مرگ این حیوان خبر داده، حاشیه‌های مرگ گورخر آفریقایی همچنان به شدت سه روز قبل ادامه دارد.

دو هفته پیش، طبق آنچه در تبلیغات باغ وحش صفادشت گفته شده بود، مسئولان این مجموعه از خرید سه گورخر آفریقایی (دو ماده و یک نر) و حرکت آنها از کشور بلغارستان به مقصد ایران خبر دادند. طبق گزارش آنها، محموله پس از طی مسافتی دو روزه به گمرک کشور ترکیه رسید و بدون هیچ وقفه‌ای ترخیص شد. اما در گمرک بازرگان ماجرا جور دیگری پیش رفت. فیلم‌های منتشر شده شاهدی بر نحوه عجیب انتقال این حیوانات است؛ خشونت، آزار و آسیب به گورخرها. در نهایت روز دوشنبه خبر رسید یکی از گورخرها تلف شده و موجی علیه باغ وحش‌ها به پا شد؛ به ویژه آن‌که باغ وحش صفادشت در سابقه خود مرگ یک زرافه و ببر و جگوار را دارد.
وعده پیگیری گمرک
باغ وحش صفادشت در جوابیه‌اش توضیح داده که «در بدو ورود به گمرک بازرگان و با سو‌مدیریت عوامل نگهبانی فیزیکی در داخل مجموعه گمرک، افرادی برای گرفتن عکس از گورخرها به سمت ماشین حمل، هجوم آوردند که موجب شد تا گورخرها رم کرده و از ماشین خارج شوند، که پس از خروج متاسفانه در کانال آب محوطه داخل گمرک افتادند، که فیلم آن در فضای مجازی منتشر شده است.» اینکه چه اتفاقی در گمرک بازرگان افتاده و آیا ورود گورخرها بر اساس دریافت مجوز قبل از اقدام به آن بوده است، موضوعی است که پیگیری آن با توضیح مهرداد جمال‌ارونقی، معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران همراه بود. او گفته است که سه گورخر وارد شده به گمرک بازرگان فاقد ثبت سفارش بوده و امکان اظهار به گمرک جهت انجام تشریفات گمرکی را نداشته‌اند اما با این حال طی هماهنگی‌های صورت گرفته مجوز خروج داده شده و «هر سه گورخر در هنگام ترخیص سالم بوده‌اند». اشاره به سالم‌بودن گورخر در حالی است که مسئول باغ وحش صفادشت اعلام کرده است که گورخر، مرده به باغ وحش رسیده است.
ارونقی تاکید کرده که «تصاویر دردناکی از آزار این حیوان در اثر رها شدن در محوطه گمرک دیده می‌شود و حتی در یکی از فیلم‌ها ایراد جراحت به یک راس از گورخرها مشهود است، این در حالی است که سرانجام ضمن هماهنگی گمرک بازرگان با گمرک تهران نسبت به ترانزیت این سه راس گورخر اقدام و در گمرک تهران اجازه خروج داده شده و هر سه راس گورخر در هنگام ترخیص سالم بوده‌اند». او با اشاره به اینکه، اینکه گورخرها چه مدت‌زمانی در گمرک بازرگان معطل مانده‌اند و در طول این مدت آیا نمایندگان ترخیص گورخرها به گمرک مربوطه مراجعه و درخواست مکتوبی ارائه داده‌اند یا خیر؟ و اینکه پیگیری گمرک مربوطه با توجه به فوریت امر به چه صورت بوده مورد توجه است گفته: «تعلل و قصور احتمالی متصدیان گمرک مربوطه را نشان می‌دهد که این موضوع تحت بررسی است و امیدواریم ضمن شناسایی کلیه عوامل دخیل در این موضوع با تمامی مقصران این حادثه برخورد لازم انجام شود.»
معاون فنی گمرک ایران در عن حال از همه افرادی که به نحوی در جریان این اتفاق هستند درخواست کرده اگر مستنداتی مبنی بر کوتاهی هر یک از عوامل مرتبط از ابتدا تا انتهای ورود و ترخیص این سه راس حیوان دارند به معاونت فنی گمرک ایران ارائه دهند تا تحت بررسی قرار گیرد.
این نخستین بار نیست که کالا یا حیوانی به گمرک و بنادر وارد می‌شود آن هم قبل از اینکه تشریفات قانونی جهت واردات کالا که از اهم آن ثبت سفارش و دریافت کد رهگیری بانک است را طی کرده باشد. این در حالی است که امکان اظهار و ترخیص کالا و یا حیوان و یا هر مورد وارداتی دیگر بدون انجام ثبت سفارش و صدور کد رهگیری بانک برای تامین ارز وجود ندارد که دلیل ماندگاری چند روز گورخرها در گمرک نیز ظاهرا به همین جریان بر می‌گردد.
اعلام جرم برای «قاچاق»
منتقدان در روزهای گذشته پرسیده‌اند، چرا سازمان محیط زیست به مجموعه‌ای مجوز واردات حیوان داده که در سابقه فعالیتشان مرگ و آزار گونه‌ها ثبت شده است؟ باغ وحش صفادشت یکی از مجموعه‌هایی است که گاه‌به‌گاه با آوردن حیوانات خاص، سعی در جلب مشتری داشته و در تبلیغات اخیرش اعلام کرده، علاوه بر جگوار و زرافه و حیوانات خاصی که قبلا آورده بود، کرگدن، یوزپلنگ آفریقایی، اسب آبی، و پنگوئن به قفس‌هایش اضافه می‌کند. از طرف دیگر استقبال بازدیدکنندگان به دلیل روش‌های خاص ‏دیدار با حیوانات، از این باغ وحش کم نیست. ‏واردات حیوانات و تماس با آنها موضوعی است که خرداد پارسال شبکه ملی سمن‌های محیط زیستی و منابع طبیعی کشور درباره آن اعلام جرم کرد و از دادستان شهر تهران خواست، به این مسئله رسیدگی شود. محمد الموتی، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و منابع طبیعی کل کشور درباره پیگیری این شکایت کیفری به «پیام ما» می‌گوید: «به دنبال این اعلام جرم، بابت نوع قرارداد با باغ وحش تذکری به شهرداری داده شده بود اما چون این مجموعه وضعیت خیلی پیچیده‌ای دارد، قرار شد تحقیقاتی جدی درباره فعالیت این باغ وحش انجام شود که با شیوع کرونا متوقف شد. حالا با این اتفاق جدید دادستان دوباره این پرونده را به جریان خواهد انداخت.»
در متن اعلام جرم شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد محیط زیست و منابع طبیعی علیه باغ وحش صفادشت خطاب به علی القاصی‌مهر، دادستان عمومی و انقلاب تهران، به این شکل به مسئله قاچاق حیات وحش اشاره شده است: «با توجه به اینکه هر فعل و ترک فعلی که منجر به نادیده گرفتن عوارض، مالیات‌ها و به طور کلی نقض هرگونه قوانین مربوط به واردات و صادرات کالا و ارز گردد، قاچاق محسوب می‌شود به طوری که مقنن در ماده ۳۴ قانون مجازات مرتکبین قاچاق اشعار می‌دارد اجناسی که حقوق و عوارض آنها توسط اداره گمرکات در موقع ورود و خروج اخذ و وصول نمی‌شود، قاچاق گمرکی تلقی می‌شود، لذا خواهشمند است ضمن جلوگیری فوری از تبلیغات در این زمینه و جمع‌آوری تابلوها و بیلبوردهای تبلیغاتی، دستور فرمایید هیاتی مستقل با بررسی پرونده‌های گمرکی که اساساً فلسفه مقابله با قاچاق را به عهده دارند، نحوه و چگونگی ورود این حیوانات را به خاک کشور بررسی قضایی کنند.» بر اساس این نامه، این موضوع از آنجا دارای اهمیت اساسی است که «چرخه مالی رانتی و مفسده‌انگیز چنین فرآیندی، عمال راه را بر هرگونه اقدام پیشگیرانه، قانونی و آموزشی و ترویجی میبندد» و «اثرات ایجاد و تقویت فرهنگ صحیح هم‌زیستی با حیوانات و رعایت حقوق همه زیستمندان را که حیات سالم آنها ارتباط مستقیمی با سالمت حیات انسان‌ها نیز دارد، از بین میبرد».
در این متن با ضمیمه دستور نامه اداره محیط زیست استان تهران آمده است: «هرگونه استفاده از حیوانات در باغ وحش‌ها جهت اجرای حرکات نمایشی ممنوع است و نیز با عنایت به اینکه هرگونه لمس کردن و بازی با حیوانات برای بخشی از مردم امری دلپذیر است و چنین میلی باعث افزایش تقاضا از سوی بسیاری از افراد برای انجام این فعل در باغ و حش‌ها شده که ترویج و گسترش این روحیه، به چرخه بی‌پایان دست‌آموزکردن حیوانات برای جذب بازدید‌کننده بیشتر انجامیده و نهایتا منجر به تقویت میزان قاچاق و فروش حیوانات بومی و عموما غیربومی می‌شود و متاسفانه تبلیغاتی هم در جهت استفاده از حیوانات غیربومی و نامتعارف برای نگهداری خانگی و باغ وحش‌ها را در جهت تکثیر و پرورش این حیوانات بدون توجه به امور مهم نظیر حفاظت، آموزش و رفاه سوق می‌دهد.» بر اساس نامه شبکه تشکل‌ها، «حسب تصاویر و فیلم‌های منتشر شده در رسانه‌های رسمی و مجازی و نیز تبلیغات گسترده میدانی در حاشیه بزرگراه‌ها و محیط‌های شهری، متاسفانه در باغ وحش صفادشت واقع در حوزه قضایی تهران حیواناتی مانند شیر، ببر، پلنگ، زرافه، جگوار، گرگ و غیره توسط مراجعه‌کنندگان، مردم و حتی مسئولان شهری، مورد بهره‌برداری‌های نمایشی و سو‌استفاده قرار می‌گیرند که دقیقاً در راستای تقویت همان رویه و اقدامات خلاف قانون صدرالذکر می‌شود.»
الموتی می‌گوید همزمان با این اعلام جرم، از طرف شبکه تشکل‌ها نامه‌ای تذکرگونه به سازمان حفاظت محیط زیست ارسال شده و در نامه‌ای دیگر درباره تدوین پروتکل نظارتی باغ وحش‌ها پیشنهاداتی مطرح شده است. او همچنین از قول دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیستی استان آذربایجان غربی خبر می‌دهد که در ماجرای مرگ گورخر اعلام جرم علیه گمرک در حال پیگیری است و می‌گوید: «مسئله‌ دیگری باید به آن وارد شویم به زد و بند بین باغ وحش و شهرداری مربوط است، به گونه‌ای که از تخلفات این مجموعه بارها چشم‌پوشی شده و محیط زیست شهرستان هم به وظایف نظارتی‌اش عمل نمی‌کند. در این رابطه از مدیرکل دفتر مدیریت حیات وحش سازمان محیط زیست هم توضیح خواسته‌ایم. البته پیش از این با اینکه بنا شده بود درباره پروتکل‌های پیشنهادی نظارتی مراکز نگهداری حیات وحش جلساتی تشکیل شود و این پروتکل‌ها تدوین شوند، موضوع جدی گرفته نشد. حالا بار دیگر پیرو نامه قبلی اعلام جرم علیه باغ وحش صفادشت، نامه دیگری به دادستان می‌فرستیم تا هم گزارش اقدامات به نامه قبلی و هم به جریان افتادن دوباره پرونده پیگیری شود.»

باغ وحشصفادشتقاچاقگمرکگورخرمحیط زیست
مطالب مرتبط
رد لکه‌های نفتی را می‌گیریم
اقلیم
2121
پس از ماه‌ها کشمکش برای انتخاب رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، رئیس این سازمان مشخص شدسلاجقه بر صندلی پردیسان نشست
سلاجقه در سازمان محیط زیست هم سمت داشته و از سال ۸۶ تا ۸۷ مدیر کل مشارکت‌های مردمی و مدیر کل دفتر اقتصاد محیط زیست سازمان محیط زیست کشور بوده
اول
1927
یادداشت امین شول ‌سیرجانیدر همین روزهایی که شاخص آلودگی هوا سر به فلک کشیده و هوا برای کودک و پیر و جوان ناسالم شده، فریدون عباسی، رئیس‌ کمیسیون‌ انرژی مجلس در یک برنامه تلوزیونی (نقل به مضمون) گفته چه اشکال دارد مازوت بسوزانیم؟

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.